Sa‘dullâh El-berde’ Î ve Şerhu’l-Avâmili’l-mie Adlı Eseri

Abstract

Sa‘dullâh el-Berde‘î, muhtelif ilim dallarıyla meşgul olmuş çok yönlü bir âlimdir. Daha çok dil ilimlerinde kaleme alınan eserler üzerine yazdığı şerhler ve bu alanda vermiş olduğu dersler ile şöhret kazanıp döneminin önemli isimlerinden biri olmuştur. Berde‘î’nin çalışmamıza konu olan eseri, Cürcânî’nin nahiv alanındaki temel eserlerden biri olarak kabul edilen el-‘Avâmilü’l-Mie’si üzerine yazdığı şerhidir. Oldukça ilgi gören bu şerh, hâlihazırda önemini muhafaza etmekte ve medreselerde matbu‘ nüshalarından okutulmaktadır. Makalemizde şârih ve eserinden bahsetmeden önce Cürcânî’nin hayatı ve el-‘Avâmil eseri hakkında kısa bir bilgilendirme yapılmıştır. Ardından Sa‘dullâh el-Berde‘î’nin hayatı ve eserleri hakkında malumat verilmiştir. Akabinde el-‘Avâmil için kaleme aldığı söz konusu şerhin adı, Berde‘î’ye aidiyeti, yazılış tarihi, yeri ve yazılma süreci, muhtevası gibi hususlara değinilmiş ve eserin yazma nüshaları tanıtılmıştır. Bunların yanında Berde‘î’nin şerhi telif ederken yararlandığı kaynaklar ve takip ettiği metotlardan bahsedilmek suretiyle eserin ilim dünyasındaki önemine vurgu yapılmıştır. Böylelikle söz konusu şerh muhtelif açılardan tahlil edilmeye çalışılmıştır.