Spekülatif Mimari Çizimin Yaratıcılık Rolü Üzerine Bir Korelasyon İncelemesi

Abstract

Bu çalışmada dijital tasarım araçlarının yer aldığı keşfe dayalı temsil dili
 üretiminin, mimari nesne tanımlama gücü üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın
 amacı nesneleşme sürecine giren mimari temsiller arasındaki korelasyonları
 bulmaktır. Mimari proje süreçlerindeki konvansiyonel pratiklerin maslahatçı
 yaklaşımları çizimi sadece bir temsil aracına ve görsel son ürün (blueprint) olma
 durumuna sınırlandırmaktadır. Bu araştırmada ele alınan çizimlerde ise
 fikirlerin gerçek nesnelere dönüşürken virtüel değerlerini kaybetmemeye
 zorlayarak tasarım sürecinin bir sınaması yapılmaktadır. Dijital tasarım
 süreçlerinin sayısal tabanlı yaklaşımları, tasarım ürününü çeşitlendirip ürettiği
 alternatiflerin bilgisini de tasarım alanına (design space) dahil eden ve
 dönüştüren şekliyle gelişmektedir. Gelişen bu metodolojik çeşitlilik içinde çizim
 nesnelerinin tanımlanması ve bu nesnelerin arasında kurulan ilişkilerin
 tasarıma dahil edilmesi, daha öznel bir varoluş süreci arayan mimari
 elemanların çelişki üreten temsildeki ve mekânsal gerçekliğini sorgular hale
 getirir. Bir taraftan çizim, değişken karakterli, çok yönlü, rastlantısal ve belirsiz
 öğeleriyle tasarım sürecinde ve sezgisel tasarımda etkili yönlerini ortaya
 koymaktadır. Bu bakımdan çizimin çalışmadaki vurgusu, tasarlamanın erken
 dönem pratiklerini de bütün sürece dahil ederek, çizimi sezgisel ve yaratıcı
 sıçrama yönelimleri üzerinden ele almaktadır. Diğer taraftan ise temsili
 oluşturan dijital materyal ve zihin arasındaki etkileşimli süreç; çizimi araştıran,
 kendi kaynaklarına yönelen ve kendini üreten yeni bir nesne olarak da
 düşünülebilir. Çalışmanın, ikircikli alana yaptığı katkı; çizim nesnesinin tanımını
 yapmak, tanımlı nesnenin tasarım sürecine dahil ettiği farklı değişkenleri
 belirlemek, değişken arasındaki belirsiz ve tanımlı korelasyonları doğrusal,
 doğrusal olmayan veya döngüsel şekliyle sezgisel süreçlerin çağrılmasına
 bağlıdır. Tasarım araştırmasının değerlendirilebilir ve kıyaslanabilir bir ölçeğinin
 oluşturulması için pozitif ve negatif ( [-1,0]-[0,1] ) korelasyonlar kullanılmıştır.
 Korelasyon değişkenleri sabit (sıfır [0]) kılan doygun durumlar, çizim nesnesinin
 ortam ve materyalini değiştirmeye dolayısıyla tasarımın sezgisel süreçte
 ilişkilerini değişikliklere zorlamaktadır. Atölyedeki tasarım süreçleri içerisinde
 eş zamanlı olarak üretimler; ölçekler arasında gidip gelerek bu yaklaşımını
 modelleme, görselleştirme, aktör(ler) ile ilişkilendirme ve hikayeleştirme
 amacıyla aramaya ve tanımlamaya çalışmıştır. Bu yaklaşım sürecinin
 gözlenmesi ve dokümantasyonu mimari proje atölyesinin deneysel gelişimiyle
 kayıt altına alınmıştır.