Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/16

Browse

Now showing 1 - 12 of 12

The art and architecture of Chora Monastery in comparison with its East European and Italian contemporaries
(WIT Press, 2012) Ataş, Zeynep
This research aims to analyze both the architecture and art of today’s Chora Museum, named Chora Monastery and Chora Mosque chronologically, in comparison with its East European and Italian contemporaries, within the social, cultural and political environment of the Byzantine Empire and the context ofByzantine art developed until and through the 14th century when the spectacular and cinematographic mosaic scenes and frescos covering the vaults and dome of the building, illustrating the life cycles of both the Virgin Mary and Jesus Christ with an unconventional use of perspective, were built and painted.The monastery, named Chora meaning “country”, “land” or “in the country”in Greek, referring to its location, was built originally in the 12th century right outside the city walls of Constantinople. The architecture of the building is a combination of different parts built at different time periods in history; the 12th century, from which only the naos part remained; the 14th century, Palaeologans’ reign which is referred to as the brightest time of Byzantine art, and when the naos dome, the north annex, the narthexes, the parekklesion, and a belfry were built together with all the brilliant marble decoration, mosaics and frescoes; and finally the15th century Ottoman era, in which, being turned into a mosque, a mihrab and a minaret were added to the building, together with the plaster covering the mosaics and frescos, which has actually preserved them upto this day.Kariye Museum, as of today, offers different readings of all this juxtaposition at one and the same time and space. The strong storm of the imagery and thee extraordinary way the life cycles of the Virgin Mary and Jesus Christ were represented, as the ways the cities, buildings, people and their acts were illustrated, comparing to the Byzantine, East European and Italian religious art of the era, makes it possible to say, has affected a wide area, including both the Byzantine Orthodox Church jurisdiction areas and even Italy as far as mannerisms are concerned
Covid-19 sürecinde Mardin Eski ve Yeni Kent Merkezindeki Barınma Deneyimi Üzerine Bir Deneme
(Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları, 2022) Atmaca, Yuvacan; Ataş, Zeynep
Covid 19 süreci, özellikle sokağa çıkma kısıtlamaları sırasında, en yakın yaşam çevremiz olan evlerimizin temel insani ihtiyaçlara cevap verme ve bu doğrultuda konforlu bir yaşam üretme konusunda yeterliliğinin sınandığı bir sürece dönüştü. Bu süreçte evlerimizin mekansal kullanım, doğal kaynaklara dolaysız erişim ve sosyo-ekonomik anlamda ürettiği çeşitli kısıtlar, konut mekanlarının yeniden değerlendirilmesi ve dönüştürülmesi gereğini ortaya koydu. 1980 sonrası neoliberal kentleşme dinamikleri, kentsel rantı yükseltecek şekilde ‘yer’den ve yere ait bilgiden kopuk, tip projelerle şekillenmiş kentler üretti. Kendi kendine yeterli yaşam ve mekan, yerini kentsel altyapılara bağımlı bir yaşam biçimine bıraktı. 21. yüzyılda yükselen iklim krizi gibi diğer krizlerin devamında Covid 19 krizi, krizlerin belirsizliği ile baş edebilecek ölçüde toleranslı, sürdürülebilir ve kendi kendine yeterli kent ve konut alanlarının üretiminin önemini göstermektedir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, Mardin eski ve yeni kent merkezindeki Covid-19 karantina dönemlerinde farklılaşan deneyimler üzerinden, krizin ortaya çıkardığı sorunları mekansal ve sosyo-ekonomik olarak tartışmaya açmaktır.
Deciphering the Informal: Border Trade Leftovers and the Tandoori House
(S.ARCH Conferences and AWARDs, 2023) Ataş, Zeynep
Rural settlements on the south-eastern part of Turkey, along the D-400 transnational trade route to Syria and Iraq, are widely characterized by user-built, makeshift additions to the main buildings. With the reuse of left-over materials from border trade trucks, such as fuel tanks,tires, pallets, truck trailer tarps integrated with regular building materials like mud, stone and briquette in certain ways, auxiliary spaces of everyday life such as tandoori houses, poultry houses, garages, storage units, sheep pens, garden fences and walls, some in quiet sophisticated forms, are built by the locals themselves. In this context, this research aims to analyze the architectural knowledge embodied in these additions, just as another form of informal genius involving, in this part of the world, border trade leftovers. An analysis of this kind involves transnational trade politics and economics, circular economy, local socio-economic structure in macro scale, and integration and reuse of materials, formation processes, methods of construction and articulation within the existing environment in micro-scale. In order to create a basis for the analysis an inventory of these additions is formed, documenting each on an interactive map with 3D models, plan-section-elevation drawings, construction and material composition diagrams. Such a work is believed to be important to shed light on the informal and to add on to a limited number of research that expands our knowledge on this fluid, unstable and under-explored form of architectural knowledge.
An exploratory method for an alternative narrative of housing history in Istanbul
(University of Toronto Press Inc., 2016) Ataş, Zeynep
Analysis and visualization of spatial data has proven to be an effective tool in communicating apparent or latent spatial information in an efficient way. Here a specific data processing and visualization method is employed in creating an original base for a nonlinear historical narrative of a specific urban phenomenon. Housing development in Istanbul is selected as a case to be explored through a heuristic method involving correspondence analysis (COA) complemented by clustering methods and Bertin's graphics theory. COA is an exploratory method for cross-tabular data analysis, which facilitates the interpretation of data by visualizing the relative relationship between its variables. Two sets of data on the shares of the state, the private sector, and housing cooperatives in housing development in Istanbul between 1987 and 2007 have been processed by COA. The outputs of the process are correspondence maps and Bertin graphics. Maps create a basis for a spatiotemporal analyses of public and private housing development in Istanbul, while revealing certain relation networks and breaks in housing history that are not quite perceptible by looking at the data tables only. Thus, drawing upon the discoveries from the maps, a nonlinear narrative of housing history is proposed as a collection of several thorough analyses of the discoveries within the economic, political, and social setting particular to this geography.
Hesapmekan kavramı üzerinden alternatif bir tasarım hesaplaması düşüncesi ve eğitimi girişimi
(İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2016) Sönmez, Nizam Onur; Ataş, Zeynep
Bu bildiri, hesaplama kavramına dair derinlikli bir anlayışın mimari tasarım ortamına ve eğitimine olası katkılarını hem teorik bir tartışma hem de uyguladığımız örneklerin analizi yoluyla ortaya koymayı hedefliyor. Ortaya attığımız hesapmekan kavramlaştırmasının arkasında yatan motivasyonu hesaplama kavramının tarihsel ve güncel tanımları ile ilişkili olarak tartıştıktan sonra bu kavramlaştırmanın bağlantılı olduğu diğer mimari üretim ve araştırma hatlarını, önerdiğimiz kavramlaştırmanın bunlarla bağlantılı ve farklılaşan yanlarını ortaya koymayı hedefliyoruz. Bir araştırma stüdyosu bağlamında öğrencilerle beraber yapılmış ve 1/1 ölçekte kısmen uygulanmış işlerin analizi üzerinden kavramın nasıl mekana dönüştüğünü inceledikten sonra araştırmanın motivasyonuna dönüp hem genelinde tasarım, hem de daha dar olarak hesaplamalı tasarım anlayışına ve eğitimine yapılabilecek katkıları kendi deneyimimiz üzerinden tartışacağız.
Hesapmekan: Alternatif Bir Tasarım Hesaplaması Düşüncesi ve Eğitimi Girişimi
(YEM Yayınları, 2016) Sönmez, Nizam Onur; Ataş, Zeynep
Bu çalışma, hesaplama kavramını çözümleyen ve hesaplama teknolojilerinin tarihsel gelişimine yönelen bir bakışın mimari tasarım ortamına ve eğitimine olası katkılarını hem ortaya attığımız hesapmekan kavramlaştırmasına dönük teorik bir tartışma hem de uyguladığımız örneklerin analizi yoluyla ortaya koymayı hedefliyor. Fiziksel Hesaplamanın bir varyantı olarak hesapmekan, mekanın deneyimleyenle, duyularla algılanabilir arayüzler üzerinden etkileşim kurarak var olmasının ötesinde, hesaplamanın mekanın üretimine tam olarak katılan bir mimari bileşen olabilmesi için, sadece arayüzlerin değil, hesaplamanın kendisinin de algılanır bir ölçekte, algılanır yollarla gerçekleşmesini amaçlar. Bu metinde, hesapmekan kavramlaştırmasının arkasında yatan motivasyonu hesaplama kavramının tarihsel ve güncel tanımları ile ilişkili olarak tartıştıktan sonra bu kavramlaştırmanın bağlantılı olduğu diğer mimari üretim ve araştırma hatlarını, önerdiğimiz kavramlaştırmanın bunlarla bağlantılı ve farklılaşan yanlarını ortaya koyuyoruz. Bir araştırma stüdyosu bağlamında öğrencilerle birlikte yapılmış ve 1/1 ölçekte kısmen uygulanmış işlerin analizi üzerinden kavramın nasıl mekana dönüştüğünü inceledikten sonra araştırmanın motivasyonuna dönüp hem genelinde tasarım, hem de daha dar olarak hesaplamalı tasarım anlayışına ve eğitimine yapılabilecek katkıları kendi deneyimimiz üzerinden kısaca tartışıyoruz.
Mardin Enformel Mimarlık Atlası: Mardin’de Kullanıcısı Tarafından Üretilen Mimarlık Ürünlerinin Belgelenmesi ve Mekânsal Taktiklerin Keşfi
(Mimarlık, 2020) Ataş, Zeynep; Güneş, Nurcan; Işıker, Figen
Mardin’de yıllar boyunca süregelen kentsel doku, tüm organikliğiyle yere özgü nitelikler sergiliyor. Kullanıcıların ihtiyaçlarına göre şekillenen yapı eklerinin belgelenmesini amaçlayan çalışmanın sonunda “Mardin Enformel Mimarlık Atlası”nı oluşturmayı hedefleyen yazarlar, “mevcut yapılarla kurdukları ilişki, mekânsal zenginlikleri, eklemlenme biçimleri, yapım malzemeleri ve yapılış hikayeleri bağlamında son derece özgün” olarak gördükleri ancak ne yazık ki yıkılması planlanan bu eklere yakından bakıyor.
Mardin Eski ve Yeni Kent Merkezinde Covid-19 sürecinin Mekansal Değerlendirmesi
(İdealKent Yayınları, 2022) Ataş, Zeynep; Atmaca, Yuvacan
Bu çalışmanın amacı, COVİD-19 karantina sürecinde yaşantımızın sınırları haline gelen ‘ev’ ve yakın kentsel çevremizin ürettiği mekansal, sosyo-kültürel ve ekonomik koşullarının belgelenmesi üzerinden, öngörülemeyen krizlerle etkili biçimde baş edebilen, kendi kendine yeterli kent ve konut çevrelerinin tasarımında yeni stratejiler geliştirebilmek için bir veri altlığı oluşturmaktır. 21. yüzyılda yükselen krizler, iklim krizi, göçmen krizi ve son olarak da COVİD-19 krizi, neoliberal politikalarla şekillenen bu mekanların yetersizliğini ve üretim süreçlerinin yeniden ele alınması gereğini ortaya koydu. Devletlerin kentleri üzerinden girdiği küresel ekonomik yarışta yerel ekonomiler yerine küresel ekonomiler desteklenirken, yere özgü olan bilgilerle üretilmiş mekanlar yerini her yerde kendini tekrar eden tip projelere bıraktı. Yerden, doğal olandan kopuk ve kentsel altyapıya bağımlı yaşamlar üreten günümüz kentlerinde, kentsel rantı yükseltecek biçimde piyasa değeri üzerinden ortaya çıkan konut alanları ve kentsel mekanların mekansal değeri, COVİD-19 krizi ile kaçınılmaz olarak sorgulanır hale geldi. Hem konut mekanlarının kullanımında, hem de doğal kaynaklara erişim ve kentsel altyapı kullanımı bağlamında Mardin eski ve yeni kent merkezlerinde farklılaşan deneyimler, krizin ortaya çıkardığı sorunları mekansal ve sosyo-ekonomik bağlamda tartışma fırsatı yarattı. COVİD-19 karantina sürecinde her iki kent merkezinde yaşayanların evi ve kenti deneyimleme biçimlerinin belgelenerek değerlendirilmesi, konut ve kent mekanının nasıl farklılaştığını okumak doğrultusunda ipuçları verdi. Temelinde kendi kendine yeterlilik düzeyindeki farklılaşmanın yattığı bu ikili durumun ortaya konması, kriz koşullarında daha toleranslı olabilecek konut ve kent yapılanması için olası stratejileri üretebilmek bağlamında önemli ipuçları verecektir.
Mardin'de Yerel ve "Verneküler Modern" Mimarlık Stratejilerinin Keşfi ve Belgelenmesi
(2019) Işıker, Figen; Güneş, Nurcan; Ataş, Zeynep
Bu proje, Mardin’de 12. Yüzyıldan günümüze ulaşan geleneksel taş yapılara 1950 sonrasında kullanıcılar tarafından eklemlenen yapı eklerinin kayıt altına alınması ve elde edilecek envanter ile mekansal taktiklerinin ortaya konulmasını amaçlar. Kentin kullanıcıları tarafından üretilen, dolayısıyla Mardin’in kentsel ve mimari varlığının doğrudan parçası olan bu yapılar kentin geçirdiği gündelik ve sosyo-kültürel, ekonomik ve politik dönüşümlerin de yansımalarıdır. Mevcut yapılarla kurdukları ilişki, mekansal zenginlikleri, eklemlenme biçimleri, yapım malzemeleri ve yapılış hikayeleri bağlamında son derece özgün bu yapılaşma formel mimarlık çerçevesinin dışında kalarak, 2010 yılından itibaren yıkılma sürecine girmiştir. Bu çalışma, yok olmak üzere olan bu enformel bilginin belgelenerek kayıt altına alınması yoluyla gelecek nesillere aktarılabilmesini ve ileriki araştırmalara kaynak oluşturabilecek bir altlık oluşturularak korunmasını hedeflemektedir. Bu doğrultuda haritadaki konumları, adres bilgileri, plan, kesit, görünüş ve aksonometrik perspektif çizimleri, fotoğrafları, malzeme bilgisi ve hikayeleri üzerinden oluşturulan bir envanter çalışması ile bu yapılardan 400’ü belgelenmiş ve mekansal oluşları ilişkisel olarak çözümlenmeye başlanmıştır.
New Strategies for Urban Development after Covid-19
(International Sociological Association in cooperation with The Conference Exchange, 2023) Ataş, Zeynep; Atmaca, Yuvacan
Covid-19 crises created a drastic confrontation with the insufficiency of our immediate living and urban environment in sustaining our basic needs. Living through the lockdown experience we realized that accessibility to fresh air, sunlight, natural resources, food and social networks even in a limited sense are the basics for a healthy living. Now in the aftermath of crises, urban professionals are in quest of developing new strategies for urban development that could accommodate these basics. Living Covid-19 experience in Mardin, a city in the Southeast Turkey, consisting of both modern and traditional urban areas, we witnessed the efficiency of the old/traditional settlement which has also been hosting the disadvantaged groups, vis-a-vis the ineffectiveness of the new settlement in dealing with crises. The processes of city-making have been operating almost in the same way through the dynamics of neoliberal economies creating an ‘international urbanization style’ which ignores urban diversities created by the local dynamics. In this sense, documenting the daily experience of people living in traditional and new urban areas during the first lockdowns, this piece of work aims to present what could be learned from the operative and nonoperative spatial, socio-cultural and economic features of our cities in order to be transferred as strategies to the new ‘normal’. The research is designed in a qualitative phenomenological research method. In order to obtain data, in-depth interviews with 10 families living and/or working in the old and/or the new settlement were conducted. Questions vary to reveal changing spatial and socio-cultural and economic patterns of living before, during and after the pandemic and accessibility to immediate urban environment and natural resources. Through the collection of this data, we are able to present strategies learnt from traditional urban environments that could be transferred to the new urban design attempts. This project is supported by Mardin Artuklu University Scientific Research Projects Division.
Sınır Ticaretinin Kentsel ve Kırsal Mekanın Dönüşümüne Etkisi: Nusaybin, Cizre, Silopi
(İdealkent Yayınları, 2021) Ataş, Zeynep
Türkiye’nin güneydoğu sınırında bulunan Nusaybin, Cizre ve Silopi kent merkezleri ve kırsalı 1950’lerden itibaren, özellikle de 1990 sonrasında sınır ticaretinin ürettiği sosyo-kültürel ve ekonomik dinamikler doğrultusunda şekillenmiştir. Türkiye’nin Irak ve Suriye’ye açılan ticaret kapılarını barındıran bu üç yerleşim doğal olarak bu güçlü dönüştürücü kuvvetin etkisinde dönüşmektedir. Sınır ticaretinin Nusaybin, Cizre ve Silopi özelinde hem kentsel hem de kırsal alanda ürettiği dönüşüm dinamiği, başka bir jeopolitik durumda herhangi başka bir temel ticari dinamiğin yapabileceği gibi, doğrudan ve dolaylı, formel ve enformel süreçlerle kendi yere özel sistemini üretmektedir. Kentsel büyümeyi şekillendiren en önemli unsur sınır ticaretinin ürettiği fiziksel altyapı ve donatılardır. Nusaybin ve Habur sınır kapıları ile bu kapılara ulaşımı sağlayan D-400 ve D-430 karayollarından oluşan güçlü çekim noktaları ve ticari akslar, kentlerin üzerinde gelişeceği fiziksel altlığı sağlar. Bu doğrultuda sınai üretimin olmadığı her 3 kent yerleşiminin ticaret fonksiyonlarını sağlayan ticari destek ve hizmet donatıları ile barınma fonksiyonunu sağlayan yeni mahallelerden oluşan fiziksel yapılaşma da bu akslar üzerinde gelişir. Formel kentleşme hızı ile nüfus artış hızının örtüşmediği durumlarda kente yeni göç eden bazı kesimler enformel üretimlerle barınma ihtiyacını karşılarken, sınır ticaretinin ticari anlamda enformel boyutuna karşılık gelen kaçakçı pasajları da kent merkezlerinde enformel anlamda gerçekleşen diğer bir yapılanmadır. Kırsal alanda ise sınır ticaretinin dinamikleri ekonomik yapıyı dönüştürürken, karayolları üzerinde yer alan köy yerleşimlerinde mekanın biçimlenmesinde rol oynamaya başlar: sınır ticaretinin nakliyecilik faaliyetinin bir yansıması olarak ilk üretimindeki kullanım amacını ve ömrünü tamamlayan mazot deposu, kamyon lastiği, kamyon brandası ve palet gibi artık malzemenin yeniden kullanılmasıyla kullanıcısı tarafından ana yaşam alanına ek olarak üretilen yapılar. Traktör garajı, tandır evi, kümes, sundurma, ahır, bahçe duvarı gibi (Şekil 7) çeşitli eklerde mimari ve yapısal eleman ölçeğinde karşımıza çıkan bu yapılaşma pratikleri sınır ticaretinin mekan üzerindeki dolaylı ve enformel etkisini araştırmak için önemli bir alan sunar. Bu doğruktuda, sınır kentlerinin ve kırsalının toplumsal, kültürel ve ekonomik dönüşümünde ve kentleşmesinde en büyük paya sahip faktör olan sınır ekonomisinin etkilerinin ortaya konması, bölgedeki kentleşme süreçlerinin genel dinamiklerinin anlaşılması ve kentsel kalkınmanın bu doğrultuda okunması bağlamında son derece önemli hale gelmektedir.
Zengin Mekansal Kurgu ve Güçlü Tektonik: Diyarbakır Yenişehir Belediyesi Hizmet Binası
(Türkiye Mimarlar Odası, 2019) Ataş, Zeynep
“Diyarbakır Yenişehir Belediye Hizmet Binası, konumlandığı çevrenin iklim koşullarını gözeten hassasiyeti, bu hassasiyet üzerinden gelişen boşluğun mekân ve kütle biçimlenişindeki etkisi ile yatayda ve düşeyde yaratılan mekânsal zenginlik, cephe karakterinde yapısal elemanların vurgusu ve malzeme tercihlerindeki tavrı ile iç-dış mekân algısında oluşturulan tutarlı mimari sözü ve genel anlamda kamu yapılarının yerleşik üretilme biçimine getirdiği nitelikli önerme nedeniyle” 2018 Ulusal Mimarlık Ödülleri’nde “Yapı Dalı Ödülü”ne değer görüldü. Yazar, kamu yapılarının “idari erki temsil eden” dilinin aksine, bu yapının şeffaflığı ile sokak ölçeğine yakınlaşmayı önemsemesine dikkat çekiyor.

Browse

Browsing Mühendislik-Mimarlık Fakültesi by Institution Author "Ataş, Zeynep"