Browsing by Author "Özbay, Hediye"

Now showing 1 - 13 of 13

0-12 Yaş Arası Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi
(2020) Özbay, Hediye; Turan, Mensure
Amaç: Çocuklar ilaç uygulamalarında ebeveynlerine bağımlıdır. Bu araştırma 0-12 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışma, 01.12.2018 ile 31.05.2019 tarihleri arasında, Türkiye’nin doğusunda yer alan bir kamu hastanesinin Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine başvuran, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden ve 0-12 yaş aralığında en az bir tane çocuğu olan toplam 310 ebeveyn ile yürütüldü. Veriler, ebeveynlerin sosyo-demografik özellikleri ile ilaç kullanımına yönelik tutum sorularının yer aldığı yapılandırılmış soru formu ve akılcı ilaç kullanımına yönelik ebeveyn tutum ölçeği ile toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılan ebeveynlerin yaş ortalamasının 31.18 ±6.61 olduğu, ayrıca %50.6’sı 20-30 yaş aralığındadır. Ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 147.19±9.07’dir. Doğru ve bilinçli kullanım alt boyut puan ortalaması 111.34±7.46, etkili ve güvenli kullanım alt boyut puan ortalaması ise 35.85±3.57 olarak saptandı. Sonuç: Araştırmamıza katılan ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımı tutum düzeylerinin olumlu olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin meslek, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve yaşadığı yere göre akılcı ilaç kullanımına yönelik tutum düzeylerinin etkilendiği saptanmıştır.
Effects of Massage Therapy on Clinical Symptoms of Older People
(Journal of education and research in nursing (Online), 2022) Utli, Hediye; Özbay, Hediye
Nurses can improve outcomes of patient care by integrating complementary and alternative therapies with traditional medical practices. Among the non-pharmacological methods that can be used in geriatrics and gerontology are massage, aromatherapy, relaxation, meditation, therapeutic touch, biofeedback (neurotherapy), guided affective imagery (creative psychotherapy), reflexology, acupressure, and naturopathy. Massage therapy attracts the attention of healthcare professionals, patients, and families because it improves many symptoms, it has no side effects, it is easy to learn and apply, and is safe, effective, and economical. Massage therapy is used in geriatric patients for various purposes. For instance, it is effective in the management of pain, agitation, stress, anxiety, worry, and depression, it relieves constipation and improves the range of motion of the joints. Massage therapy together with pharmacological treatments reduces many symptoms of neurological diseases and neurological disease-associated risks, and it has a safe, supportive and positive effect. It is thought that this review, based on the effects of massage therapy, can be a guide especially for nurses working with elderly patients in the neurology clinic.
Hemşireler İçin Basınç Yaralanması Yönetimi Öz Yeterlilik Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması
(2022) Utli, Hediye; Dinç, Mahmut; Özbay, Hediye
Bu araştırmanın amacı, Hemşireler için Basınç Yaralanması Yönetimi Öz Yeterlilik Ölçeği’nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini yapmaktır. Bu metodolojik tipteki çalışmaya, 149 hemşire katıldı. Araştırma verilerin toplanmasında “Hemşire Bilgi Formu” ve “Hemşireler için Basınç Yaralanması Yönetimi Öz Yeterlilik Ölçeği (BYY-ÖYÖ)” kullanıldı. Ölçek toplam 10 maddeden oluşmaktadır. Her bir madde 1 (hiç yetkin değil)’den 5 (tamamıyla yetkin)’e kadar puanlandırılıp geçerlik analizi sonucunda, Hemşireler için Basınç Yaralanması Yönetimi Öz Yeterlilik Ölçeğinin dört alt boyuttan oluştuğu belirlendi. Ölçeğin hiçbir maddesi çıkarılmamış olup çalışmanın kapsam geçerlik indeksi 0.83-1.00 arasında bulundu. Ölçeğin yapı geçerliliği için korelasyon analizi yapılıp ve yapılan analiz sonucunda; 10 maddelik ölçeğin toplam varyansı en çok %74.41’ini açıkladığı bulundu. Ölçeğin güvenirliliği için maddelerin toplam puan korelasyon değerlerinin 0.404 ile 0.661 arasında olup Cronbach Alpha değerinin 0.838 olduğu saptandı. Ölçeğin, hemşireler için basınç yaralanması yönetimi öz yeterlilik düzeyini ölçmek için kullanılabileceği sonucuna varıldı.
Hemşirelik Öğrencileri için Periferik İntravenöz Kateteri Yerleştirme Özgüven Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirliği: Metodolojik Çalışma
(2025) Sü, Serpil; Durgun, Hanife; Özbay, Hediye; Marchionni, Caroline
Amaç: Bu çalışmada, Hemşirelik Öğrencileri İçin Periferik İntra- venöz Kateter Yerleştirme Özgüven Ölçeği’nin Türkçe geçerlilik ve güve- nilirliğinin yap ılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Mart-Haziran 2024 tarihleri arasında, 3 farklı devlet üniversitesinin hemşi- relik bölümünde öğrenimine devam eden 587 hemşirelik öğrencisi ile me- todolojik bir ara ştırma olarak yürütülmü ştür. Verilerin toplanmas ında “Öğrenci Tanıtım Formu” ve “Hem şirelik Öğrencileri için Periferik İntra- venöz Kateteri Yerle ştirme Özgüven Ölçe ği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 ve AMOS 23 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin de- ğerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum, mak- simum, Cronbach alfa güvenirlik katsay ısı, faktör analizi yöntemleri, korelasyon analizi ve Path Diyagramı kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin içe- rik geçerlik indeksi 0,994, genel iç tutarl ılık katsayısı ise 0,936 olarak ol- dukça güvenilir bulunmuştur. Doğrulayıcı Faktör Analizi ile uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu ve modelin bu durumla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Ölçek 3 alt boyut ve 15 maddeden oluşmaktadır. Bu araştırmada, Hemşirelik Öğrencileri İçin Periferik İntravenöz Kateter Yer- leştirme Özgüven Ölçe ği toplam puan ortalamas ı 3,81±0,63 saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin Periferik İntravenöz Kateter Kanül Güvenirliği alt bo- yutundan 3,81±0,67, periferik intravenöz kateter hazırlık ve güvenlik güve- nirliği alt boyutundan 3,90±0,67, Periferik İntravenöz Kateter Ö ğrenme Güvenirliği alt boyutundan 3,72±0,69 puan aldığı belirlenmiştir. Sonuç: Öl- çeğin Türkçe versiyonu, hemşirelik öğrencilerinin periferik intravenöz ka- tater yerle ştirmeyi ö ğrenme ve gerçekle ştirme konusundaki öz güven düzeylerini belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır.
Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Uygulamada Yaşadıkları Etik Sorunlar ve Klinik Öz-düzenlemeli Öğrenme Düzeyleri: Kesitsel Bir Çalışma
(2023) Utli, Hediye; Dinç, Mahmut; Bütün, Ahmet; Özbay, Hediye
Koronavirüs hastal ığı-2019 [coronavirus disease-2019 (COVID-19)] pandemisi sırasında hemşirelik uygulamaları için gerekli olan klinik e ğitim büyük ölçüde ertelenmi ştir. Bu çal ışmanın amacı, pandemi sürecinde hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamada yaşa- dıkları etik sorunlar ve klinik öz-düzenlemeli ö ğrenme düzeylerinin yordayıcılarını belirlemektir. Kesitsel tipteki bu araştırmanın örnekle- mini, Türkiye’nin do ğusunda yer alan 2 üniversitenin 3 ve 4. s ınıfla- rında ö ğrenim gören 306 hem şirelik ö ğrencisi olu şturdu. Veriler, Öğrenci Tanıtım Formu, Hemşirelikte Klinik Öğretimde Etik Sorunlar Ölçeği ve Klinik Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü ANOVA F testi, Pearson korelasyon testi ve çoklu regresyon kullanıldı. Hemşirelikte Klinik Öğretimde Etik Sorunlar Öl- çeği toplam puan ortalamas ı ile Klinik Hemşirelik Uygulamaları İçin Öz-Düzenli Öğrenme Ölçeği toplam puan ortalamas ı arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlaml ı bir ili şki oldu ğu belirlendi (r=509, p<0,001). Bir regresyon modeli, 4 yordayıcının (klinik eğitimcisi, sağ- lık profesyonelleri, öğrenme stratejileri ve öz-düzenlemeli öğrenme dü- zeyleri) klinik uygulamada etik sorunlar ı saptama yeteneklerindeki varyansın %28’ini aç ıkladığını göstermiştir (R=0,516, adjusted R2=0,284, F=13,255, p<0,001). Bu araştırmada, sağlık profesyonelleri ve öz-düzenlemeli öğrenme düzeylerinin, klinik uygulamada öğrenci- lerin etik sorunlar ı saptama becerilerini olumlu yönde etkiledi ği sap- tandı. Klinik eğitimci düzeyinin ise klinik uygulamada öğrencilerin etik sorunları saptama becerilerini olumsuz yönde etkilediği saptandı.
Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Uygulamalara Yönelik Tutumlarının Algılanan Stres, Biyo-Psiko Yanıt Ve Stresle Baş Etme Davranışlarına Etkisi
(Association of Executive Nurses, 2025) Erol, Ahmet; Özbay, Hediye; Dinç, Mahmut; Oner, Ugur
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutumlarının algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranışlarına olan etkisini ve aralarındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişkisel tipte tasarlanmış olan araştırmanın evrenini Türkiye’nin doğusundaki iki devlet üniversitesinde öğrenim gören hemşirelik bölümü öğrencileri oluşturmuş olup araştırma 403 hemşirelik öğrencisinin katılımı ile tamamlanmıştır. Veriler, ‘Öğrenci Tanıtım Formu, Hemşirelik Öğrencileri için Klinik Uygulamalara Yönelik Tutum Ölçeği (HÖKUYTÖ) Hemşirelik Öğrencileri için Algılanan Stres Ölçeği (HÖASÖ), Biyo-psiko-sosyal Cevap Ölçeği (HÖBCÖ) ve Stresle Baş Etme Davranışları Ölçeği’ (HÖSBDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmada HÖKUYTÖ toplam puan ortalaması 88,43 (SS=20,18), HÖASÖ toplam puan ortalaması 59,55 (SS=21,62), HÖBCÖ toplam puan ortalaması 36,18 (SS=17,26), HÖSBDÖ toplam puan ortalaması 39,30 (SS=9,54) olarak saptanmıştır. Araştırmada klinik uygulamalara yönelik tutum toplam puanı ile hemşirelik öğrencilerinin algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranışı toplam puanları arasında yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Klinik uygulamalara yönelik tutumun bir birim artmasının, biyo-psiko-sosyal yanıt değişkeninin 0,180 puan düşmesine neden olduğu (B=-0,180; p<0,001) bulunmuştur. Sonuç: Araştırmada, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutum toplam puanı ile hemşirelik öğrencilerinin algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranış düzeyleri arasında olumsuz bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutum puanı arttıkça, biyo-psiko-sosyal yanıtın azalabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Hemşirelik ve Ebelik Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi
(2023) Utli, Hediye; Ersü, Nilay Filoğlu; Özbay, Hediye
Amaç: Hemşirelik ve ebelik uygulamalarında en iyi kanıtlara erişimi artırmak için, öğrencilerin dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmesi önemlidir. Bu araştırmanın amacı, hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin dijital okuryazarlık becerilerini belirlemek ve belirli değişkenlere göre karşılaştırmalı incelemektir. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel tiptedir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin doğusunda yer alan bir üniversitenin hemşirelik ve ebelik bölümünde öğrenim gören 486 öğrenci oluşturdu. Verilerin toplanmasında Öğrenci Tanıtıcı Form, Dijital Okuma Eğilimi Ölçeği, Dijital Okuma Öz Yeterlilik Ölçeği ve Kâğıttan Dijitale Yazma Tutumu Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, bağımsız gruplarda t-test, One-way Anova test, One-way Anova Post hoc Bonferroni test, Pearson korelasyon testi ve çoklu lineer regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin %50.9’u hemşirelik bölümü ve %36.1’ı ikinci sınıf öğrencisidir. Çoklu lineer regresyon sonucuna göre; hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin dijital okuma becerisi öz yeterliliği, kullanma ve zorluk becerileri, dijital okuma becerisi eğilimindeki toplam varyansın %21.2’sini açıklamaktadır. Kullanma becerisi, zorluk becerisi, amaca uygunluk becerisi, kağıttan dijitale yazma becerisi tutumu ve dijital ortamlarda yazma becerisi tutumu, dijital okuma becerisi öz yeterliliğindeki toplam varyansın %93.3’ünü açıklamaktadır. Dijital ortamlarda yazma becerisi tutumu, kağıttan dijitale yazma becerisi tutumundaki toplam varyansın %88.4’ünü açıklamaktadır. Sonuç: Sonuç olarak öğrencilerin dijital okuma becerisi öz yeterliliği ve kullanma becerisi, dijital okuma becerisi eğilimi üzerine olumlu etkileri saptandı. Kullanma becerisi, amaca uygunluk becerisi, kağıttan dijitale yazma becerisi tutumu ve dijital ortamlarda yazma becerisi tutumu dijital okuma becerisi öz yeterliliği üzerine olumlu etkileri bulundu. Öğrencilerin dijital ortamlarda yazma becerisi tutumu kağıttan dijitale yazma becerisi tutumu üzerine olumlu etkisi saptandı. Olumlu dijital okuryazarlık becerilerini yaşayacakları öğrenme ortamlarının düzenlenmesi önerilir.
Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği: Türkçe Versiyonun Psikometrik Özellikleri
(2021) Doğru, Birgul Vural; Karaman, Emine; Özbay, Hediye
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. Yöntemler: Metodolojik tipteki bu araştırma, Nisan-Ağustos 2018 tarihleri arasında 301 birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemi, Mardin ilinde yer alan iki devlet hastanesinin kardiyoloji polikliniklerine/kliniklerine başvuran hastaların kardiyovasküler hastalığı olmayan yakınlarından oluşmaktadır. Veriler, Birey Tanıtım Formu ve Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği (KHRFDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin dil eşdeğerliği için çeviri-geri çeviri yöntemi; içerik geçerliği için uzman görüşüne başvurularak kapsam geçerlik indeksi hesaplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinin incelenmesinde; açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Güvenirlik analizinde ise, cronbach alfa iç tutarlık analizi ile test-tekrar test yöntemi uygulanmıştır. Bulgular: Bu çalışmada kapsam geçerlik indeksi 0.80’in üzerinde bulundu. Yapı geçerliğinin değerlendirilmesi için yapılan açımlayıcı faktör analizinde ölçek maddelerinin faktör yüklerinin 0.515 ile 0.935 arasında olduğu saptandı. Toplam puan korelasyonları ise r=0.019-0.796 arasında değişmekte idi (p<0.05). Ölçeğin Kaiser-Meyer Olkin değeri=0.715, Bartlett test χ2 =3739.526; p=0.000 idi. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı α=0.809 ve ölçek test-tekrar test korelasyon katsayısı 0.864 (p<0.01) olarak bulundu. Sonuç: Araştırma bulguları KHRFDÖ’nün, kardiyovasküler hastalık riskinin tanılanması amacıyla Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir
Citation - WoS: 1
Citation - Scopus: 1
The Mediating Role of Self-Esteem in the Relationship Between Nursing Students’ Self-Efficacy in Paediatric Medication Administration and Their Self-Confidence Levels in Clinical Decision-Making
(BMC, 2025) Butun, Ahmet; Özbay, Hediye; Ersue, Nilay Filoglu; Ersü, Nilay Filoglu; OEzbay, Hediye
Background Preventing medication errors and ensuring safe medication application for students to enhance their self-efficacy are important for patient safety. Improving self-efficacy and self-confidence and teaching strategies for managing the anxiety of nursing students during medication administration to children are crucial in paediatric clinical practises. Aim The primary aim of this study was to evaluate nursing students' medication administration self-efficacy in children, self-confidence anxiety, and self-esteem in clinical decision-making. The second aim was to reveal the mediating role of self-esteem in the relationship between nursing students' self-efficacy in medication administration in children and self-confidence and anxiety levels in clinical decision-making. Methods This study employed a cross-sectional survey research design. A total of 317 nursing students participated in the study. The data were collected between 16/09/2024 and 30/09/2024 via face-to-face survey technique. The data were collected using Student Introduction Form, Medication Administration Self-Efficacy Scale in Children for Nursing Students, Nursing Anxiety and Self-Confidence with Clinical Decision-Making Scale, and Rosenberg Self-Esteem Scale Short Form. Results Nursing students reported low self-efficacy (45.53 +/- 15.85) and self-confidence (62.61 +/- 30.16) in paediatric medication administration, along with moderate anxiety levels (89.20 +/- 41.99). However, self-esteem levels were high (1.91 +/- 0.52). Self-esteem was found to partially mediate the relationship between self-efficacy and self-confidence but did not significantly mediate the relationship between self-efficacy and anxiety. Among the participants, 39.4% stated that they did not make a mistake in calculating the medication dose in children. 69.1% of participants reported a need for training in the preparation and administration of paediatric medications. Conclusion The results suggest that interventions to improve self-esteem could enhance nursing students' self-confidence in clinical decision-making, particularly in paediatric medication administration. Incorporating self-esteem-building activities and targeted training into nursing curricula is recommended to address low self-efficacy and moderate anxiety levels. These results have important implications for nursing education, suggesting that such interventions could reduce medication errors and improve patient safety. Future research should explore the long-term impact of these interventions on clinical performance and patient outcomes.
Mülteci Ergenlerin Gelecek Umutları, Damgalanmaları ve Ruhsal Sorunları
(2024) Düken, Mehmet Emin; Solmaz, Filiz; Utli, Hediye; Karataş, Hülya; Kılıçaslan, Fethiye; Özbay, Hediye
Amaç: Bu araştırmada, mülteci ergenlerin geleceğe dair umutları, damgalanma durumları ve ruhsal sağlık sorunlarını belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın modeli; tanımlayıcı, ilişkisel ve aracı modeldir. Araştırmanın örneklemini 11-18 yaşları arasında mülteci ergenler oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Ergen Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri, Çocuklar ve Ergenler için İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği ve Çocukların Umut Ölçeğini kullanılmıştır. Toplamda 78 mülteci ergen kapsam dışı bırakılmış ve 484 mülteci ergen ile yürütülmüştür. Bulgular: Mülteci ergenlerin ruhsal belirtilerinin (anksiyete, depresyon, hostilite, somatizasyon ve olumsuz benlik) yaşadıkları damgalanmalarının %54.6'sını açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, mülteci ergenlerin ruhsal sorunlarının geleceğe dair umut düşüncelerinin %42.7'sini açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç: Ergenlerin geleceğe dair umutlarının, yaşadıkları ruhsal semptomları ile damgalanma arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı söylenebilir.
Multi-Faceted Evaluation of Psychosocial Function of Elderly Subjects
(Cyprus Journal of Medical Sciences, 2022) Vural Doğru, Birgül; Utli, Hediye; Doğru, Birgul Vural; Özbay, Hediye
BACKGROUND/AIMS: With aging, physical, psychological and social changes occur and individuals lose their independence and become semi-or full dependent. Accordingly, physical, psycho-social problems can be seen in the older people and their functionality decreases. For this reason, the study was carried out for the purpose of multidimensional evaluation of cognitive and psycho-social functions of older people. MATERIALS and METHODS: The study was conducted between April 2018 and November 2018. This descriptive and cross-sectional study was performed in two different family health centers in Mardin province. The research was completed with a total of 200 older people who agreed to participate in the study. The data were collected using “Patients Information Form”, “Katz Index of Independence in Activities of Daily Living (Katz ADL)” and “Multidimensional Observation Scale for Elderly Persons (MOSES)”. The number, percent, mean, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis test and Spearman correlation analysis were used in the data analysis. RESULTS: The mean age of participants was 70.03±8.48 years. 54.2% of older people were female and 45.8% were male. The mean score of Multidimensional Observation Scale for Elderly Persons was 24.36±22.38. The mean score of the Katz Index of Independence in Activities of Daily Living was 16.32±3.14. There was a weak positive correlation between age and Multidimensional Observation Scale for Elderly Persons (p<0.001, r=0.43), and a moderate negative correlation was found between Katz Index of Independence in Activities of Daily Living and MOSES (p<0.001, r=-0.56). CONCLUSIONS: This study revealed that older people had high functional and independence levels, and this is due to the fact that older people who come to family health care centers form a sample group. However, multidisciplinary studies periodically are needed to evaluate the cognitive, psychological and social functioning of older people living at home.
Relationship Between Nursing and Midwifery Students' Competencies in Providing Patient Safety and Their Attitudes towards Medical Errors
(2025) Çalbay, Rojbin Balat; Özbay, Hediye
Bu araştırma, hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin hasta güvenliğini sağlamaya ilişkin yeterlilikleri ile tıbbi hataya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, kesitsel ve ilişkisel desende yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Eylül 2024-Haziran 2025 tarihleri arasında Mardin Artuklu Üniversitesinde öğrenim gören hemşirelik ile ebelik bölümü üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya katılmaya gönüllü 204 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, 'Öğrenci Bilgi Formu', 'Hasta Güvenliği Yetkinliği Öz Değerlendirme Aracı' ve 'Tıbbi Hata Tutum Ölçeği' ile elde edilmiştir. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını değerlendirmek için basıklık ve çarpıklık katsayılarına bakılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Veriler arasındaki ilişkileri modellemek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Bu araştırma sonucunda, hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin hasta güvenliği yetkinliği öz değerlendirme aracından aldıkları toplam puanların (156.49 ± 18.77) orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada, öğrencilerin Tıbbi Hata Tutum Ölçeği' nden aldıkları toplam puanların (2.24 ± 0.57) düşük ve olumsuz düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin Hasta Güvenliği Yetkinliği Öz Değerlendirme Aracı toplam puanı ile Tıbbi Hata Tutum Ölçeği toplam puanı arasında negatif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin tıbbi hata tutumu, hasta güvenliğini sağlamaya ilişkin yetkinliğinin %11.1' ini yordadığı saptanmıştır. Araştırmada öğrencilerin tıbbi hataya yönelik tutumunun, hasta güvenliğini sağlamaya ilişkin yetkinliği üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada nedenselliğinin açıklanabilmesi için karma yöntemler kullanılarak daha büyük örneklem grubu ile çalışmaların yapılmasını önermekteyiz.
Citation - WoS: 2
The Theory-Practice Gap in Nursing Education During the Pandemic Period from the Perspective of Stakeholders: A Qualitative Study
(Clinical and Experimental Health Sciences, 2022) Utli, Hediye; Yurt, Seher; Özbay, Hediye
Objective: The purpose of this study was to understand the experience of theoretical and practical nursing education carried out by distance education during the COVID-19 pandemic and the theory-practice gap in nursing education in Turkey. Methods: This qualitative study used a descriptive qualitative study. This research was conducted with nursing lecturers and students from two universities in two different geographical regions. Lecturers and undergraduate students participated in the research. The data for the research were collected using the online Zoom program during four focus-group discussions. Results: Three main themes emerged for the categories of theoretical and practical education emerged during the study: strong structural conditions (technological integration and accessibility) both strong and weak structural conditions (asynchronous participation and changing comfort levels/routines) and weak structural conditions (cold contact and inequality of opportunity). Conclusion: This study revealed the strengths and weaknesses in the experience of distance nursing education and will guide future planning of nursing education programs and clinical fields.