Vekolîn û Analîza Nûçe û Raportên Navxwe yên Rojnameya Kurdıstanê lı Komara Kurdıstanê ya Mehabadê

Abstract

Bu tez, Mehabad Kürdistan Cumhuriyeti'nin resmi yayın organı olan Kurdistan Gazetesi'ndeki iç haber ve raporların incelenmesine ve analizine odaklanmakta ve onun çeşitli içerik, dilsel ve sosyal boyutlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, Kurdistan Gazetesi'nin o dönemin siyasi, sosyal ve kültürel durumunu nasıl yansıtabildiğini ve ulusal kimliğin oluşturulmasına, Kürt dilinin güçlendirilmesine ve kamu bilincinin yaratılmasına ne ölçüde katkıda bulunabildiğini göstermektir. Bu araştırma için niteliksel (kalitatif) yöntem seçilmiş ve özellikle içerik analiz metodu kapsamlı bir şekilde uygulanmıştır. Mevcut olan tüm gazete sayıları incelenmiş ve ana iç temalar (idari, siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik, eğitimsel vb. alanlarda) belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm, medyanın teorik çerçevesini ve Kürdistan Cumhuriyeti'nin tarihsel arka planını açıklamaktadır. İkinci bölüm, iç haberleri 14 farklı temaya göre derinlemesine analiz etmektedir. Üçüncü bölüm ise sonuçların değerlendirilmesi ve yorumlanması yoluyla gazetenin dönemin basın sistemindeki rolünü ve dilsel özelliklerini ortaya koymaktadır. Kurdistan Gazetesi, Kürdistan tarihinde çok hassas bir dönemde yayınlanmıştır; Kürtlerin ilk kez yeni bir devlet kurma deneyimi yaşadığı bir dönemdi. Bu gazetenin iç haberleri temel bir rol oynamıştır, çünkü halkın günlük yaşamını, endişelerini ve toplumsal değişimleri yansıtmışlardır. İçeriğin analizi, gazetenin siyasi ve idari olayları aktarmasının yanı sıra sosyal, eğitimsel, ekonomik, kültürel, sanatsal, dini, spor ve hatta kadın ve aileye dair konular ile kırsal yaşama da özel bir önem verdiğini göstermektedir. Bu geniş kapsamlı konuların ele alınması, Kurdistan'ın sadece siyasi bir yayın olmadığını, aynı zamanda değişen bir toplumun aynası olduğunu ve toplum için geniş bir resim sunmaya çalıştığını göstermektedir. Sonuç olarak bu araştırma, Kurdistan Gazetesi'nin iç haberlerinin incelenmesi ve analizinin sadece onun medyatik işlevinin anlaşılmasına yardımcı olmakla kalmayıp, aynı zamanda Mahabad Cumhuriyeti'nin sosyal, kültürel ve siyasi boyutlarını da ortaya çıkardığını kanıtlamaktadır. Bu gazete, Kürt diline dayanabilmiş, halkın sorunlarına odaklanabilmiş ve kendisini Kürtlerin tarihi hafızası ve ulusal kimliği ile bağlamıştır.This thesis focuses on the study and analysis of the internal news and reports of the Kurdistan Newspaper—which was the official organ of the Kurdistan Republic of Mahabad—and seeks to investigate its various contentual, linguistic, and social dimensions. The primary objective of the research is to demonstrate how the Kurdistan Newspaper managed to reflect the political, social, and cultural conditions of that era and to what extent it contributed to the formation of national identity, the strengthening of the Kurdish language, and the creation of public awareness. For this research, the qualitative method was chosen, and specifically, the content analysis method has been extensively applied. All available issues of the newspaper were examined, and the main internal themes (in administrative, political, social, cultural, economic, educational, etc., fields) were identified and evaluated. This work consists of three main sections: The first section explains the theoretical framework of the media and the historical background of the Kurdistan Republic. The second section deeply analyzes the internal news according to 14 different themes. The third section, through the evaluation and interpretation of the results, reveals the newspaper's role in the press system of that period and its linguistic characteristics. The Kurdistan Newspaper was published during a very sensitive period in Kurdish history; an era when the Kurds experienced a new experiment in state-building for the first time. The internal news of this newspaper played a fundamental role, as it reflected the daily lives of the people, their concerns, and societal changes. The content analysis indicates that the newspaper, in addition to reporting political and administrative events, also paid special attention to social, educational, economic, cultural, artistic, religious, sports issues, and even topics related to women and family, as well as rural life. This broad coverage of topics demonstrates that Kurdistan was not merely a political publication, but also a mirror of a society in transition and attempted to present a comprehensive picture of society. In conclusion, this research proves that the study and analysis of the internal news of the Kurdistan Newspaper not only helps in understanding its media function but also reveals the social, cultural, and political dimensions of the Mahabad Republic. This newspaper was able to rely on the Kurdish language, focus on the issues of the people, and connect itself with the historical memory and national identity of the Kurds.