Yerel Gazetelerde Muhteva: Mardin Vilayet Gazetesi 15. Sayı Örneği

Abstract

Basın-yayın faaliyetleri, Cumhuriyet’e kadar istenilen düzeyde gelişme gösterememiştir. Cumhuriyet sonrasında birçok ilde devlet eliyle vilayet matbaaları kurulmuştur. Matbaanın illerde kurulmasıyla birlikte vilayet gazetelerinin yayınlanması kolaylaşmış, zamanla yerel basın çalışmaları da güçlenmiştir. Yerel basın organları bulunduğu yörenin sorunlarını dile getirmiş, halkı çeşitli yönlerden aydınlatma görevini üstlenmiştir. Bu tür çalışmalarda ilgili dönemdeki toplumun sosyal, siyasi, ekonomik gelişmeleriyle kültürel faaliyetleri yakından incelenmiştir. Bu yönüyle özellikle taşra basını, sosyal araştırmalarda vazgeçilmez temel kaynaklardan biri olarak değerlendirilmektedir. Kent yaşantısından askeri gelişmelere, bilimsel çalışmalardan haşeratla mücadeleye, mahkeme ilanlarından kan davalarına kadar birçok husus hakkında gazetelerden bilgi elde etmek mümkündür. Bu yönüyle gazeteler birer tarihî belge niteliğine sahiptir. Yapılan araştırmada 1927-1933 yılları arasında yayınlanmış olan Mardin Vilayet Gazetesinin 15. ve 47. sayıları orijinal nüshalarıyla birlikte tespit edilmiştir. Bu çalışmada Mardin Vilayet Gazetesinin 15. sayısının muhteva incelemesi yapılarak gazetenin tanıtılması amaçlanmıştır. Arap harfleriyle yayınlanmış olan bu sayının transkripsiyonlu metni makalenin sonunda verilmiştir. Gazetenin bu sayısı muhteva açısından incelenerek ait olduğu döneme ayna tutulmaya çalışılmıştır. Ele alınan Mardin Vilayet Gazetesinin 15. sayısında toplumsal olaylardan şehrin sosyo-kültürel yapısına kadar birçok konuyla ilgili bilgi elde etmek mümkündür. Çalışma yapılırken karşılaştırma, analiz ve transkripsiyonlu metin okuma yöntemleri kullanılmıştır.