Browsing by Author "Bala, Sabahattin"

Now showing 1 - 12 of 12

4-6 Yaş Kuran Kursu Öğreticilerinin Yeterlilik Düzeyleri Görüşleri ve Beklentilerinin Tespit Edilmesi
(2025) Güzel, Zehra; Bala, Sabahattin
Bu çalışmanın amacı, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 4-6 yaş Kur'an kurslarında görev yapan öğreticilerin, bu yaş grubuna yönelik Kur'an Kursu Programı hakkındaki görüşlerini, beklentilerini ve yeterlilik algılarını belirlemek ve değerlendirmektir. Dinî gelişimin temelinin atıldığı okul öncesi dönem, din eğitimi açısından büyük bir öneme sahiptir. Diyanet'in 4-6 Yaş Kur'an Kursu Programı, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında on ilde pilot olarak başlatılmış ve sonraki yıl Türkiye genelinde uygulanmaya başlamıştır. Bu programın uygulanma sürecinden elde edilen geri bildirimler, programın niteliğini geliştirmek için önemli bir veri kaynağıdır. 4-6 yaş grubundaki çocukların düşünce dünyasına erişmek ve görüşlerini almak güç olduğundan veriler öğreticilerden toplanmıştır. Bu programa katılan öğreticilerin gözlem ve değerlendirmeleri önemli bir bilgi kaynağı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, 2023 yılında Mardin'de görev yapan 15 öğretici ile mülakatlar aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğreticilerin aldıkları eğitimler, Diyanet İşleri Başkanlığı ve velilerle ilgili beklentileri, çalışma motivasyonları ve kursların fiziksel imkânlarına dair görüşleri yarı yapılandırılmış bir görüşme formuyla ele alınmıştır. Çalışma sonucunda, katılımcıların meslek seçimlerini büyük ölçüde kendi istekleri doğrultusunda yaptıkları ve mesleklerine duydukları sevginin oldukça kuvvetli olduğu belirlenmiştir. Ancak, katılımcılar mesleki yeterlilik açısından, özellikle pedagojik formasyon bilgisi konusunda kendilerini yetersiz gördüklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca, çalıştıkları kurumlarda ve velilerle iletişimlerinde bazı sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu sorunlara yönelik olarak katılımcılar, çözüm önerileri sunmuş ve sorunların giderilmesi için çeşitli stratejiler geliştirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bu çalışmanın daha sonra yapılacak olan 4-6 yaş Kuran Kursları çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının Dini Danışmanlık ve Rehberlik Çalışmaları (06 Şubat 2023 Deprem Örneği)
(2026) Yazar, Seher Gökce; Bala, Sabahattin
İnsan maddi ve manevi ihtiyaçları olan bir varlıktır. Manevi dünyasında problemler yaşayan bireylerin, dini inançlarından destek alarak çözüm arayışına girmeleri durumunda bu bireylere yardımcı olmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığı, Aile ve Dini Rehberlik Bürolarında Dini Danışmanlık ve Rehberlik hizmeti sunmaktadır. Büroların asıl amacı aile bireylerinin yaşadığı problemlere çözüm bulabilmeleri noktasında danışanlara yol göstermektir. Bu çalışmada ise 06 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremde travmatik durumlarla karşılaşan aile bireylerinin problemlerine yardımcı olmak amacıyla hizmet sunan Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının deprem süreci ve sonrasındaki çalışmaları incelenmiştir. Araştırma kapsamında örneklemi oluşturacak büroların seçiminde, 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketinden yoğun şekilde etkilenen bölgeler dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, Gaziantep ilinin Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde; Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu, Elbistan ve Pazarcık ilçelerinde; Hatay ilinin ise Antakya ilçesinden ve Mardin'de görevli Diyanet personelinden bu amaçla Kahramanmaraş Merkez, On İki Şubat ve Türkoğlu ilçelerine gönderilen personeller ile de görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplamda 12 büro çalışanı ile görüşme yapılmıştır. Bu bürolar, araştırma konusuna dair uygulamaları doğrudan gözlemleyebileceğimiz uygun alanlar olması nedeniyle tercih edilmiştir. Gerekli literatür çalışması yapıldıktan sonra örneklem alanındaki büro çalışanları ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği çerçevesinde, önceden hazırlanan sorularla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde büroların resmi adıyla, toplum tarafından yeteri kadar tanınmadığı gözlenmiştir. Büroların deprem sonrasında yürütülen cenaze hizmetleri, manevi destek hizmeti, Kur'an-ı Kerim okuma ve sohbet günleri, 4-6 yaş etkinlikleri, veli seminerleri, konteyner ziyaretleri, maddi yardım organizasyonları, çocuk oyun alanları, köy programları kapsamında gerçekleştirilen aile ziyaretleri gibi çalışmaların etkisiyle daha tanınır oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Depremden önce Kur'an kursu çevresi gibi belli bir kesim tarafından bilinen bürolar, deprem sonrasında toplumun birçok kesimine yönelik maddi ve manevi destek sunma fırsatı elde etmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda büro hizmetlerinin depremzedelerin hayatlarına anlamlı dokunuşlar yaptığı ve toplumun kriz döneminde bir arada kalmasında olumlu katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının Dini Danışmanlık ve Rehberlik Çalışmaları (06 Şubat 2023 Deprem Örneği)
(2026) Yazar, Seher Gökce; Bala, Sabahattin
İnsan maddi ve manevi ihtiyaçları olan bir varlıktır. Manevi dünyasında problemler yaşayan bireylerin, dini inançlarından destek alarak çözüm arayışına girmeleri durumunda bu bireylere yardımcı olmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığı, Aile ve Dini Rehberlik Bürolarında Dini Danışmanlık ve Rehberlik hizmeti sunmaktadır. Büroların asıl amacı aile bireylerinin yaşadığı problemlere çözüm bulabilmeleri noktasında danışanlara yol göstermektir. Bu çalışmada ise 06 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremde travmatik durumlarla karşılaşan aile bireylerinin problemlerine yardımcı olmak amacıyla hizmet sunan Aile ve Dini Rehberlik Bürolarının deprem süreci ve sonrasındaki çalışmaları incelenmiştir. Araştırma kapsamında örneklemi oluşturacak büroların seçiminde, 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketinden yoğun şekilde etkilenen bölgeler dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda, Gaziantep ilinin Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde; Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu, Elbistan ve Pazarcık ilçelerinde; Hatay ilinin ise Antakya ilçesinden ve Mardin'de görevli Diyanet personelinden bu amaçla Kahramanmaraş Merkez, On İki Şubat ve Türkoğlu ilçelerine gönderilen personeller ile de görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplamda 12 büro çalışanı ile görüşme yapılmıştır. Bu bürolar, araştırma konusuna dair uygulamaları doğrudan gözlemleyebileceğimiz uygun alanlar olması nedeniyle tercih edilmiştir. Gerekli literatür çalışması yapıldıktan sonra örneklem alanındaki büro çalışanları ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği çerçevesinde, önceden hazırlanan sorularla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde büroların resmi adıyla, toplum tarafından yeteri kadar tanınmadığı gözlenmiştir. Büroların deprem sonrasında yürütülen cenaze hizmetleri, manevi destek hizmeti, Kur'an-ı Kerim okuma ve sohbet günleri, 4-6 yaş etkinlikleri, veli seminerleri, konteyner ziyaretleri, maddi yardım organizasyonları, çocuk oyun alanları, köy programları kapsamında gerçekleştirilen aile ziyaretleri gibi çalışmaların etkisiyle daha tanınır oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Depremden önce Kur'an kursu çevresi gibi belli bir kesim tarafından bilinen bürolar, deprem sonrasında toplumun birçok kesimine yönelik maddi ve manevi destek sunma fırsatı elde etmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda büro hizmetlerinin depremzedelerin hayatlarına anlamlı dokunuşlar yaptığı ve toplumun kriz döneminde bir arada kalmasında olumlu katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile, Din, Danışma, Rehberlik,
Alevi Vatandaşların Ortaokul ve Liselerde Okutulan Dkab Dersine İlişkin Görüşleri (Diyarbakır Örneği)
(2024) Yılmaz, Ayşenur; Bala, Sabahattin
Din eğitim-öğretiminin esas ve nihai hedefi, herhangi bir dine/inanca mensup gruplara ve değişik yorumlara aynı/eşit düzlemde yer alarak, bireyleri dindarlaştırmaktan ziyade; din/inanç hususunda, hakiki düşünmelerini, yaşadıkları mevcut değer ve kültür çevrelerini anlayacak biçimde sağlam bir bilgi edinmelerine katkı sunmaktır. Bu bağlamda ortaokul ve liselerde okutulan zorunlu DKAB dersi ile Alevi-Sünni ayırımı gözetilmeden, tüm öğrencilerin dini, ahlaki ve kültürel konularda bilgi edinmeleri amaçlanmaktadır. Bu bağlamda araştırmamız, Alevi vatandaşların ortaokul ve liselerde okutulan DKAB dersine ilişkin görüşleri ışığında, Alevi kesimlerin DKAB dersine dair fikirlerini ortaya çıkararak, bu husustaki problemlerin tespit edilmesi, makul çözümlerin bulunmasını hedeflemektedir. Araştırmamız giriş, iki bölüm, sonuç ve önerilerden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmamızın konusunun ve probleminin ne olduğu, araştırmanın amacı, yöntemi; evren ve örneklem, verilerin toplanması, verilerin değerlendirilmesi ve analizi, ilgili çalışmalar ve araştırmanın önemi; sayıtlılar ve sınırlılıklar yer almaktadır. Araştırmanın birinci bölümünün ilk alt başlığında, Aleviliğin tanımı, kültürel boyutu; geleneksel inançları ile ibadet-adap-erkân anlayışları incelenmektedir. Araştırmanın ikinci alt başlığında Türkiye'de din eğitimi, DKAB dersleri ve Alevilik öğretiminin tarihsel süreci yer almaktadır. Araştırmanın üçüncü alt başlığında da DKAB derslerinde diğer mezhepler ve Alevilik öğretimi yer almaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise, katılımcılarla yapılan görüşmeler ve bunlara yönelik bulgu ve yorumlar yer alıp, son kısımda da araştırmadan tespit edilen sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Bu araştırmanın evreni, 2023 yılında Diyarbakır ilinde ikamet eden Alevi vatandaşlar tarafından oluşmakta, örneklemimizde yer alan toplam 18 Alevi vatandaş ile yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) tekniği uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarında, ortaokul ve liselerde okutulan zorunlu DKAB dersine karşıtlığın Diyarbakır'daki Alevi vatandaşlar tarafından hususi bir kanaat olarak ortaya çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca DKAB derslerinin yalnızca Sünni kesime seslendiği algısı ve bu derslerde Alevilikle ilgili konulara yeteri kadar yer verilmediği düşüncesi, bu derse dair negatif/olumsuz bir yaklaşımın var olmasında ki temel sebepler biçiminde tespit edilmiştir. Aynı zamanda Alevi vatandaşların ekseriyetle, evde öğrettikleri dini bilgileri, okulda DKAB derslerinde öğretilen dini bilgilere muhalif birer söylem gibi algıladıkları görülmüştür. Ayrıca Alevi kesimin çoğunluğunun, modernizmin etkisiyle birlikte değişen geleneksel din/inanç algısının seküler dünya görüşüne dönüştüğüne yönelik düşündükleri ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda Aleviliğe ilişkin konuların DKAB ders kitaplarında yer almasının, Alevi kesimin çoğunluğunun pozitif/olumlu yönde baktıklarını, yalnız yeterli bulmadıklarını, bu konuların ayrıntılı olarak yer almasını ve dersin Alevi kanaat önderleriyle birlikte verilmesini talep ettikleri belirlenmiştir.
Cumhuriyet Türkiye'sinin Değişen Din Politikaları ve Seçmeli Din Dersleri
(Hiperyayın, 2022) Bala, Sabahattin
Bu eser, Cumhuriyet Türkiye'sinde dini hayatın ve dindar insanların ihtiyaç, eğilim ve taleplerinden çok yönetici elitin hedef ve idealleri çerçevesinde şekillenen din ve din eğitimi politikalarını, bu politikaların din ve DKAB derslerine ne oranda ve ne şekilde yansıdığını, bu derslerde öğretime konu edilen dini yorumun temel karakteristiğini ve nihayet Temel Dini Bilgiler dersinden hareketle son on yıldır okutulan seçmeli din derslerinde öğretime konu edilen dini yorumu; temel felsefesi, referansları ve yönelimleriyle birlikte analiz etmektedir.
Din Eğitimi Pratiğinin Dili (Yabancı Dilde Din Eğitimi Değerlemesi)
(2023) Bala, Sabahattin
Bu araştırmada, ‘din eğitimi pratiğinin dili’ üst çatısı altında yabancı dilde din eğitiminin program ve pratikleri ele alınmıştır. Bu çerçevede yabancı dilde din eğitiminin tercih sebepleri ve genel amaçları, bu eğitimin yabancı dil eğitimi, din eğitimi ve ana dil eğitimine muhtemel etkileri tartışılmıştır. İslam eğitim geleneği ve ülkemiz açısından yeni bir tercih olduğu anlaşılan yabancı dilde din eğitimi pratikleriyle ilgili herhangi bir çalışmanın yapılmadığı anlaşılmaktadır. Araştırmada, yabancı dilde din eğitimi programlarına yönelik ciddi planlamaların olmadığı yanında bu eğitim pratiğinin, temel amaçlarından eğitim çıktılarına kadar birçok açıdan mahzurlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Dkab Öğretmenlerinin Dijitalleşmeye Bakış Açısı: Batman İli Örneği
(2024) Kavşut, Zuhal; Bala, Sabahattin
Günümüzde dijitalleşmenin ve araçların etkisini daha derinden hisseder olduk. Dijital, kültürden sanata hatta eğitime kadar her alanda yön verici bir pozisyona kavuştu Araçların dönüştürücü etkisi, zaman içerisinde insanı ve eğitim anlayışlarını farklılaştırmıştır. Dijital dönüşümün hayata ve insana yansıması mevcut durumda konumların bozulmasına sebep olmuştur. Bu süreçte eğitim de araçlara teslim edilmiş bir haldedir. Dijitalleşme, teorik ve pratik problemleri olan, bunun yanında büyük bir imkân alanı olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada dijital kullanımların öğrencilerin dini algı ve din eğitimine yaklaşımlarına etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın literatür taraması kısmında dijitalleşme tanımı ve dijital dönüşüm süreci, kuşak kavramı, dijitalin insana ve topluma etkileri, dijitalleşmeyle birlikte eğitim materyallerinde görülen değişim, FATİH projesi, dijitalleşen eğitimde eğitim bileşenlerinin durumu, din ve dijitalleşme karşılaşmasının imkân ve sorunları, benzerlik ve farklılıkları, Dijital Din-Dijitalde Din kavramları ve dijitalleşmenin DKAB derslerine yansımaları konuları üzerinde durulmuştur. Literatür taramasının yanı sıra bu araştırma için yapılan mülakat/görüşmenin örneklem alanı 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında Batman ili Merkez ilçesinde görev yapan, 'maksimum çeşitlilik örneklemesi' yöntemine uyularak tespit edilen ve görüşme talebini kabul eden 16 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarından hareketle katılımcıların hem öğrenci hem de öğretmen açısından avantajlı olmasından dolayı DKAB derslerinde sıklıkla materyal kullandıkları söylenebilir. Ayrıca derste kullanılan dijital materyal ve içeriklerin dikkat çekici ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı etkisinden dolayı DKAB derslerinde kullanımının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu sonuçların yanı sıra öğrencilerin ders dışı yoğun ve bilinçsiz dijital kullanımlarının onların dini algılarını ve din eğitimine yaklaşımlarını olumsuz etkilediği de öğretmenlerce belirtilmektedir. Literatür taraması ve mülakat/görüşme yöntemi üzerinden yapılan bu çalışma dijitalleşmenin etkilerine dair kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmanın daha sonraki süreçlerde, dijitalin kullanımı üzerinden yapılacak çalışmalara katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Din Eğitimi, Dijitalleşme, Din, Eğitim, DKAB
İlahiyat/İslami İlimler Arapça Lisans Programları: Mevcut Durum, İmkanlar ve Zorluklar
(2025) Bala, Sabahattin
Bu araştırmada, İlahiyat/İslami İlimler (Arapça) lisans programları konu edilmiştir. Araştırmanın temel amacı, ilk örneği 2011 yılında açılmış olan söz konusu programların hangi fakültelerde yer aldığı, fakültelerin programlara yönelik amaçlarının ne olduğu, program müfredatlarının nasıl içeriklendirildiği, istihdam edilen öğretim üyeleri profili, programlara ayrılan öğrenci kontenjanları ve öğrenci alım şartları gibi hususları tespit etmek ve böylece İlahiyat/İslami İlimler (Arapça) lisans programlarının mevcut durumunu ve temel çerçevesini ortaya koymaktır. Doküman analizi yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın bulgularından hareketle elde edilen sonuçlara göre; Arapça lisans programlarını barındıran on iki fakültenin bulunduğu ve bu fakültelerin, program aracılığıyla öğrencilerini İslam’ın temel kaynaklarına, ilmi ve kültürel mirasa, kadim geleneğe ve günümüz uluslararası konjonktüre hâkim birer mümin kişi olarak yetiştirmeyi amaçladığı anlaşılmaktadır. Ancak fakültelerin, amaçlarına ulaşmak için ortak bir müfredat geliştirmedikleri, mevcut müfredatlarda yer alan Arapça derslerinin oran ve içerik açısından farklı şekillerde yapılandırıldığı ve beş dil becerisini geliştirmeye yönelik yapılandırmayı yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Arapça lisans programlarını barındıran fakültelerde, Türk akademisyenlerin yanında uluslararası öğretim elemanlarının da istihdam edildiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Arapça lisans programlarına ayrılan kontenjanların hemen her yıl dolduğu ancak öğrenci alımlarına yönelik herhangi bir özel şartın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bütün bu sonuçlar, araştırmada karşılaştırmalı ve eleştirel bir yaklaşımla yorumlanmış, böylece programların avantaj ve zorlukları tartışılmıştır.
İmam Hatip Liselerinde Görev Yapan Öğretmenlerin Din Eğitimi ve Değerler Eğitimi Arasındaki İlişki ile İlgili Görüşleri (Mardin Örneği)
(2024) Aşlamacier, Abdurrahman; Bala, Sabahattin
Bu çalışmada Türkiye'de Din Eğitimi ve Değerler Eğitimi arasındaki ilişkinin öğretmen görüşleri üzerinden açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Modern eğitim anlayışları ile birlikte ayrı alanlar olarak nitelenen din eğitimi ve değerler eğitimi arasındaki ilişkiye dair var olan algıların açığa çıkarılmasını hedeflenmiştir. Çalışma, alana dair bir tartışmayı gündeme taşıması yönüyle önem arz etmektedir. Araştırmada literatür tarama, görüşme ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Bu çerçevede Mardin il merkezinde görev yapan İHL öğretmenlerinden örneklem alınmıştır. Bu araştırmanın örneklemi, 2023-2024 arasında Mardin Artuklu ilçesinde faaliyet gösteren dört (4) İmam Hatip Lisesi ve bu liselerde bulunan on altı (16) öğretmenlerden oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında 'amaçlı örnekleme' başvurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre katılımcı öğretmenlerin aldıkları eğitimin kapsam ve çeşitlilikleri bağlamında değerler eğitimi, dini eğitim ve din eğitiminden farkındalık düzeyinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
Öğrencilerinin İlahiyat/İslami İlimler Arapça Programlarıyla İlgili Algı ve Deneyimleri (MAÜ İslami İlimler Fakültesi Örneği)
(2025) Bala, Sabahattin
Bu araştırmada, İlahiyat/İslami İlimler Arapça programlarında okuyan öğrencilerin Arapça dilinde eğitim görmeleri bağlamında, programa yönelik algı ve deneyimleri ile öğrencilerin yaşadıkları problemler konu edilmektedir. Araştırmanın temel amacı, İlahiyat/İslami İlimler Arapça programlarında okuyan öğrencilerin deneyimlerini tespit etmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden “açımlayıcı (explanatory) sıralı karma yöntem” desenine göre tasarlanmıştır. Bu çerçevede öncelikle 219 öğrenciye, araştırmacı tarafından hazırlanan anket uygulanmış ve ankete katılan öğrencilerden 16’sı ile de odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Araştırmanın temel sonuçlarına göre öğrencilerin çoğu, Arapça program deneyimlerinde ciddi eğitim yetersizlikleriyle karşılaştığını ve beklentilerinin karşılanmadığını belirtmiştir. Öğrenciler, eğitim dili Arapça olan programda hem Arapça dilini hem de dini ilimleri yeterli seviyede öğrenemediklerini düşünmektedirler.
Okul İdarecileri ve Öğretmenlere Göre Proje Anadolu İmam Hatip Liselerinde Akademik Başarıyı Etkileyen Faktörler
(2025) Sercanoğlu, Sema; Bala, Sabahattin
Ülkemizde Proje Anadolu İmam Hatip Liseleri yeni bir program olarak uygulanmaya başlanmıştır. Akademik başarı, öğrencilerin yalnızca bireysel çaba ve yetenekleri ile şekillenmeyip; dışsal faktörlerin etkileşimiyle de ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmamız, Mardin ilinde bulunan Proje Anadolu İmam Hatip Liselerindeki Öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörleri ve söz konusu faktörlerin etki düzeylerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın evrenini, Türkiye genelinde Proje Anadolu İmam Hatip Liselerinde görev yapan okul idarecileri ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini ise maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen farklı özelliklere (örneğin yaş, cinsiyet, branş ve görev türü) sahip 18 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Veriler 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Görüşme verilerinin analizinde nitel analiz yöntemleri arasında yer alan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların görüşleri doğrultusunda öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörler çok yönlü bir perspektiften ele alınmıştır. Katılımcılar okul idaresinin yönetim anlayışının ve okul kültürünün öğrenci akademik başarısı üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca okulun sağladığı fiziksel imkanlarının çeşitliliğinin ve sosyal-kültürel etkinliklerin öğrencilerin okula bağlılığını artırdığı ve akademik başarılarını da etkilediği belirlenmiştir. Aynı zamanda öğrenci ve veli profili akademik başarıyı etkileyen önemli faktörlerdendir; ailenin ilgisi, sosyo-ekonomik durumu, velilerin meslekleri gibi etkenler de başarıyı etkilemektedir. Öğretmen ve okul idaresinin atama usulleri, karma eğitim, meslek-kültür derslerinin bir arada işlenmesi gibi başarıyı etkileyen diğer faktörler arasında olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak elde edilen veriler doğrultusunda Proje Anadolu İmam Hatip Liselerindeki öğrencilerin akademik başarıları okul, aile, birey ve çevresel gibi bütüncül faktörlerle şekillenmektedir.
Religious Understanding and Worldview in Elective “Basic Religious Knowledge” Lessons
(2020) Işıkdoğan, Davut; Bala, Sabahattin
In the study, the subject of the elective “Basic Religious Knowledge” (Islam) lesson is examined, and it is aimed to determine the religious understanding that is the subject of teaching in the course books. In this context, the basic framework of the content in the books was determined in terms of the topics covered, and the basic philosophy of the religious understanding aimed at teaching was analyzed as a world view. The qualitative content analysis method was used in the study and the contents of the book were scanned by considering the predetermined categories, themes and concepts. According to the findings of the research, Islamic law was included as a new learning area, many new subjects were included in comparison to the contents of the Religious Culture and Moral Knowledge course, the dimensions of approval and deeds were emphasized in terms of gains, and a balance of form-meaning was achieved in the teaching of prayers. On the other hand, the religious understanding that takes place in the content of the course prioritizes revelation, sunnah and tradition as a source of knowledge, exhibits the understanding of God, universe/being and human being based on revelation and sunnah, emphasizes the life of the Hereafter in relation to the life of the world and is the center of human behavior. It has been determined that it placed the consent of Allah, prioritized sociality over individuality, suggested a specific Islamic society model, and finally displayed the absolute single truth understanding in the face of modern religious pluralism conceptions. With all these qualities, it has been understood that the religious understanding of the Basic Religious Studies course significantly differentiates from the religious education policies set forth throughout the history of the Republic and has built a content centered on the Qur'an and Sunnah.