Yaşlı Nüfusun İş Gücüne Katılım, İstihdam ve İşsizlik Oranları Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de 2019-2024 yılları arasında yaşlı nüfusun iş gücüne katılım, istihdam ve işsizlik oranlarını incelemektedir. TÜİK verilerine dayanan araştırma bulgularına göre, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %9,1’den %10,2’ye yükselmiş olup, bu durum demografik yaşlanma sürecinin devam ettiğini göstermektedir. Yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımında kadınların oranı (%55,5-55,8) erkeklerin oranından (%44,2-44,5) daha yüksektir. Bu farklılık, kadınların ortalama yaşam süresinin erkeklere kıyasla daha uzun olmasından kaynaklanmaktadır. Yaşlı nüfusun iş gücüne katılım oranı 2019 yılında %12,5 iken 2021’de %10’a gerilemiş, 2023 yılında ise yeniden %12,2’ye yükselmiştir. Bu dalgalanmalar, COVID-19 pandemisinin etkileri ve ekonomik koşullarda yaşanan değişimlerle ilişkilendirilebilir. Cinsiyet bazında incelendiğinde, yaşlı erkek nüfusun iş gücüne katılım oranı (%16,8-20,9) yaşlı kadınlara (%4,6-6,1) kıyasla belirgin biçimde daha yüksektir. İstihdam oranları da benzer bir eğilim göstermekte olup, erkeklerde (%16,2-20,2) kadınlara (%4,6-6) göre daha yüksektir. İşsizlik oranı ise 2019-2023 yılları arasında %2,7 ile %3,1 arasında değişmiş; erkeklerde (%3,1-3,9) kadınlara (%0,8-1,7) göre daha yüksek seyretmiştir. Elde edilen bulgular, yaşlı nüfusun iş gücü piyasasındaki konumunun belirgin cinsiyet temelli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, yaşlanan nüfusa yönelik istihdam politikalarında toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten, kapsayıcı ve sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Çalışma, yaşlı nüfusun iş gücündeki konumunu analiz ederek, geleceğe yönelik sosyal politika ve istihdam stratejilerine katkı sağlayacak öneriler sunmaktadır.