Harputlu İshak Efendi'nin hayatı ve Risâle-i Suâl ve Cevâb adlı eserinin transkripsiyonu, tahlil ve tenkidi

Abstract

Harput bölgesinde birçok önemli âlim yetişmiş olup söz konusu bölge ve çevresinde farklı alanlarda faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu çalışmamızda Harput'umuzun önemli âlimlerinden olan, 1803 yılında dünyaya gelen Harputlu İshak Efendi'nin; hayatını, eserlerini ve Arap dili ve edebiyatına olan katkısını inceleyeceğiz. Harputlu İshak Efendi'nin kaleme aldığı Risâle-i Suâl ve Cevâb adlı eserinin transkripsiyonunu ve tahlilini yapacağız. Risâle-i Suâl ve Cevâb adlı eser; geçmişten günümüze kadar medreselerde sarf ve nahiv alanlarında okutulan Emsile, Binâ, Maksûd, İzzî, Avâmil, İzhâr ve Kâfiye eserlerini kapsamaktadır. Bu eser, sarf ve nahiv dışında mantık alanında da kaleme alınan önemli bir eserdir. Biz, müellifin Arap dili ve edebiyatına olan katkısını inceleyeceğimizden dolayı sadece sarf ve nahiv bölümlerini ele alacağız. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde müellifin hayatını ve eserlerini inceleyeceğiz. İkinci bölümde eserin tahlilini, üçüncü bölümde eserin transkripsiyonunu yapacağız. Tahlil bölümünde öncelikle eserin genel tahlilini yaptık. Akabinde eserin bölümlerinin birbirinden bağımsız olarak tahlillerini yaptık. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Edebiyatı, sarf, nahiv, Harputlu İshak EfendiMany important scholars were educated in the Harput region and they carried out activities in different fields in and around the region. In this study, we will survey the life, works and contribution of Harputlu İshak Efendi, one of the important scholars of our Harput, who was born in 1803, to the Arabic language and literature,. We will do the transcription and analysis of Harputlu İshak Efendi's work called Risale-i Suâl ve Cevâb. The work titled Risâle-i Suâl ve Cevâb includes the works of Emsile, Binâ, Maksûd, İzzî, Avâmil, İzhâr and Kâfiye that have been taught in the fields of grammar and syntax in madrasas from past to present. This work is an important piece written in the field of logic as well as grammar and syntax. Since we will survey the author's contribution to Arabic language and literature, we will only deal with the grammar and syntax sections. Our study consists of three parts: In the first part, we will deal with the life and works of the author, in the second part, the analysis of the work, and in the third part, the transcription of the work. In the analysis section, we first made a general analysis of the work. Subsequently, we analyzed the divergent sections from each other. Keywords: Arabic language and literature, grammar, syntax, Harputlu İshak Efendi