OKUL TASARIMLARINDA MEKANSAL OLASILIKLAR

Abstract

Türkiye’de doğup büyüyen herkes 13 yıllık zorunlu eğitim programına tabi tutulur. Bu da; insan ömrü- nün ortalama 14000 saatinin okulda geçtiği anlamına gelir. Eğitim reformları, değişen sınav sistemleri, ar- tan-azalan eğitim süreleri bitimsizce konuşulurken, 17 milyon 449 bin 876 öğrencinin her gününü geçirdiği okul yapılarının niteliği, mekan kalitesi, çevre ile ilişkisi, kendine has içerik oluşturabilme potansiyelleri gibi konular en az tartışılan meselelerdir. Ülkemizdeki eğitim sistemi tartışmalarında eğitimciler, pedagoglar ve politikacılar en fazla söz hakkına sahipken; bu mekanları tasarlayan mimarlar ve ortak çalışma üreten diğer disiplinlerden uzmanların sesi oldukça zayıf kalmaktadır. Okullar için yapılması gereken temel tartışmaların birçoğu konu dışı bırakıldığı için, tasarımında coğrafi ve iklim koşulları gözetilmeyen, uygun yapı malzemesi kullanılmayan, yakın çevresi ile ilişki kurmayan tip projeler üretildiğini görmekteyiz. Türkiye’de kamu yapıla- rı için ayrılan bütçede eğitim yapıları önemli bir yere sahiptir. Eğitim yapıları gibi her kullanıcının (öğrencinin) farklı ihtiyaçlarının olabileceği binalarda sadece gerekli teknik donanımları sağlayabilmek yeterli değildir. Ha- reketli ve birbirine dönüşen mekanlar, öğrencinin gün içinde tek bir sınıfta eğitim görmesinin önüne geçer ve katılımcılı, hep birlikte keşfedilen bir öğrenim sürecinin oluşmasına imkan sağlar. Bu metnin amacı; okulları mekansal açıdan ele alarak özgün yapı programlarına ulaşmak ve tasarım olasılıklarını tartışmaya açmaktır. Bununla birlikte sadece fiziksel mekanın oluşumunu değil aynı zamanda öğrencinin gelişiminin bu mekanlarla birlikte nasıl şekillenebileceğini uygulanmış projeler üzerinden ortaya koymaktır.