Behçet Necatigil’in Evler Eserinde Yer Alan “Evler” Başlıklı Şiirlerini Duygusal Etki Kuramına Göre Okuma Denemesi

Abstract

Okur merkezli kuramların başında gelen duygusal etki kuramı, incelenen edebî eserde edinilen zevkin ve estetik anlayışın taşıdığı anlama yoğunlaşır. Kurama göre sanat eserinin temel amaçlarından biri okuyucuda estetik haz uyandırmasıdır. Edebî eserin taşıdığı anlam, tıpkı verdiği estetik haz gibi kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Duygusal etki kuramına göre okuyucunun edebî eser aracılığıyla edindiği haz özneldir. Bunun nedeni ise okurun kültürel birikimi, zevk anlayışı ve zihniyet dünyasıyla açıklanabilir. Ancak kuram, okurdan edebî eserden arzu edilen zevki tam anlamıyla hissedilebilmesi için şair kadar donanımlı olmasını bekler. Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinin müstakil şairlerinden Behçet Necatigil, çağdaşlarından farkını ortaya koyan özgün şiirleriyle Türk edebiyatında sağlam bir yer edinir. Evler eserinde bir araya getirdiği şiirleri de bu özgünlüğün bir parçasıdır. Behçet Necatigil şiir gücünü, bireysel yalnızlıktan yola çıkarak ev ve aile kavramları üzerine yoğunlaştırarak gösterir. Duygusal etki kuramı, okur merkezli bir kuram özelliği taşıdığından bu şiirler, Necatigil’in yaşamı ve zihniyeti göz önünde bulundurularak kurama göre yorumlanmaya çalışılacaktır. Necatigil’in Evler eserinde yer alan “Evler” başlıklı şiirlerin I. A. Richards’ın duygusal etki kuramı bağlamında ele alınıp yorumlanması bu çalışmanın ana konusudur.