Üretici Geniş Aileden Tüketici Çekirdek Aileye Geçiş Bağlamında Güneydoğu Anadolu’daki Suriyeli Çocuk İşçiliği

Abstract

Bu çalışma, Suriyeli göçmen çocuk işçiliğini yalnızca ekonomik yoksunlukla açıklamanın ötesine geçerek, aile yapısındaki dönüşüm, toplumsal yeniden üretim süreçleri ve çocukluğun öznelliği çerçevesinde çok katmanlı bir analiz sunmaktadır. Çocuk işçiliği, Suriyeli göçmen ailelerde yalnızca geçim kaygısıyla ortaya çıkan bir olgu olarak değil; aynı zamanda aile içi sorumluluk ilişkileri, kültürel normlar ve çocukluk algıları üzerinden anlam kazanan tarihsel ve kültürel bir pratik olarak ele alınmaktadır. Çalışmada, çocukların iş piyasasına dâhil edilmesi hem yapısal bir zorunluluğun sonucu hem de aile içi tarihsel ve kültürel normların yeniden üretimi olarak değerlendirilmiştir. Çocuk emeği, toplumsal yeniden üretimin bir unsuru olarak değerlendirilirken; çocukların bu sürece aktif biçimde katıldığı ve kendilerini yeniden konumlandırdığı bir özneleşme alanı olarak da incelenmektedir. Bu bağlamda, çalışma, Güneydoğu Anadolu’daki Suriyeli çocuk işçiliğini göç, aile ve sınıf dinamiklerinin kesişiminde bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Çalışmanın dayanak noktaları ise, alanla ilgili çalışmalar, çeşitli veriler, istatistikler ve buna dair yazılan benzer çalışmalardan elde edilen sonuçlardır. Bunlara ek olarak araştırmacı alanda, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin’de çeşitli sivil toplum kuruluşlarında bir insani yardım çalışanı olarak görev almış ve son on yılda karşılaştığı örnek vakaları, olayları ve tanık olduğu durumları düşünümsel bir yöntemle çalışmanın içeriğiyle harmanlamıştır.