Kirsal Turizm ve Geleneksel Konut Etkileşiminde Kimlik Kayıpları

Abstract

Kontrolsüz ve niteliksiz kentsel dönüşüm ve şehirleşme faaliyetlerinin, günlük yaşam pratiklerini monotonlaştırmasına ve doğal çevreyle olan ilişkisini koparmasına paralel olarak, bireylerin doğaya ve kırsal alanlara olan eğilimi artmıştır. Turizm faaliyetlerinin sürdürdüğü ivmelenme ile birlikte, yerel halkın beklentileri ve ihtiyaçları da bu yeni dinamiğe göre değişmiştir. Buna bağlı olarak bireyler, yaşam alanlarını turistlere yönelik olarak düzenlenmeye başlamış ve kullanım stratejileri geliştirmiştir. Bu süreçte, bölgesel kültürel ögeleri yansıtan geleneksel konutların kimliği de değişim sürecinden etkilenmiştir. Geleneksel konutlar; bölgesel kültürel, sosyal, iklimsel ve diğer faktörlere dayanarak belirli bir kimlik kazanmışlardır. Ancak, bu yapılar üzerinde gerçekleştirilen yanlış müdahaleler, özgün dokunun zamanla bozulmasına neden olmaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada, turizm hareketlerine bağlı olarak geleneksel konutlarda meydana gelen kimlik kayıplarının ortaya konarak geleneksel konutların sürdürülebilir kullanımının önemine dikkat çekmek amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışmada öncelikle kırsal turizm, geleneksel konut ve kimlik kavramlarına yönelik literatür araştırması yapılmış ve geleneksel konutlarda kimlik unsurları cephe, iç mekan ve avlu olmak üzere üç başlıkta ele alınmıştır. Ardından geleneksel konutlarda oluşan kimlik kayıpları cephe, iç mekan ve avlu üzerinden incelenerek örnekler üzerinden açıklanmıştır. Çalışmanın sonucunda geleneksel konutlarda yeniden işlevlendirme ve restorasyon çalışmaları sırasında yapıların kimlik öğelerine zarar verilmemesi gerekliliğinin sürdürülebilir korunma açısından önemi ortaya konmuştur.