Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/10331

Browse

Now showing 1 - 3 of 3

Klasik Dönemde Süryani Kimliği (XII. ve XIII. yy.)
(2025) Hacımustafaoğlu, Ayşe; Özcoşar, İbrahim
Bu tez, klasik dönemde oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan Süryani kimliği konusunu, Süryanilerin kendi kalemlerinden üretilen eserler özelinde, kendilerini nasıl tanımladıklarını incelenmeyi amaç edinmiştir. Süryani yazarlarının tüm eserlerini incelemek bu çalışma kapsamında mümkün olmadığı için, bu sebeple XII. ve XIII. yüzyıl Süryani yazın geleneğinin altın çağını yaşadığı son dönemin önemli temsilcilerinin belirli eserleri tercih edilmiştir. Bu eserlerin seçilme amacı, söz konusu Süryani müelliflerin klasik dönemin son temsilcileri olmalarının yanı sıra kendilerinden önce yazan ruhbanlardan iktibas yapmak suretiyle metinlerini inşa etmeleri olmuştur. Bu kronikler sayesinde erken dönem yazan ruhban sınıfının görüşlerine, dönemin siyasi, dini ve sosyal yaşamına dair birçok bilgi edinilmektedir. Kronik yazarları çoğu zaman yaratılıştan başlattıkları anlatılarını, iktibaslar yapmak suretiyle çağdaşı oldukları döneme kadar getirip sonlandırmıştır. Tezin odak noktasını Mihayel Rabo'nun Maḵthḇonut Zaḇne Kroniği, 1234 Süryani Anonim Kroniği ve Bar Ebroyo'nun Maḵthḇonut Zaḇne Kroniği teşkil etmiştir. Bu kronikler kapsamında tarihsel süreçte şekillenen Süryani 'kim'lik algısının etno-dinsel bağlamda inşa edilmesi incelenmiştir. Süryani 'kim'liği hakkında Türkiye'de ilk defa yapılan bu çalışmanın akademik literatüre katkı sunması hedeflenmektedir.
Mardin Medreselerinde Kürtçenin Kullanımı: Sosyolinguistik Bir Yaklaşım
(2026) Demirdağ, Mehmet Ali; Karadeniz, Sıtkı
Bu tez çalışması, Mardin merkez ve bağlı ilçelerinde faaliyet gösteren geleneksel medreselerde Kürtçenin sosyolinguistik işlevlerini ve çokdilli etkileşim bağlamındaki kullanım biçimlerini incelemektedir. Kürtçe sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda tarihsel, kültürel ve ideolojik bir taşıyıcıdır. Bu varsayımdan hareketle Kürtçenin medrese ortamında bilgi aktarımı, otorite inşası ve kimlik üretimi süreçlerindeki rolü analiz edilmiştir. Dil pratikleri yüzeysel formlarıyla sınırlı kalmayıp, onları biçimlendiren pedagojik, toplumsal ve kültürel koşullar da dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Kuramsal çerçeve, özellikle Joshua A. Fishman'ın 'alan' modeli temelinde yapılandırılmıştır. Bu model; bireylerin dili hangi toplumsal bağlamda, kimlerle ve ne amaçla kullandığını analiz etmeye olanak tanıyan 'eğitim', 'ibadet', 'aile' ve 'arkadaşlık' gibi alanlar üzerinden uygulanmıştır. Kürtçe hem gündelik hayatta pratik düzeyde hem de kurumsal düzeyde işlevsel bir dönüşüm geçirdiğinden 'dil seçimi', 'kod değiştirimi', 'ikideğişkelilik' ve 'çokdillilik' gibi kavramlar üzerinden medrese ortamındaki dilsel pratikler söylem analizine tabi tutulmuştur. Fishman'ın modeline ek olarak etkileşimsel söylem analizlerinden de yararlanılmış; çokdilli kullanım kalıpları, dilsel statüler ve alanlar arası geçişkenlikler irdelenmiştir. Araştırmanın saha boyutu, Mardin'deki faal medreselerde gerçekleştirilen nitel bir çalışma üzerine kuruludur. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ve yapılandırılmamış katılımlı aralıklı doğal gözlem teknikleri birlikte kullanılmıştır. Böylece hem gözleme dayalı hem de katılımcı anlatılarına dayalı bir analiz derinliği sağlanmıştır. Görüşülen 20 erkek müderrisin yaş, mesleki deneyim ve dilsel geçmiş çeşitliliği göz önünde bulundurularak katılımcı profili çeşitlendirilmiştir. Kürtçenin eğitim, anlatım, metin ve gündelik iletişim dili olarak nasıl konumlandığı, Arapça ve Türkçeyle olan ilişkisiyle birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler içerik ve tematik analiz yöntemleriyle çözümlemeye tabi tutulmuştur. Medreselerde Kürtçenin yalnızca bir eğitim ve öğretim dili olarak değil, aynı zamanda kültürel direnişin ve kolektif hafızanın taşıyıcısı olarak işlev gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Medreseler bu yönüyle, Kürtçenin entelektüel meşruiyet kazandığı, çokdilli kimliklerin ve yerli epistemolojilerin üretildiği özgün sosyolinguistik alanlar olarak tanımlanmıştır. Fishman'ın modeli, çokdilli iletişim kalıplarını çözümlemede işlevsel olsa da, yazılı kültür üretimi ve kurumsal çokdillilik gibi modern pratikleri açıklamada yetersiz kalmaktadır. Bu da bu modelin tarihsel ve kültürel gerçekliklere daha duyarlı biçimde yeniden yorumlanmasını ve Kürtçenin sürdürülebilirliği için stratejik bir dil planlamasına duyulan ihtiyacı gündeme getirmektedir.
Somut Olmayan Kültürel Miras Bağlamında Mardin Telkâri Sanatının Sürdürülebilirliği ve Turizm Açısından Değerlendirilmesi
(2026) Ataman, Doğan; Harman, Serhat
This study aims to evaluate the sustainability and tourism potential of traditional Mardin telkâri handicrafts, which are considered part of intangible cultural heritage. The study also aims to determine the perceptions and attitudes of tourists towards traditional telkâri handicrafts during their travels and the sustainability of traditional Mardin telkâri, drawing on the perspectives of both tourists and telkâri masters. A mixed method approach was adopted in the study. In line with the aim of the study, data were collected from tourists visiting Mardin through a questionnaire and from traditional Mardin telkâri masters using a semi-structured interview form. While 403 tourists responded to the questionnaire, semi-structured interviews were conducted with 16 telkâri masters. The MAXQDA qualitative research analysis program was used to analyze the findings obtained from the traditional Mardin filigree artisans. The SPSS program, which analyzes quantitative data, was used to analyze the findings obtained from tourists. According to the results of the findings obtained from traditional Mardin filigree art masters, it was found that traditional Mardin filigree handicrafts are facing extinction, interest in the profession is declining, the art is beginning to lose its value, and profit margins are falling. In addition, the result that tourism plays a significant role in the preservation of this art was noteworthy. According to the survey results, it was concluded that tourists' perceptions and attitudes towards traditional Mardin filigree handicrafts are generally high. According to the multiple regression analysis results, which evaluated other survey findings, it was revealed that tourist perceptions significantly affect attitude dimensions, but each dimension is affected by different perception components. When all regression models were evaluated, the Mastery dimension was significant in four different attitude dimensions (promotion/marketing, experience, heritage perception, cultural learning), authenticity was significant in four attitude dimensions (experience, heritage perception, cultural value, preservation), and ease of use was significant in five dimensions (experience, cultural value, cultural learning, preservation, interest close to the threshold), and functional value has a positive effect in some dimensions (preservation, interest) and a negative effect in some dimensions (promotion/marketing, heritage perception). Perceived quality only significantly affects heritage perception. Interaction with artisans did not create a meaningful effect in any attitude dimension. Recommendations were made based on the results obtained from the research findings.

Browse

Browsing Doktora Tezleri by Department "Mardin Artuklu University / Mardin Artuklu Üniversitesi"