Idrîs-i Bidlîsî’nin Arapça Eserleri

Abstract

İdris-i Bidlîsî, XV. ve XVI. yüzyıllarda gerek siyasi etkinlikleri ile gerek de ilmi yönden ürettikleriyle ön plana çıkan önemli biridir. Akkoyunlular döneminde doğup büyümüşse de daha çok Osmanlılar döneminde etkin rol oynamıştır. Safevi hükümdarı Şah İsmail’in sarayında bir süre kaldıktan sonra Safevilerin kuruluş ideolojisini benimsemediği yönündeki iddialar üzerine Osmanlı sarayına sığınmıştır. Bir süre başkent İstanbul’da II. Bayezid’in sarayında kalmış ve Osmanlı hükümdarına Farsça kaleme aldığı Heşt Behişt isimli eserini ithaf etti. Ancak Osmanlı sarayından umduğu ilgiyi görmeyince Hac ibadeti bahanesiyle Memlük ülkesine yöneldi. Ancak burada da umduğu himayeyi göremeyince tekrar Hac farizasını eda etme bahanesiyle Memlük ülkesinden ayrıldı. İdris-i Bidlîsî, bütün bu süre zarfında bir yandan da ilmi faaliyetlerle meşgul oldu. Siyasi yönünü yansıtan eserlerini çoğunlukla Farsça kaleme alırken ilmi ve düşünce dünyasını yansıtan eserlerini çoğunlukla Arapça kaleme aldı. İdris-i Bidlîsî’nin bir bakıma ilmi yönünün ele alındığı bu çalışmada onun Arapça eserleri irdelenmeye çalışılmıştır.