Terakki-i Muhadderât Ve Hanımlara Mahsusgazete’de Öteki Ya Da Rol Model: Avrupali Veamerikalı Kadınlar

Abstract

Osmanlı Dönemi’nde yayımlanan kadın dergilerinden Terakki-i Muhadderât ve Ha nımlara Mahsus Gazete, Avrupalı kadın imgesinden hareketle ideal bir kadın modelisunmaktadırlar. Ancak birtakım dinî, kültürel veya konjonktürel endişeler, söz ko nusu modelliğin sınırları konusunda tereddütler oluşmasına yol açmaktadır. Öteyandan her iki dergideki mukayeseler aracılığıyla aslında Müslüman Osmanlı kadı nının nasıl olması gerektiğine dair detaylı tasvirler çizilmektedir.Bu makalede Meşrutiyet öncesi kadın dergilerinden Terakki-i Muhadderât ve Ha nımlara Mahsus Gazete’deki Avrupa ve Amerikalı kadınlara dair ‘eleştirel vurgular’,‘yüceltici yorumlar’ ve ‘yadırganan pratikler’ örneklem olarak seçilen metinlerdekisöylemler aracılığıyla irdelenecektir. Makalede, Terakki-i Muhadderât ve HanımlaraMahsus Gazete’deki Batı’yla ilgili yapılan kıyaslamalarda ideolojik, iktisadi, kültürel,sosyolojik ve dinî saiklerin etkili olduğu tezi savunulacaktır. Ayrıca Osmanlı Devle ti’nin iktisat ve eğitim alanlarında Avrupa ve Amerika’dan geri kaldığını iddia edenve medeniyet söylemini ön plana çıkaran yazarların görüşleri devrin hâkim paradig maları kapsamında detaylı bir biçimde açıklanacaktır.