UMBERTO ECO’DA GÜZELLİĞİN VE ÇİRKİNLİĞİN ESTETİK YORUMU

Abstract

Güzellik denen olgu zaman ve mekana göre değiştiği için her zaman için mutlak değişmezlerden sayılmaz. Zira güzellik’in aynı dönemde, hatta aynı toplulukta bile farklı anlamsal kurguları inşa edilmiştir. Güzel kavramında olduğu gibi Çirkin kavramının da göreli olduğunu, farklı tarihsel dönemlere ya da farklı kültürlere göre değişkenlik gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Güzellik ve Çirkinlik iki değerin belirleyicisinin de Batı uygarlığıyla sınırlandırılmaması gerektiğini ve güzellik için belirlenemeyen netliğin çirkinlik söz konusu olduğunda belirlenemeyeceğini ortaya koymaktır. Bu amacı göz önünde bulundurarak Antikçağdan günümüze kadar insan duyarlılığını etkileyen güzellik ve çirkinlik’in kusursuz tanımlamalarını yapmak, farklı güzellik anlayışlarının altını çizmek, bu farklılığın temelindeki birliği arayıp bulmaktır. Eco, güzel’in zamana ve mekana göre değiştiğini, her zaman için mutlak değişmezlerden sayılmadığını, tarihsel çağlara, kültürlere, toplumlara ve bireylere göre çeşitli biçimlere büründüğü ilkesinden hareket eder. Bu ilke sadece fiziksel güzellik için değil, Tanrı’nın ve azizlerin hatta fikirlerin güzelliği için de geçerli olduğunu söyler. Arada bir fark dahi olsa bu farklı güzellik modellerinin aynı dönemde nasıl birlikte varolabildiklerini, farklı çağlardan başka modellerle birbirine nasıl bağlanabildiklerini ortaya koymaktır. Genellikle bu tarz durumsallıklar sadece estetik ölçütlerden değil, siyasal ve toplumsal ölçütlerden de kaynaklanır.