Aslan, Mustafa
Loading...
Profile URL
Name Variants
Mustafa Aslan
Job Title
Doç. Dr.
Email Address
Main Affiliation
Kurdish Language and Culture Programme / Kürt Dili ve Kültürü Programı
Status
Current Staff
Website
ORCID ID
Scopus Author ID
Turkish CoHE Profile ID
Google Scholar ID
WoS Researcher ID
Sustainable Development Goals
10
REDUCED INEQUALITIES
0
Research Products
16
PEACE, JUSTICE AND STRONG INSTITUTIONS
0
Research Products
3
GOOD HEALTH AND WELL-BEING
0
Research Products
17
PARTNERSHIPS FOR THE GOALS
0
Research Products
1
NO POVERTY
0
Research Products
8
DECENT WORK AND ECONOMIC GROWTH
2
Research Products
4
QUALITY EDUCATION
0
Research Products
9
INDUSTRY, INNOVATION AND INFRASTRUCTURE
0
Research Products
14
LIFE BELOW WATER
0
Research Products
6
CLEAN WATER AND SANITATION
0
Research Products
13
CLIMATE ACTION
0
Research Products
11
SUSTAINABLE CITIES AND COMMUNITIES
0
Research Products
12
RESPONSIBLE CONSUMPTION AND PRODUCTION
0
Research Products
7
AFFORDABLE AND CLEAN ENERGY
0
Research Products
15
LIFE ON LAND
0
Research Products
5
GENDER EQUALITY
1
Research Products
2
ZERO HUNGER
0
Research Products
This researcher does not have a Scopus ID.
This researcher does not have a WoS ID.
Scholarly Output
16
Articles
3
Views / Downloads
179/4155
Supervised MSc Theses
13
Supervised PhD Theses
0
WoS Citation Count
0
Scopus Citation Count
0
WoS h-index
0
Scopus h-index
0
Patents
0
Projects
0
WoS Citations per Publication
0.00
Scopus Citations per Publication
0.00
Open Access Source
11
Supervised Theses
13
| Journal | Count |
|---|---|
| Çalışma ve Toplum | 2 |
| Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi | 1 |
Current Page: 1 / 1
Scopus Quartile Distribution
Quartile distribution chart data is not available
Competency Cloud
16 results
Scholarly Output Search Results
Now showing 1 - 10 of 16
Master Thesis Perwerdeya nirxên çandî û civakî di kovargeriya zarokan a Kurmancî-Latînî de (1980-2015)(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2018) Taher, İde Demiral; Aslan, MustafaBu çalışma 1980 ve 2015 yılları arasında Kurmanci ve Latin alfabesiyle yayımlanmış çocuk dergileri ile ilgili yapılmıştır. Bu çalışmanın iki temel amacı var; birincisi Kurmanci olup latin alfabesiyle yayımlanmış çocuk dergilerinin kültürel ve toplumsal değerler eğitimi ile ilgili genel bir değerlendirme yapmak; diğeri de söz konusu dergilerle ilgili bir indeks oluşturmaktır. Bu tez, başlangıç ve sonuç dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dünya, Türkçe ve Kürtçe çocuk dergiciliği ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Kürtçe çocuk dergiciliği konusunda, gecikme, başlangıç ve gelişimi, ilk Kürtçe çocuk dergisi – Gir û Galî Mindalanî Kurd- ve Latin alfabeli Kurmanci çocuk dergiciliğinin gelişimi yer almaktadır. Bu bölümün sonunda çocuk, edebiyat, dergi ve eğitim gibi kavramlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, araştırma sonucunda elde edilen Latin alfabeli Kurmanci çocuk dergileri kronolojik olarak tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise Latin alfabesiyle çıkmış Kurmanci çocuk dergilerinin eğitim değerleri açısından genel bir analizi yapılmıştır. Sonuç bölümünde Latin alfabeli Kurmanci çocuk dergiciliğinin sorunları ve çözümleri ile ilgili bazı tespit ve öneriler sunulmuştur. Ekte, sayıları fazla olan dergiler için tarih ve sayılarının yer aldığı tablolar hazırlanmış ve ayrıca söz konusu dergilerin ilk ve son sayılarının kapak resimlerine yer verilmiştir.Article Görünmeyen Göçmen Çocukların İşçiliği: Türkiye’deki Suriye’li Çocuklar Kuvvet LORDOGLU(2018) Kuvvet Lordoglu; Mustafa AslanBu araştırma, çalışma hayatına yeni dâhil olan Suriye'li göçmen çocuk işçilerin mevcut çalışma ve eğitim koşullarını kavramak ve bazı öneriler sunmak üzere planlanmıştır. Göçmen olmanın üstüne eklenen küçük yaşlarda çalışma hayatına girmek, bizzat göçmen çocuk ve aileleri için ciddi kırılganlıklar taşımaktadır. Özellikle son dönemde Suriye'den gelen göçmenlerin yüzde 45'i 18 yaşından küçük olanlardan oluşmaktadır. Bu gençlerin bir bölümü okula devam edebilirken, bir bölümü okul ve iş hayatını birlikte sürdürmekte, bir bölümünün ise okulla ilgisi olmayıp sadece çalışmaktadır. Okula gidemeyen çocukların hangi oranda iş piyasalarına katıldıklarını teyit edecek sayısal bir veriye sahip değiliz. Bu çalışma ile Suriye'li nüfusun yoğun olduğu üç kentte tamamen enformel alan içinde çalışan Suriye'li göçmen çocuklara ait bilgiler derlenmiştir. Bu araştırma 2017 yılı içinde öncelikle Urfa, Mardin ve son olarak da İstanbul'da yapılmıştır. Çalışma sadece çocuklarla değil, onlardan gelir beklentisi içindeki ailelerle de gerçekleştirilmiş ve bazı sorun alanları ortaya konmuş ve bazı öneriler getirilmiştirMaster Thesis Şopên realîzma sosyalîst di romanên Kurdî yên Sovyeta berê de (1935- 1991)(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2017) Çoban, Betül; Aslan, MustafaToplumcu gerçekçilik, realîzmîn devamı olarak görülen ve asıl gelişimini Sovyet edebiyatıyla ön plana çıkaran bir görüştür. Toplumcu gerçekçilik, 1934'te Sovyetlerde yapılan Birinci Yazarlar Birliği Kongresi'nde devletin resmî sanat politikası olarak görülmüştür. Sovyet yazarları ister istemez bu kuramın etkisinde eserler vermeye başlamışlardır. Bu teori bünyesinde eser verenler ödüllendirilmiş, reddedenler ise sürgüne gönderilerek cezalandırılmışlardır. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde yaşayan kürt yazarlar kendi dilleriyle eserler verebimişlerdir. Bu çalışmada Kafkasya ekolü olarak nitelendirilen, Sovyet Kürt romanı incelenecektir. Bu çalışmanın amacı, 1935- 1991 yılları arasında Sovyetlerde Kürtçenin Kurmancî lehçesiyle yazılan romanları toplumcu gerçekçi kuramın ilkeleri doğrultusunda incelemek ve ortak noktalarını belirlemektir. Toplumcu gerçekçiliğin bu eserlerde hangi suretle yer aldığı gösterilecektir. Bu ortak noktaların belirlenmesinde belirtilen aralıkta yazılan romanlar incelenecek, içerik açısından ortak yönler gösterilecek ve toplumcu gerçekçiliğin ilkeleri doğrultusunda etkileri tespit edilecektir. Görülecektir ki, kürt yazarlar da Sovyet rejiminin sunduğu imkanlardan yararlanmış ve eserlerinin büyük bir çoğunluğunu bu kuram çerçevesinde yazmışlardır. Bu da gösteriyor ki, ideoloji, devrimci romantizm, olumlu kahraman, folklor, emek, sömürü , din ve tarisellik ilkeleri bu eserlerde çokça işlenmiştir.Master Thesis Monografıya çanda gel a Dêrıka çıyayê mazî(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2017) Ece, Emre; Aslan, MustafaBu çalışmada Mardin'in Derik ilçesi ve onun civar köyleri esas alınmıştır. Tezde kullanılan metod ve teknik hakkında bilgilerin aktarıldığı birinci bölüm hariç, çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde çalışma sahası tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde yörenin töre ve adetleri, insan yaşamının geçiş dönemlerinden doğum, evlilik ve ölüm; bayram ve törenler, halk bilimleri, giyim ve süslenme biçimleri, halk inançları ve bölgenin anonim genç ve çocuk oyunları incelenen esas konulardandır. Bu bölümde ilkin konuyla ilgili bilgiler, önceki yazılı kaynaklardan verilmiştir. Diğer kaynakların yanı sıra özellikle kürt folkloru ile ilgili kaynaklardan yararlanılmıştır. Bölgenin kültürel değişikliklerinin bu kaynaklardaki bilgilerle mukayese edilerek ortaya çıkması ve bu sayede konunun daha kolay yorumlanabilmesi amaçlanmıştır. Dördüncü bölüm ise bölgenin halk edebiyatı hakkındadır. Düzyazı ve nazım biçiminde olan bu ürünlerin başında evvela kitabi bilgiler verilmiş, daha sonra bu bilgiler ışığında ürünler yorumlanmıştır. Kaynak kişilerden elde edilen ürünler şekil ve içerik yönünden değerlendirilerek alfabetik sıraya göre sınıflandırılmıştır. Şekil ve içerikleri hakkında izahatlar yapılmıştır. Bu araştırmalar sonucunda bölgenin bugünkü kültürünün, önceki metinler yoluyla haberdar olduğumuz eski dönem kürt kültürü ile yakın ilişki içerisinde olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda yörenin kültüründe saha ile ilgisi bulunan diğer halkların da etkisi olmuştur. Yine sahanın coğrafyasının ve yaşam şartlarının bu oluşum ve gelişimde özel bir yere sahip olduğu anlaşılmıştır.Master Thesis Berawirdkirin û nirxandina sê şanonameyên hevjêderk(2024) Aydın, Burak; Aslan, MustafaBilindiği üzere birçok modern dönem eseri folklor den beslenmişlerdir. Folklorik unsurlar eski dönemlerden günümüze birçok farklı yoldan ulaşmışlardır. Bu yollardan bir tanesi de metinlerarasılıktır. Yazarlar yaşadıkları dönemde birçok kez eski eserleri kendilerine, döneme, okurlara vb. göre tür, biçim ve içerik yönünden değiştirerek yeniden yazmışlardır. Eğer araştırmacılar bu eserleri değerlendirirken metinlerarası ilişkileri dikkate almazlarsa, kuşkusuz o değerlendirmeler eksik kalacaktır. Bu yüzden eserler böyle bir bağlamda ele alınmalı ve yorumlanmalıdır. Kürt edebiyatında bir halk hikayesi tıpkı birçok folklorik eser gibi modern dönemde birçok edebiyat eserine kaynaklık etmiştir. Bu çerçevede bu hikaye öncelikle Evdirehîm Rehmî Hekarî tarafından Memê Alan adıyla daha sonra ise Xelîlê Çaçan ve Tahirê Biro tarafından Memê û Eyşê adıyla, yani üç farklı yazar tarafından farklı zamanlarda bir tiyatro eseri olarak yeniden yazılmıştır. Biz de bu yüzden adı geçen bu üç eseri folklor ve metinlerarasılık bağlamında değerlendirdik. Böylelikle gördük ki adı geçen yazarlar kendi özellerinde ve dönemlerinin siyasi, edebi, sosyal, tarihi vb. şartlarında anlamsal ve formsal dönüşümlerle bu eseri yeniden canlandırmışlar ve okuyucular/izleyicilerin gündemine taşımışlardır. Bununla birlikte bu üç yazar kendilerine özgü sebeplerle eserlerini Kürt folkloruna ait unsurlarla donatmışlardır. Bu tür eserler metinlerarasılık teorisyenlerinin hiçbir eser kendisinden önce yazılmış eserlerden bağımsız değildir görüşünü desteklerler.Master Thesis Di Gotinên Pêşiyan ên Kurdî de Navên Ajelan û Wateyên Wan.(2025) Kayran, Muhammed; Aslan, MustafaBir toplumu tanıtabilecek en temel eserler halk edebiyatı ürünü olan atasözleridir. Halkın binlerce yıllık denemeleri en çok iki üç yargılı bir tümceye dönüşerek içinden doğduğu toplumun kültürünü yansıtır. Kürt atasözleri de Kürt kültürünün ve dilinin aynasıdır. İnsanoğlunun tüm toplumları gibi Kürt halkı da kendi yaşamında bulunan her unsuru dil ürünü olan atasözlerine aktarmıştır. Doğada insan cinsi dışında insana en yakın varlıklar bitkiler ve hayvanlardır. Biz bu çalışmamızda içlerinde hayvan ismi barındıran Kürtçe atasözlerini zoolojik özelliklerine ve insan yaşamındaki konumlarına göre sınıflandıracağız. Sınıflandırmamızın ardından şu soruların cevaplarını arayacağız: Bu hayvanlar Kürt kültüründe nasıl tanımlanmıştır; nelere/kimlere nasıl benzetilmiştir veya neler/kimler onlara nasıl benzetilmiştir? bu hayvanlara hangi motifsel özellikler yüklenmiştir? Bu yanıtlara ulaşabilmek adına atasözleri derleme çalışması yapmak yerine basılı dergi ve kitaplardan ve internetten faydalandık. Çalışmamızı bu eserler üzerinden yürüttük. Bu eserlerde içeriğinde hayvan isimleri ihtiva eden binlere varan atasözüne rast geldik ancak aynı motif ve anlamları tekrarlamamak için bunlardan 820 tanesini seçtik. Çalışmamızda Kürt atasözlerinde geçen hayvan adlarının anlamlarını tespit edebilmek amacıyla atasözleri sözü edilen hayvanların zoolojik özelliklerine göre ve insan yaşamına olan uzaklık ve yakınlıklarına göre sınıflandırıldı. Atasözleri, her başlık altında kaynakçası, anlamı ve çıkarımlarıyla birlikte tablo içerisinde sunuldu. Hayvanların özellikleri ve değerlendirmelerimiz de her hayvan türü için ilgili başlık altında yorumlandı.Master Thesis Rojnameya Kurdistanê 1898-1902 analîza naverokê(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Kan, Ahmet; Aslan, MustafaÖZET Kürdistan Gazetesi, 22 Nisan 1898'de, Mısır'ın başkenti Kahire'de yayın hayatına başladı. Gazete Mikdat Mithet Bedirhan tarafından hazırlanıp yayınlanmıştır. Bu gazete, Kürtçe olarak çıkan ilk gazete olduğundan sahibi ve yayına hazırlayan olarak Mikdat Mithet Bedirhan ilk Kürt gazetecisi olmuştur. Gazete bu ilk olma özelliğiyle hem olumlu hem olumsuz tepkiler almıştır. Olumlu tepkileri Kürt okurlarından, olumsuz tepkileri de Osmanlı Yönetiminden almıştır. Mikdat Midhet Bedirhan'ın çıkardığı ilk beş sayı, dördüncü ve beşinci sayıda Sultan Abdülhamit'e yazılan iki dilekçenin dışında, tamamen Kürtçe olarak yayınlanmıştır. Gazetenin altıncı sayısından otuz birinci sayısına kadar olan 26 sayısı da Abdürrahman Bedirhan tarafından hazırlanıp yayınlanmıştır. Abdürrahman Bedirhan'ın hazırlayıp yayınladığı gazetenin bu sayılarında, daha çok dönemin siyasi konularına yer verilmiştir. Siyasi dilin Osmanlı Türkçesi olmasından dolayı, Kürdistan Gazetesi Kürtçe dilinden çok Osmanlı Türkçesiyle çıkmıştır. Kürdistan Gazetesi, Kürt basını için başlangıç noktası olmuştur. Bu tarihe kadar Kürtçe yazılar, ister şiir ister düz yazı olsun hep elle yazılırdı. Örneğin Ehmedê Xanî'nin Mem û Zîn'i ve Şerefxanê Bedlîsî'nin Şerefnamesi ilk defa bölümler halinde bu gazetede yayınlanmıştır. Kürdistan Gazetesi sayesinde Kürt edebiyatının ve Kürt tarihinin basılı eserleri Kürt Okurlarıyla buluşuyor. Bu özelliklerinden dolayı gazeteyi biçim, içerik ve arzettiği önem açısından inceleyeceğiz. Çalışmamızın ilk bölümünde, araştırmanın amacı ve önemi, araştırmamızın teknikleri ve kullanılan kaynaklar ile araştırma çerçevesi ve karşılaşılan sorunlar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, bugüne kadar Kürdistan Gazetesi üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir Üçüncü bölümde ise, Kürdistan Gazetesinin tarihçesiyle Mikdat Mithat Bedirhan ile Abdürrahman Bedirhan'ın yaşamöyküleri çok yönlü olarak ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, gazetenin bütün sayılarını, yaşanan süreci ve meydana gelen değişiklikleri daha iyi tahlil etmek için tek tek ele aldık. Beşinci bülümde de gazetenin ele aldığı önemli konuları detaylı bir şekilde analiz ettik.Master Thesis Daçek dı zaravayê Kurmancî da(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2018) Taman, Bahattin; Aslan, MustafaEdatlar, Kurmanci lehçesinde en etkili dilbilgisi öğelerindendir. Pozisyon olarak kelimelerden önce kullanılır ve ayrıca çift edatlar kelimeyi içlerine alırlar. Yapı olarak yalın, ad ve birleşik durumda karşımıza çıkarlar. Cümle içinde kelimelerle kullanılarak, cümleye kalma, yönelme, çıkma, beraberlik, içinde olma, benzetme, ölçme ve soru anlamı verirler. Bunun yanı sıra parçalardan oluştukları ve fazla kullanıldıkları için dil ahengi üzerinde geniş bir etkiye sahiptirler. İsim, zamir, fiil, zarf, bağlaç gibi kelime türlerini etkilerler. Edatlar küçük parçacıklardan oluşmuşlardır ve çok kullanıldıkları için ses değişimlerine uğrarlar. Bazılarında düşme, bazılarında değişme meydana gelir. Kurmanci lehçesinde en büyük sorunlardan bir tanesi art-edatlardaki ses sorunu tercihidir ki dildeki ahenge ve akıcılığa etki etmektedirler. Bu çalışmada, edatlar "yer", "yapı", "anlam", "görev" ve "sesbilim" açısından incelenecektir. Amaç, edatları pozisyon ve yapılarına göre genel anlamda tasnif etmek, edatların cümleye kattıkları anlam imkânlarını ortaya çıkarmak, edatların diğer dilbilgisi öğeleriyle olan ilişkilerini belirtmek, edatlardaki ses değişimlerini ve ortaya çıkan problemleri analiz edip bu bağlamda bir yön belirlemektir. Şüphesiz edatların ayrıntılarıyla incelenmesi, Kurmanci lehçesinin kullanım imkânlarını genişletecek. Çünkü birçok dilbilgisi konusuyla ilintili olan edatlar etki sahibidirler. Bu yüzden edatların kullanım olanaklarını belirtmek gerekiyor. Bu çalışma aynı zamanda, edatların ses bilimsel yönlerine eğilerek edatların kullanımın tercihleri üzerinde etki edecektir.Article Kürt Destanların Edebî Yapılarına Dair Bir İnceleme(2025) Aslan, MustafaBu çalışmada Kürt destanlarının edebi yapıları ele alınmıştır. Kürt destanlarından ele alınan örnekler ışığında dengbêjlerin hem yapım hem icra sürecindeki edebi becerileri analiz edilmiştir. Bunun için eserlerin icrası sırasında dengbêjlerin kullandığı sıfat, formül, motif ve metaforları yaptıkları tasvirlerde nasıl ustalıkla işledikleri gösterilmeye çalışıldı. Kaynak olarak özellikle Kafkasya Kürt diasporası arasında derleme çalışmaları yapmış, Celîlê Celîl, Ordîxanê Celîl, Emînê Evdal, Hecîyê Cindî gibi yazarların eserlerine başvurulmuştur. Bunların yanı sıra Kürt sözlü edebiyatı üzerine derleme çalışmaları yapmış Alman dilbilimciler Albert Socin et Eugen Pyrim’in çalışması ile Fransız yazar Roger lescot’un derleme eseri ve Turgut Lokman’nın Sorbonne Üniversitesi’nde savunduğu Yüksek Lisans Tezinden de yararlanılmıştır. Bu kaynaklardan alınan örnek eserlerin incelemesi çerçevesinde, karşı karşıya gelen tarafların çarpışma sahneleri ile destanın kahramanının olağandışı kişiliği, zenginliği ve savaş sırasında gösterdiği güç ve direnci ile uğruna savaştığı genç kızın güzelliğinin tasviri üzerinde durulmuştur. İki kısımdan oluşan çalışmanın birinci kısımda Kürt destanları konusunda yapılmış ve ulaştığımız kaynaklar tartışılmış ve Kürt destanların analizi açısından onların öneminden söz edilmiştir. İkinci kısımda verilen örnekler aracılığıyla Kürt destanların edebi inşasının özellikleri gösterilmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında, bu çalışmaya konu olan destanların inşasında dengbêjlerin gösterdiği edebi beceri ve profesyonelliklerine dikkat çekilmiş ve söz konusu eserlerin böyle bir beceri ve profesyonelliğin ürünü olduklarına dikkat çekilmiştir.Master Thesis Lêkolîneke Toponîmîk: Awayên Navlêkırına Cıh û Waran û Teşeyên Erdnıgarîyê lı Devera Xursê(2025) Subaşı, Sevim Uluç; Aslan, MustafaDi vê xebatê de di çarçoveya toponîmîyê de em li ser navlêkirinên cih û warên devera Xursê rawestiyan. Me gundên devera Xursê ku girêdayî navçeya Qosera Mêrdînê ye û awayên navlêkirina van gund û teşeyên erdnigarîya li wir bi awayekî toponîmîk, coxrafîk, etnoxrafîk û dîrokî nirxand. Di vê xebata xwe de me awayên navlêkirinên dozdeh gundên devera Xursê û teşeyên erdnîgarîyê li gor cure û taybetmendîyên pêkhatinên toponîmîyê rave kirin û da ber çavan da ku em bizanin niştecihên ku li van deveran jiyane bi çi hesasiyet, tevger û hişmendiyê navlêkirina van cih û waran pêk anîne. Di gel vê jî me di xebata xwe de di bin siya navên teşeyên erdnîgarîyê de jîngeh û şûnwarên qedîm, tirbe, qonax, avahî, kanî, gol, şikeft, pir, aş, zinar, gir, bexçe, daristan, kele, teht, hwd. û çend termên erdnîgarîyê ku bi piranî tenê ji hêla niştecihên devera Xursê ve dihate bikaranîn bi cih kir. Me hin termên erdnîgarîyê yên ku tomar kirine, li gor watayên ku ji hêla niştecihên vê deverê ve li van termên erdnîgarîyê hatine barkirin, şirove kirin û bi ferhengan re berawird kirin. Di ber de jî me hin termên erdnîgarîyê yên tomarkirî ku di tekstên klasîk de jî derbas dibûn dan ber çavan. Bi tevahî sed û çil pênc gundên Qoserê hene. Ji ber ku ne pêkan bû em vê xebata xwe ya sehayê li hemû gundan pêk bînin, me ji van gundan tenê gundên devera Xursê yên ku girêdayî navçeya Qoserê ne hilbijartin. Di gel van malûmatan derheqê sedema navlêkirinên gund û teşeyên erdnîgarîyê de vegêranên gel ên ku hatine tomarkirin jî di vê xebatê de cih girtine da ku bi kêrî çanda gelêrî ya Kurdî bê. Em dizanin ku navlêkirin an binavkirinên cih û warekî di encama hafizeyeke kolektîf de pêk tê. Bi vê hişmendiyê jî em tevgeriyan ka gelo li devera Xursê tesîra guherîna navên cih û waran li ser bîra hevpar a niştecihên vê deverê bi çi awayî bû. Di encamê de ev mudaxeleyên ku ji hêla dewletê ve li guherîna navan hatiye kirin ji hêla niştecihan ve di jiyana rojane de bi çi awayî hatiye pejirandin û li hember vê rewşê çi bertek hatiye nîşandan hîn bûn û me ev dane hemû daxilî zanista gelêrî ya Kurdî kirin. Di pêvajoya vê xebatê de ji niştecihên vê deverê daneyên giring hatin berhevkirin û tomarkirin û di gel vê jî bi saya rê û rêbazên weku çavdêrî, hevpeyvîn, hevdîtinên rûbirû hin malûmat û agahiyên bikêrhatî hatin bidestxistin. Herî dawî di vê pêvajoya xebata xwe de ji bo ku em xwe bigihînin dane û malûmatên mîsoger, me arşîvên dezgehên mulkî yên îdarî jî referans girtin. Ji bilî rêbaza berhevkarîya li sehayê daneyên ku hatin berhevkirin li gorî zanista toponîmîyê hatine senifandin û nirxandin. Weku encam me sed û bîst çar navên cih û warên Devera Xursê berhev kirin û derbarê Xursê û awayê binavkirina cih û waran de gihiştin qenaetekê.
