UNESCO’nun Atatürk Yılı İlanı (1981): Mustafa Kemal Atatürk’ün ABD’de Anılması

Abstract

UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu), 24 Ekim¬-28 Kasım 1978 tarihlerinde düzenlediği konferansta aldığı karar gereğince, Mustafa Kemal Atatürk'ün yüzüncü doğum yılına karşılık gelen 1981 yılının, Atatürk Yılı olarak kutlanmasını ilan etmiştir. Atatürk'ün dünya barışını ve insanlık ideallerini savunan evrensel düşünceleri bu kararda etkili olmuştur. Türkiye yönetimi ise 23 Eylül 1980 tarihli “Atatürk'ün Doğumunun 100. Yılının Kutlanması Hakkındaki Kanunu” kabul ederek, 1981 yılını Atatürk Yılı olarak ilan etmiş ve büyükelçiliklere talimatlar vererek bu konuda kutlama ve etkinlik yapmalarını istemiştir. Atatürk Yılı’nın kutlandığı ülkelerden biri de ABD’dir. Türk Dışişleri Bakanlığı, Washington Büyükelçiliği, ABD’nin Ankara Büyükelçiliği ve Türk-Amerikan Derneği'nin ortak çalışmaları neticesinde çeşitli kutlamalar düzenlenmiştir. Bu konuda komisyonlar kurularak, ABD’de yer alan üniversitelerde, müzelerde ve kültür kurumlarında Atatürk’le ilgili programlar, paneller, konferanslar ve uluslararası sempozyumlar düzenlenmiş ve sergiler açılmıştır. ABD’de düzenlenen bu etkinliklere Türkiye ve ABD’den çok sayıda bilim insanı, aydın, siyasetçi ve büyükelçi katılmıştır.Bu çalışmada, Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi’nde yer alan resmî yazışma belgeleri incelenmiş ve ABD’de düzenlenen Atatürk Yılı kutlamaları hakkındaki özgün belgeler kullanılmıştır. Çalışmada, Mustafa Kemal Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin uluslararası nitelikteki yüksek imgesel özellikleri, ABD’ye yansıması örneği üzerinden incelenmiştir.