Müberrid’e Göre Cümlelerin İrabı; İrabda Mahalli Olan Cümleler Örneği

Abstract

Hicri7. 8. Yüzyıl arasında cümleler irabı tam olmuş, ama nahivci Müberrid’inde cümlelerirabı hakkında konuşması vardır.Buçalışma, Müberrid’e göre irabda mahalli olan cümlelerin irabını konuedinmektedir. Birçok araştırmacının da ifade ettiği gibi cümlelerin irabdakimahalli konusunu açık bir şekilde ele alan ilk nahivci Müberrid’dir. Buaraştırmada da öncelikle Müberrid’in, cümlelerin delaleti konusunda kullanmışolduğu ıstılahlar üzerinde durulmakta, akabinde ise irabda mahalli olancümleler ele alınmaktadır. Bu cümleler ise şunlardır: Mefulu bih cümlesi,muzafün ileyh cümlesi, hâl cümlesi, cezmeden şartın cevabı olarak gelen vebaşına fâ veya iza’l-fücaiye bitişen cevap cümlesi ve vasfiye, ma’tufe ve bedelgibi tâbi cümlelerdir