Disiplinlerarası Bir Yaklaşımla Anlatıbilimden Göstergebilime Anlamlama Edimi

Abstract

Önceleri bir alana ait yaklaşım ve uygulama örnekçesiyle ele alınan ve açıklanmaya çalışılan anlatılar günümüzde farklı disiplinlerin değişik türden yaklaşım ve uygulama örnekçelerinin birlikte kullanılmasıyla daha kapsamlı hale gelmiştir. Disiplinlerarası çalışmaların en önemli avantajlarından biri belirli bir disipline ait çözümleme yöntem ve yaklaşımların yeterli olmadığı yerde diğer disiplinlere ait yöntem ve yaklaşımların araştırma sürecine destek vermesidir. Disiplinlerarası çalışmaların sunduğu bu avantaj sanat yapıtlarına ait dizgelerin incelenmesinde de geçerlidir. Söz konusu sanat olduğunda ise edebiyat eserlerinin sanat dizgesi içindeki önemi inkâr edilemez. Anlam evreninde belirli mesajlar barındıran ve üreticisi ile tüketicisi arasında bir iletişim köprüsü olma işlevi gören değişik türden edebiyat eserleri vardır. Bu eserlerin en önemli ortak yanı kurgusal anlatı olmalarıdır. Bu tür kurgusal anlatıların oluşum süreçlerini inceleyen kuramlar arasında anlatıbilim kuramı ve göstergebilim kuramı yer almaktadır. Uygulama süreçleri, çözümleme araçları ve izledikleri yöntem birbirinden farklı olsa da her iki disiplinin ortak noktası içinde anlam barındıran anlatısallaşmış yapıların incelenmesidir. Bu disiplinleri kendi dizgeleri içinde ele alarak ayrı ayrı iki farklı anlatı incelemesi yapılabilir. Ancak bu çalışmadaki temel amaç her iki disiplinin verilerinden yararlanarak birinin yöntem açısından eksik kaldığı yönü diğeri ile tamamlamaya çalışarak uygulanabilir bir çözümleme modeline ulaşmaktır.