Mardin’den bir Ermeni Kültür Mirası: Surp Hovsep (Mar Yusuf) Kilisesi

Abstract

Makale, Mardin’in zengin tarihi ve kültürel mirasına odaklanarak özellikle Ermeni Katolik Kilisesi olan Surp Hovsep (Mar Yusuf) Kilisesi’ni detaylı bir şekilde ele almaktadır. Kilise, Mardin’in tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin etkisi altında kalmış bir sembolüdür. Bu değerli kültür mirası zaman içinde farklı dönemlerde çeşitli onarımlar ve değişiklikler geçirmiştir. Makalede Surp Hovsep Kilisesi’nin tarihi ve mimarisi incelenmiş, avlulu kilisenin plan özellikleri, süslemeleri ve çan kulesi gibi önemli mimari öğeleri anlatılmıştır. Kilisenin Osmanlı dönemindeki önemi ve restore edilme süreci de metnin odak noktalarından biridir. Anıtın günümüzdeki durumu, son restorasyon çalışmaları ve Mardin’in genel kültürel mirasına katkısı hakkında bilgiler verilmektedir. Ayrıca metin, Mardin’in dini ve kültürel çeşitliliğine vurgu yapmakta ve Surp Hovsep Kilisesi’nin bu çeşitliliğin bir simgesi olduğunu belirtmektedir. Kilise; daimi olarak ziyarete ve ibadete açıldığında, Mardin’in diğer kültür varlıkları gibi ziyaretçi akınına uğrayarak ve bölge turizmine önemli bir katkı sağlayacaktır. Mardin’in on dokuzuncu yüzyıl sivil ve anıtsal kamu yapılarının çoğunda imzası bulunan en meşhur geç Osmanlı dönemi mimarlarından Mimarbaşı Lole’nin inşa ettiği Surp Hovsep Kilisesi bir ibadethane olarak işlevini sürdürmelidir. Bu önemli kültürel mirası yaşayarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

The article focuses on Mardin’s rich historical and cultural heritage, with a particular focus on the Armenian Catholic Church of Surp Hovsep (Mar Yusuf -Saint Joseph-). The church is a symbol of Mardin, which has been under the influence of various civilisations throughout history. This valuable cultural heritage has undergone various repairs and changes in different periods of time. The article analyses the history and architecture of the Surp Hovsep Church and describes the plan features, decorations and important architectural elements such as the bell tower. The importance of the church in the Ottoman period and the process of its restoration is also one of the focal points of the text. The current state of the monument, its recent restoration work and its contribution to Mardin’s overall cultural heritage are described. The text also emphasises the religious and cultural diversity of Mardin and states that the Surp Hovsep Church is a symbol of this diversity. When the church is permanently opened to visitation and worship, it will be flooded with visitors like Mardin’s other cultural assets and will make a significant contribution to regional tourism. The Surp Hovsep Church, built by Architect Lole, one of the most famous late Ottoman architects, whose signature appears on most of Mardin’s nineteenth-century civil and monumental public buildings, should continue to function as a place of worship. This important cultural heritage should be preserved and passed on to future generations.