İlkokul öğrencilerinin ekran bağımlılığı, zorbalık ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

The aim of this study is to investigate the relationship between the screen addiction, bullying and loneliness levels of 2nd, 3rd and 4th grade students of primary school. The study started after the necessary permissions were obtained from the Ethics Committee of Mardin Artuklu University, the Mardin Provincial Directorate of National Education and the parents of the students. In this study, which was carried out with the quantitative research method, the data were collected with the Problematic Media Use Scale-Parent Short Form adapted by Furuncu (2019), the Bullying Tendency Scale developed by Dölek (2005) and the Loneliness Scale for Children adapted by Duyan and others (2015). The universe of the study is second, third and fourth grade students studying in three primary schools in Mardin Artuklu district; the sample consisted of 13 branches in these three primary schools. A total of 448 students, 226 male and 222 female, participated in the study. According to the findings obtained from the study, it was found that primary school students had low levels of screen addiction, bullying and loneliness. Screen addiction and bullying levels of male students were found to be higher than female students. It has been determined that there are significant differences in the level of bullying according to the variables of the number of siblings, parental education level, class level and household income. In addition, it was determined that there were significant differences in the level of loneliness according to the variables of students' household income, number of siblings and mother's education level. In addition, it was found that screen addiction has a weak positive relationship with bullying and loneliness levels. It was determined that there was a moderate, positive and significant relationship between bullying and loneliness levels. It was found that students' gender and loneliness levels predicted bullying positively; it was found that the frequency of screen use by the mother predicted bullying negatively.

Bu çalışmanın amacı ilkokul 2, 3 ve 4. sınıf öğrencilerinin ekran bağımlılığı, zorbalık ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya Mardin Artuklu Üniversitesi Etik Kurulu, Mardin İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve öğrencilerin velilerinden gerekli izinler alındıktan sonra başlanmıştır. Nicel araştırma yöntemiyle yapılan bu çalışmada veriler, Furuncu (2019) tarafından uyarlanan Problemli Medya Kullanım Ölçeği-Ebeveyn Kısa Formu, Dölek (2005) tarafından geliştirilen Zorbalık Eğilimi Ölçeği ve Duyan ve diğerleri (2015) tarafından uyarlanan Çocuklar İçin Yalnızlık Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmanın evrenini Mardin Artuklu ilçesindeki üç ilkokulda eğitim gören 2, 3 ve 4. sınıf öğrencileri; örneklemini ise belirlenen bu üç ilkokuldaki 13 şube oluşturmuştur. Çalışmaya 226 erkek, 222 kız olmak üzere toplam 448 öğrenci katılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, ilkokul öğrencilerinin ekran bağımlılığı, zorbalık ve yalnızlık düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerin ekran bağımlılığı ve zorbalık düzeyleri kız öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin kardeş sayısı, ebeveyn eğitim düzeyi, sınıf düzeyi ve hane geliri değişkenlerine göre zorbalık düzeyinde anlamlı farklılıklar oluştuğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin hane geliri, kardeş sayısı ve anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre yalnızlık düzeyinde anlamlı farklılıklar oluştuğu saptanmıştır. Bunlara ek olarak, ekran bağımlılığının zorbalık ve yalnızlık düzeyleri ile pozitif yönde zayıf bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Zorbalık ile yalnızlık düzeyleri arasında ise orta düzeyde, pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin cinsiyet ve yalnızlık düzeylerinin zorbalığı pozitif yönde yordadığı; annenin ekran kullanım sıklığının ise negatif yönde zorbalığı yordadığı tespit edilmiştir.