Fen Alanı Öğretmenleri İçin Öğrenme Çevikliği Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu çalışmadaki amaç, fen alanı öğretmenlerinin öğrenme çevikliği konusunda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma 2021-2022 yılında Diyarbakır’da yapılmıştır. Bu bağlamda Diyarbakır’da çalışan fen alanı (fen bilimleri, biyoloji, fizik ve kimya) öğretmenlerinin (N=556) görüşleri alınmıştır. Çalışmada basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçek geliştirme adımları izlenerek taslak ölçek hazırlanmış ve geliştirilmiştir. Taslak ölçek başta 60 madde ve 5 dereceli likert tipi olarak hazırlanmıştır. Uzman görüşleri sonrasında ölçekten 7 madde elenmiştir. Toplanan veriler açımlayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur (SPSS). Bu analizde önce taslak ölçekte bulunan maddeler için madde toplam korelasyonuna bakılmıştır. Yapılan incelemede 21 maddenin elendiği görülmüştür. Kalan maddeler için KMO ve Bartlett örneklem yeterliliğine bakılmış ve ilgili ölçütleri sağladığı görülmüştür. Yapılan temel bileşenler analizinde madde faktör yük değerleri 0.45 ve üzerinde olanlar ile binişik maddelerin olup olmadığına dikkat edilmiştir. Bu analizler sonucunda kalan 32 madde için Varimax dik döndürme işlemi uygulanmıştır. Taslak ölçekte özdeğerleri 1 ve üzerinde olan faktörler ile devam edilmiştir. Sonuç olarak taslak ölçeğin 6 alt boyutta toplandığı görülmüştür. Bu boyutların tümünün açıkladığı toplam varyansın %61.460 olduğu bulunmuştur. Ayrıca tüm boyutların croncbach alpha katsayısı da 0.948’dir. Tüm işlemlerden sonra doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır (AMOS). Başka bir fen alanı öğretmenliği grubundan örneklem için veri toplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda taslak ölçeğe ait model uyum indeksleri incelenmiş ve birinci düzey doğrulayıcı faktör analizlerine bakılmıştır. Taslak ölçeğin uyum indekslerinin mükemmel uyum ve kabul edilebilir uyum düzeylerinde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak öğrenme çevikliği konulu araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir olan bir ölçek oluşturulmuştur.