Güneydoğu Anadolu’da Üretilen Geleneksel Peynirlerin Mineral ve Ağır Metal İçerikleri, Türkiye

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesindeki Mardin, Batman, Şırnak, Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde üretilen geleneksel peynirlerde mineral ve ağır metal düzeylerinin belirlenerek iller arası farklılıkların ve olası halk sağlığı risklerinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Toplam 30 peynir örneği, İndüktif Eşleşmiş Plazma–Kütle Spektrometresi – ICP-MS yöntemi ile 15 mineral açısından analiz edilmiştir. Mineral maddelerin konsantrasyonlarındaki gruplar arası farklar ANOVA ve Kruskal–Wallis testleri ile, mineral maddeler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile ve peynirlerin coğrafi orijinleri Başlıca Bileşen Analizi (PCA) ile değerlendirilmiştir. Analizi yapılan minerallerin ortalama konsantrasyonları büyükten küçüğe Ca > Na > K > Mg > Zn > Fe > Al > Pb > Cu > Cd > Mn > Cr > Ni > Se olarak belirlenmiş olup, Mg, K ve Ca Mardin peynirlerinde oldukça yüksek konsantrasyonlarda bulunmuştur. Peynirlerde Pb, Cd ve As gibi ağır metallerin düzenli olarak izlenmesinin gıda güvenliğinin sağlanması açısından önemli olduğu değerlendirilmiştir.