Evaluation of Patients’ Knowledge and Attitudes Regarding the Harmful Effects of Radiation

Abstract

Amaç: Bu araştırmada, sağlık kuruluşlarında radyolojik tetkik hizmeti alan hastaların radyasyonun zararlı etkilerine ilişkin bilgi düzeyleri ve radyasyona yönelik tutumlarını belirlemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan bu çalışma, 25.12.2024–25.03.2025 tarihleri arasında Şırnak Cizre Dr. Selahattin Cizrelioğlu Devlet Hastanesi Radyoloji Birimi'nde 370 hasta üzerinde yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Birey Tanıtıcı Bilgi Formu, Radyasyon Bilgi Düzeyi Formu ve Radyasyon Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile birlikte non-parametrik testler kullanılmış ve analizler SPSS 26.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31,47±9,35 yıl olarak belirlenmiştir. Hastaların büyük çoğunluğunun radyasyonun zararlı olabileceğini düşündüğü, ancak bazı görüntüleme yöntemlerinin radyasyon içerip içermediğini ayırt etmekte zorlandıkları ve bilgi düzeylerinin sınırlı olduğu saptanmıştır. Radyasyona yönelik tutumların bazı sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği; eğitim düzeyi ve gelir durumunun tutum puanları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların bilgi düzeyleri ile radyasyona yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma bulgularına göre hastaların radyasyonun zararlı etkilerine ilişkin bilgi düzeylerinin kısmen yeterli olmakla birlikte bazı konularda yetersiz olduğu ve tutumlarının çeşitli sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, hastalara yönelik bilgilendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve radyasyonun olası risklerine ilişkin farkındalığın artırılmasına yönelik eğitim programlarının planlanması önerilmektedir.Aim: This study aimed to determine the knowledge levels of patients regarding the harmful effects of radiation and their attitudes toward radiation, and to examine the relationship between these two variables. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 370 patients who received services in the radiology unit of Şırnak Cizre Dr. Selahattin Cizrelioğlu State Hospital between December 25, 2024, and March 25, 2025. Data were collected using the Patient Information Form, the Radiation Knowledge Level Form, and the Radiation Attitude Scale. Descriptive statistics and non-parametric tests were used in data analysis, and all analyses were performed using SPSS 26.0. Results: The mean age of the participants was 31,47±9,35 years. It was found that although most patients were aware that radiation could be harmful, they had difficulty distinguishing which imaging methods involve radiation, and their overall knowledge level was limited. Attitudes toward radiation were found to differ significantly according to certain sociodemographic variables, particularly education level and income status. Additionally, a statistically significant relationship was found between patients' knowledge levels and their attitudes toward radiation (p<0,05). Conclusion: The findings indicate that although patients have a certain level of awareness regarding the harmful effects of radiation, there are notable gaps in their knowledge, particularly concerning biological effects and imaging methods. Therefore, it is recommended to improve patient education processes and to develop awareness-raising programs aimed at increasing knowledge about the potential risks of radiation.