TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/1836

Browse

Now showing 1 - 20 of 215

16. Asır Kudüs’ünde Bir İlim Kurumu Taziyye: Medresesi
(Hitit Üniversitesi, 2022) Evsen Aydın, Esra; Aydın, Esra Evsen
Üç semavi din için kutsal kabul edilen, bu nedenle tarih boyunca bu üç dine mensup devletlerin şehre hâkim olma mücadeleleri verdiği, yeryüzünde bu özellikte tek şehir olan Kudüs Müslümanlar için de tarihleri boyunca önemli bir konumda olmuştur. İslam idaresinde olduğu her dönemde Mekke ve Medine’den sonra üçüncü harem kabul edilen, tamamı Mescid-i Aksa olarak anılan Harem-i Şerif alanı başta olmak üzere şehrin her köşesinde Müslüman bir kimlik oluşturmak amacıyla imar ve inşa faaliyetleri devam etmiştir. Coğrafi konumu sebebiyle ticaret merkezi özelliği taşımayan, Haçlı seferlerinin olduğu dönem dışında askeri ve siyasi olarak da merkezi bir konumu olmayan Kudüs, Müslümanların hâkim olduğu zamanlarda mukaddes bir dini merkez olmanın yanında önemli bir ilim merkezi özelliği de taşımıştır. Şehirde inşa edilen medreseler, tekke ve zaviyeler, ribâtlar, hankahlar gibi müstakil dini ve ilmi kurumların yanı sıra Mescid-i Aksa’nın kendisi de sadece ibadet için kullanılan bir mescit olmayıp her zaman cami dersleri, zikir meclisleri, mestabe denilen ve avlusunda kurulan ilim halkalarıyla canlı bir ilim merkezi fonksiyonu icra etmiştir. Şehirde ilim kurumlarının tesisi Eyyûbîler döneminde başlayarak Memlükler ile zirveye ulaşmış, Osmanlılar döneminde ise daha çok mevcut sistemin, kurumların ve bu kurumları ayakta tutan vakıfların muhafazasını sağlayan bir siyaset takip edilmiştir. Osmanlı idaresine geçtikten sonra Kudüs’te bulunan medreselerin işleyişini nasıl devam ettirdiği, vakıf müessesesinin kontrolü gibi konuların anlaşılması için Kudüs medreseleri üzerine yapılacak müstakil çalışmaların sayısının artması önemlidir. Bu alanda literatüre katkı sağlamayı amaçlayan bu makalenin konusu; önemli askeri ve idari hizmetlerde bulunan, ancak ömrünün son demlerinde yaşadığı siyasi sorunların ardından bir tür emeklilik ihsanı olarak Kudüs’te yaşama talebi kabul edilen Memlük emiri Emir Tâz tarafından inşa ettirilen, orta büyüklükte olduğunu düşündüğümüz Tâziyye Medresesi’dir. Mescid-i Aksa çevresinde kurulan ve sayıları elliyi aşan medreseden biri olan Tâziyye, XVI. asırda nüfusu ancak 5 bin civarında olan şehirdeki canlı ilim hayatının bir şahidi olarak Osmanlı devletinin hâkimiyeti döneminde de faaliyetine devam etmiştir. Osmanlı döneminde Arap coğrafyasında bulunan medreselerin yapısını ve işleyişini ele alan literatürde mevcut çalışmalar daha çok vakfiyesi bugüne gelen veya mansıp sahiplerinin ve talebelerinin izinin tabakât kitaplarından sürülebildiği yani hakkında malumata ulaşmanın nispeten kolay olduğu daha büyük ölçekli ve görünürlüğü olan yapılara odaklanmaktadır. Bu makalenin amacı ise, XVI. asırda Kudüs’ün ilmi kurumlarını ve yapısını anlayabilmek için büyük ve görünür bir örneğin değil, şehirde sayıca daha fazla olan ancak hakkında sınırlı miktarda malumata rastlanan orta ölçekli bir örneğin izini sürerek literatüre kazandırmaktır. Bunun için XVI. asırda farklı tarihlere ait Şer̒iyye sicilleri ve mühimme kayıtları ile literatürde mevcut çalışmalara müracaat edilecektir. Kudüs Şer̒iyye sicilleri Arapça olup defterlerin fiziki şartları ve yazı karakterleri sebebiyle okunması konusunda zorluklarla karşılaşıldığı için Türkçe literatürde, merkezine doğrudan bu yerel kaynakları alarak konuyu inceleyen çalışma sayısının az olması nedeniyle bu makale bu yönüyle de alana katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Makale beş başlıktan oluşmaktadır. İlk başlıkta medresenin vâkıfı olan Memlük emiri Emir Tâz hakkında biyografik bilgilere, ikinci başlıkta medresenin mekânsal özelliklerine yer verilmiştir. Medresenin devamlılığı için en önemli unsur olan vakıf gelirlerinin ve bu işleyişte görevli kişilerin ele alındığı üçüncü başlıkta hem medresenin maddi desteğinin büyüklüğü incelenmiş hem işleyişte karşılaşılan bazı sorunlar ortaya konmuştur. Dördüncü başlıkta medresenin tedris faaliyetinin unsurlarına odaklanarak Kudüs medreselerinde mansıpların tevcihi, mansıp elde etmek için rekabet, medresenin tedris kapasitesi ve sunduğu imkânlar gibi konulara Tâziyye Medresesi özelinde yer verilmiştir. Beşinci başlıkta ise medresedeki diğer dini hizmetler incelenmiştir. Vakfiyesi bugüne ulaşmayan medresenin vakıf şartlarının detaylarına ve tarih boyunca değişime uğrayıp uğramadığı bilgisine ulaşmak henüz mümkün olmadığı gibi mevcut malumat tedrisin mahiyetine ve okutulan eserlerin hangileri olduğuna dair de detaylı bilgi elde etme imkânı sunmamaktadır. Kudüs ile alakalı medreseler ve daha büyük çerçevede ilmi hayat ile alakalı çalışmaların sayısı arttıkça literatürde bulunan bu boşlukların da doldurulması mümkün olacaktır.
Citation - WoS: 3
Citation - Scopus: 5
7-15 years of age group children' hypertension and obesity
(2013) Battaloğlu İnanç, Betül
Amaç: Mardin ili, ilköğretim okullarındaki öğrencilerde, hipertansiyon ve obezite değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Mardin ilinin, farklı sosyoekonomik düzeyindeki, üç ilköğretim okulunda, 3460 öğrenciyle yürütüldü. Öğrencilerin, obeziteleri Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO), kan basınçları Amerikan Pediatri Akademisi’nin yayınladığı standartlara göre tanımlandı. Çalışmanın verileri SPSS paket programında, ki-kare testi ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p <0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Fazla ağırlığı olan çocuk % 15.78, obez olan çocuk oranı % 10.57’ dir. Obezite sıklığı kız çocuklar için % 9.05 ve erkek çocuklar için % 11.97’ dir ( p<0.01). Öğrencilerin % 1.30’ unda presistolik hipertansiyon, % 2.02’ sinde sistolik hipertansiyon, % 2.65’ inde prediyastolik hipertansiyon ve % 2.74’ ünde diyastolik hipertansiyon görüldü. Ailesinde hipertansiyon olanlar ve onların çocukları arasında hipertansiyon ilişkisi yoktu. İki saatin üzerinde televizyon seyreden çocuklarda, obezite mevcuttu ( p=0.03). Sonuç: Okul sağlığı açısından, hipertansiyon ve obezite değerlendirmeleri gereklidir. Bu nedenle okul çağı çocuklarının muayenelerinde, bu konu mutlaka yer almalı, hipertansiyon ve obezite konusunda öğrencilere ve ailelerine eğitimler verilmelidir.
Abu Ubayd’s Understanding Of Naskh;
(Hitit Univ, 2022) Yasar, Mehmet Aziz; Nas, Taha
In the period when Islamic sciences were formed, a large number ofscholars with absolute ijtihad capacity were trained. One of the scholars mentioned is Abu `Ubayd al- Qasim ibn Sallam al-Khurasani al-Harawi who was educated by many famous scholars of the period, had a great influence on both the scientific and political circles. For this reason, he could not be shared by different sect biographers. As a matter of fact, some Shafi'i tabaqat writers counted Ebu Ubeyd as a follower of Imam Shafii. On the other hand, some Hanbali scholars have mentioned Ebu Ubeyd among the class of Hanbali scholars. However, it was concluded that it would be more correct to see Ebu Ubeyd as an independent mujtahid rather than a follower of any madhhab. For, in his own works, the fact that he refers more to Imam Malik rather than Imam Shafii and Ahmad ibn Hanbal and sometimes refers to the views of Abu Hanifa and Imamey indicates this. Ebu Ubeyd, who came to the forefront with his faqih and muhaddis aspects, had a deep knowledge of the subject of naskh, which has a close relationship with these two sciences, and in this regard, he wrote a rare work called en-Nasih ve'l-mensu. fi'l-kur.ani'l-aziz ve ma fihi mine'l-fera'iz ve's-sunen. While revealing Ebu Ubeyd's understanding of naskh, his work en-Nasi. ve'l-mensu. was used as the main source. In addition to this, his other works related to the subject, especially his work called Kitabu'l- emval, were among the first hand sources that were consulted. It has been tried to determine his approach to naskh based on the statements he made on the subject and the examples he gave in this regard. In this context, Ebu Ubeyd's approach to the nature and framework of naskh and his views on the evidences that can abrogate each other are examined in this study. Ebu Ubeyd discussed the abrogation in a broader sense as "the modification of a shar'i ruling by a later evidence", not the established meaning in the methodology as "removal of a shar'i ruling with a later shar'i proof". In this context, naskh is also used for the allocation of public, the denial of the absolute, the statement of conciseness, the correction of a wrong understanding and the exception made from a general rule. This is known as the understanding of naskh among the companions, tabi`in and early convert scholars. However, although Ebu Ubeyd is at the same age as Imam Shafii and has copied and benefited from his works, it is noteworthy that he preferred the predecessor's approach to the subject rather than the naskh understanding he adopted. It is important to investigate this. He adopted the approach of the public regarding the Shari'a evidences of Ebu Ubeyd that could naskh each other. According to him, the verses of the Qur'an can naskh each other. He gave many examples of this. Another point that draws attention here is to ascribe the concept of naskh used for the verse of the Qur'an by Ebu Ubeyd, from the Lawh-i Mahfuz, in the form of a verse whose recitation is lasting and its meaning is naskhed, and a verse that is removed from people's hearts by canceling both its recitation and used in different meanings. Ebu Ubeyd stated that sunnah can be naskhed with sunnah, without making any distinction between ahad and mutawatir about sunnah and its naskh. However, despite giving many examples of the naskh of the ahad sunnah with its own like, no example has been encountered of the naskh of the ahad sunnah with its own like or with ahad and the ahad sunnah with the mutawatir sunnah. As it can be understood from my statements on the subject, Ebu Ubeyd saw that it is permissible to naskh both mutawatir and ahad sunnah with the Qur'an. However, while there is an example for the naskh of the ahad sunnah with the Qur'an in his related works, there is no example for the other. Although there is no clear statement on the issue that the Qur'an can be naskhed with the sunnah, it is understood from some examples that he gives permission for this.
Adapting To Conflict: Iran's Proxy Warfare Strategy in
(Kafkas University Iibf, 2025) Kazdal, Melıh
Bu çalışma İran’ın, Suriye ve Yemen’de vekalet savaşını nasıl kullandığını incelemektedir. Çalışmada vekalet savaşı kavramsal çerçevesi kullanılmış ve sahadaki uygulaması Andrew Mumford’un ortaya koyduğu dörtlü çerçeve olan, insan gücü temini, askeri malzeme temini, finansal yardım ve askeri olmayan yardım üzerinden incelenmiştir. Çalışmada, hem vakalar içindeki hem de vakalar arasındaki durumların incelenmesine olanak tanıyan çoklu vaka analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yaklaşımı kullanarak vakaların benzerliklerini, farklılıklarını ve altında yatan nedenleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Suriye ve Yemen’in vaka analizi için seçilmesi, İran’ın bölgedeki vekalet savaşı stratejisinin değerlendirilmesine olanak tanıyan farklı çevresel ve sosyo-politik faktörlere dayanmaktadır. Çalışmanın zaman aralığı Arap Baharı sürecinin başlangıcından sonraki on yılı kapsamakta ve Kasım Süleymani'nin öldürülmesi ile sona ermektedir. Bu çalışma, İran’ın, esnek bir vekalet savaşı stratejisi kullandığını, değişen savaş dinamikleri ve çatışma noktalarına göre yaklaşımını değiştirdiğini göstermektedir.
Adölesan Annelerde Emzirme Destek İhtiyaçları Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
(Atatürk Univ, 2025) Turfan, Esın Ceber; Yeşil, Yeşim; Eksıoglu, Aysun; Buyrukoğlu, Rabia Ceren; Ceber Turfan, Esin; Sel, Rabia Ceren
Amaç: Bu çalışma “Adölesan Annelerde Emzirme Destek İhtiyaçları Ölçeği” nin Türkçe’ ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Kesitsel ve metodolojik tasarımda yürütülen çalışmaya 15-20 yaş aralığında 140 adölesan anne dahil edilmiştir. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu bölgesindeki bir ikinci basamak sağlık kuruluşunda uygulanan çalışmada örneklem seçimi, gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Adölesan Annelerde Emzirme Destek İhtiyaçları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin dil geçerliliği uzman görüşleri ile sağlanmış ve kapsam geçerliliği değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde faktör analizi, Cronbach alfa ve madde analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda ölçek 17 madde ve üç alt boyuttan oluşmuştur. Alt boyutlar (1) Değerlendirme ve Bilgilendirme, (2) Emzirme Davranışına Destek ve (3) Bireysel Emzirme Desteği olarak isimlendirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizine göre, model uyum indeksleri x²⁄SD=2,579, GFI=0,805, CFI=0,865, NFI=0,800, RMSEA=0,076 olarak hesaplanmış ve modelin iyi uyum gösterdiği saptanmıştır. Maddelerin faktör yükleri 0,486-0,855 arasındadır. Ölçeğin Cronbach Alfa katsayısı 0,911 olarak bulunmuş olup, korelasyon katsayıları 0,326 ile 0,762 arasında değişmektedir. Sonuç: Analizler, ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu ölçek, adölesan annelerin emzirme sürecindeki destek ihtiyaçlarını belirlemek ve sağlık çalışanlarının bu ihtiyaçları ne ölçüde karşıladığını değerlendirmek için uygun bir araç olabilir.
Citation - WoS: 9
Citation - Scopus: 12
Allelic variations of glutenin subunits and their association with quality traits in bread wheat genotypes
(2017) Aktaş, Hüsnü; Baloch, Faheem Shehzad
The present study was conducted to evaluate the genotype × environment interaction of the yield and quality traits for five bread wheat varieties commonly grown in the Southeastern Anatolia Region of Turkey and 20 advanced lines developed within the framework of the International Winter Wheat Improvement Project. We also determined the allelic pattern of the Glu-1 and Glu-3 loci of these genotypes and examined whether these loci had an effect on the quality traits. There was a significant variation among the genotypes and environments in terms of grain yield, protein content, sedimentation volume (SV), and the extensograph dough energy value (EDEV). The results of the study indicated that genotypic effect was more influential on SV and EDEV than environmental effect; thus, both traits could be used in breeding programs to develop elite cultivars with better quality. Twelve different high-molecularweight (HMW) glutenin alleles were identified at the Glu-A1, Glu-B1, and Glu-D1 loci, resulting in 14 allelic combinations, and 17 different alleles were observed in 19 combinations for low-molecular-weight (LMW) subunits. Furthermore, among all the genotypes, 13 + 16 and 13 + 19 alleles at Glu-B1 and 5 + 12 at Glu-D1 were observed to have the lowest frequency. Our study indicated that the combinations of HMW glutenin alleles with 2* at Glu-A1, 17 + 18 and 13 + 16 at Glu-B1, and 5 + 10 at Glu-D1, as well as the combinations of LMW alleles with subunits c and d at Glu-A3; subunits d, b, c, and g at Glu-B3; and subunits a and b at Glu-D3 had positive effects on the quality traits.
Alman Oryantalizmi ve İslami Dönem Fars Edebiyatı: Bir Literal Geçişkenlik Örneği Olarak Josef von Hammer-Purgstall (1774–1856)
(2019) Avcı, Remzi
Avrupa‘da İslami dönem Fars dili, kültür ve edebiyatına duyulan ilginin tarihi oldukça eski bir geleneğe dayanmaktadır. Çeviri hareketleri bağlamında düşünüldüğünde İslami dönem Fars edebiyatının Avrupa ile metinsel temasının 17. yüzyılda başladığı söylenebilir. Coğrafya ve kültüre duyulan yakın ilgi seyyahların dil ve edebiyata ilgisini de beraberinde getirmiştir. Bu dönemde birçok Alman seyyah Safevi ülkesine seyahat etmiş ve tarih, kültür, dil ve İslami dönem Fars edebiyat üzerine geniş bilgiler toplayarak bunları Batı’ya aktarmıştır. 1634 yılında Fars edebiyatı klasiklerinden olan Şeyh Sa‘dî-i Şîrâzî’nin Gülistan adlı eseri Fransız oryantalist André du Ryer (1580-1660) tarafından Fransızcaya çevrilmiştir. Friedrich Ochsenbach (1606–1658), söz konusu çeviriyi 1636 yılında Fransızcadan Gulistan, das ist, Königlicher Rosengarten/Gülistan, Kraliyet Gül Bahçesi başlığı ile Almancaya çevirmiştir. Safevi ülkesinde medreselerde Farsça öğrenerek Sa‘dî’nin eserleri ile tanışmış olan Adam Olearius/Ölschläger (1600–1671), Almanya’ya döndükten sonra Safevi elçisinin yardımıyla Gülistan’ı 1654 yılında Persianische Rosenthal/Fars Güller Vadisi adıyla Almancaya çevirmiştir. 18. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa’da Hâfız-ı Şîrâzî ve Şeyh Sa‘dî-i Şîrâzî gibi İslami dönem Fars şairlerinden Batı dillerine yapılan edebi metin çevirilerdeki artış oryantalistlerden şairlere kadar Almanca konuşulan dünyada da etkisini göstermiştir. Bu zaman dilimi Doğu ve Batı arasında ilişkide bir dönüm noktası olarak düşünülebilir. 19. yüzyılın ise ilk yıllarında diplomat, seyyah, tüccar ve oryantalistlerin yaptıkları çeviriler ile başlayan ve gelişen edebî oryantalizm Almanca konuşulan dünyada Doğu’dan Batı’ya bir Fars şiiri çeviri külliyatı bırakmıştır. Söz konusu külliyatın oluşumunda oldukça önemli bir yerde duran Avusturyalı oryantalist Josef von Hammer-Purgstall (1774-1856), Vinzenz Rosenzweig von Schwannau (1791-1865), Valentin von Huszár (1788-1850), Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), Friedrich Rückert (1788-1866) ve August von Platen (1796-1835) gibi aydınlanmacı, klasik ve romantik akımdan ve birçok düşünür şair ve oryantalistin Fars dili ve şiirine ilgi duymalarında önemli bir etki bırakmıştır. Hammer-Purgstall’ın İslami dönem Fars şiiri çevirilerinden literal bir ağ yarattığınıiddia eden bu çalışma, onun çevirilerinin Alman edebi oryantalizminin inşa ve kurumsallaşmasında nasıl bir rol oynadığını incelemektedir
Altın Nanopartiküllerin Yeşil Sentezi, Karakterizasyonu ve Biyouyumlu Yapılarının Biyomedikal Uygulamalarda (antibakteriyel, Antifungal ve Antikanser) Değerlendirilmesi
(Kahramanmaras Sutcu Imam Univ Rektorlugu, 2023) Baran, Ayse; Keskin, Cumali
Gold nanoparticles (AuNPs) stand out due to their low toxicity and high compatibility, and the large and modifiable surface areas they provide. In this study, the leaves of Celtis tournefortii Lam. (CT) were used for the green synthesis of gold nanoparticles (AuNPs) first time. The size, shape, surface charge, and functionality of the synthesized AuNPs are described in detail. The suggested mechanisms of action on the tested target cells are highlighted. The biological activities (antibacterial, antifungal, and anticancer) of "green" AuNPs and their further biomedical application possibilities are also discussed. Synthesized AuNPs displayed a spherical appearance, surface plasmon resonance band at 553.67 nm wavelength, and surface charge of -16.53 mV. Particle morphology, size, and surface charge were observed to be affected by the leaf extract used in the reduction reaction. FTIR and TGA-DTA data revealed that functional groups from the CT extract participate in the synthesis and stabilization of AuNPs. AuNPs showed antibacterial and antifungal effects on all the strains and yeast tested by microdilution method (MIC). AuNPs showed dose-dependent cytotoxic activity on cancerous cell lines (SKOV-3, CaCo2, and U118). The obtained results highlight a potentially low-cost green synthesis method using CT leaf extract to synthesize AuNPs showing important biological properties.
Analysis of legionella and Some Chemicals in Water Samples in Mardin Province
(Kahramanmaras Sutcu Imam Univ Rektorlugu, 2022) Dundar, Abdurrahman; Yildirim, Idris; Dundar, Nagihan Demir
In this study microbiological and chemical analyzes were carried out on water and swab samples taken from two water wells, a water tank and taps of buildings belonging to a public institution in Mardin Province. In these specimens the presence of Legionella and its serogroups as well as the parameters such as chlorine, nitrate, nitrite concentration, pH level and electrical conductivity were analyzed. While Legionella growth was not observed in 25 water samples, L. pneumophila serogroup 1 was detected in 4 of 25 swab culture samples taken from the same places. The pH values of water samples ranged from 7.53 to 8.02 the lowest pH value was observed in well no 1 as 7.53 while the highest was observed in well no 2 as 8.02. The lowest electrical conductivity value was measured at well 2 as 376.44 mu S cm(-1) and the highest was measured as 446.57 mu S/cm from well 1. As a result of the analyzes made in our research nitrite was not detected in any of the water samples. Whilst the nitrate amount was found to be the lowest with 4.30 ppm in the well, the highest with 10.85 ppm in the well 2. The chlorine values in the well 1 and 2 from which water samples were taken and the main tank were measured as 2.21, 2.05 and 2.43 ppm respectively. These values were found to be in the range of 1.68-1.73 ppm in the samples taken from the building taps.
Citation - WoS: 2
Analyzing the Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Terms of Economic Growth and Different Types of Globalization in Turkiye
(Istanbul Univ, 2023) Polat, Melike Atay; Ergun, Suzan; Dyson, Taylor
Environmental pollution has become one of the issues most widely discussed by researchers, scientists, and policy makers these days. In particular, investigating the determinants of CO2 emissions is one of the leading areas of interest for scientists. Meanwhile, globalization causes countries to interact with each other economically, politically, and socially, and this interaction inevitably affects the environment. Therefore, globalization is an important determinant of CO2 emissions. This study aims to evaluate the dynamic effects different types of globalization (economic, social, and political) have on environmental quality in Turkiye with reference to the environmental Kuznets curve hypothesis during the 1970-2018 period using the vector error correction model (VECM). The presence of a long-term relationship among CO2 emissions per capita, GDP per capita, economic globalization, social globalization, and political globalization for Turkiye has been demonstrated using the Johansen cointegration test. According to the results, the VECM Granger causality test has determined a short-term one-way causality nexus from economic globalization to CO2 emissions and from social globalization to political globalization. In terms of long-term estimators, the study has concluded GDP per capita, economic globalization, and social globalization to significantly and positively affect CO2 emissions per capita and the square of GDP per capita and political globalization to negatively affect CO2 emissions per capita at a significant level..
Citation - WoS: 2
Citation - Scopus: 2
Anatolian Medicinal Plants as Potential Antiviral Agents: Bridging Traditional Knowledge and Modern Science in the Fight Against Covid-19 and Related Viral Infections
(Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2024) Tilkat, Engin; Jahan, Israt; Hoser, Ayse; Kaplan, Alevcan; Ozdemir, Oguzhan; Onay, Ahmet
The severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) was the cause of the coronavirus 2019 (COVID-19), commonly known as the coronavirus pandemic. Since December 2020, COVID-19 vaccines have been extensively administered in numerous countries. In addition to new antiviral medications, the treatment regimen encompasses symptom management. Despite sustained research efforts, the outbreak remains uncontrolled, with affected patients still lacking proper treatment. This review is a valuable asset for researchers and practitioners aiming to delve into the yet unexplored potential of Anatolian flora in the fight against COVID-19 and other viral infections. Numerous medicinal plants in Anatolia, such as thyme, sage, cannabis, oregano, licorice root, and Origanum sp., contain bioactive compounds with proven antiviral properties that have been used in the region for centuries. The rich legacy of traditional Anatolian medicine (TAM), has significantly influenced modern medicine; thus, the profusion of medicinal plants native to Anatolia holds promise for antiviral drug development, making this review essential for researchers and practitioners.
Citation - WoS: 5
Citation - Scopus: 4
Animal Remains of Alaybeyi Hoyuk
(Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2019) Siddiq, Abu Bakar
This paper presents the zooarchaeological observations on animal remains of Alaybeyi Hoyuk unearthed from 2016 and 2017 excavation sessions. Dated to 4721-4553 cal. BC, Alaybeyi stands so far as the oldest archaeological settlement discovered in northeast Anatolia. Therefore, the faunal assemblage at Alaybeyi offers great opportunity to study the status of animals and their relationships with humans in the largely unexplored Kars-Erzurum plateau covering a period from the Chalcolithic to Late Iron Age. Taxonomic and osteometric analyses show that, like the present day, cattle were dominant over caprines, revealing extensive cattle pastoralism in the region for at least about 7 millennia. While caprines too were significant in the subsistence strategy of local humans, there was not any sign of raising pigs. Significant numbers of wild species including carnivores, aquatic mammals, and rodents, as well as resident and migratory birds, were also hunted by Alaybeyi people. Additionally, horse burials, horse cult, dog burials, and a rich number of dog bones present animals as versatile actors in various ritual and symbolic practices at the site.
Citation - WoS: 7
Citation - Scopus: 10
Antecedents of Gastronomy Destination Brand Equity: an Examination of Gastronomy Experience, Motivation, and Destination Satisfaction
(Akdeniz Univ, Tourism Fac, 2023) Kodas, Davut; Ozel, cagil Hale
This paper aims to test the relationships among gastronomic experience, motivation, destination satisfaction, and gastronomy destination brand equity. Data (n:600) was gathered from domestic visitors visiting Gaziantep in March, April to May 2018. Scale development to measure gastronomy experiences and scale adaptation process of destination brand equity were carried out. The relationships among the variables were examined with structural equation modeling. According to the findings, except H5 and H8, all hypotheses are significant in the research model. At the end of the study, significant theoretical and managerial implications were provided for the tourism providers and destination marketers, and managers.
The Approach of Kalām to the Physical Universe: Schools and Breaks
(Anadolu İlahiyat Akademisi, 2023) Cengiz, Yunus
Kelâmcılar, sekizinci yüzyılın sonlarından itibaren fiziksel evrenle daha fazla ilgilenmişler ve daha önce gündemlerinde olmayan cisim, hareket, durağanlık ve değişim gibi konularda teoriler ortaya koymuşlardır. Kelâm ekollerinin fizik yaklaşımları birbirlerinden farklı olduğu gibi farklı dönemlerdeki fizik hakkında düşünme tarzları da farklıdır. Bu çalışmanın amacı kelâmcıların fiziksel evrene yaklaşımlarını tespit etmektir. Bu bağlamda, kelâmcıların beş farklı yaklaşımının olduğu söylenebilir. Bunlardan birincisi araz taraftarlarıdır. Evrenin arazlardan meydana geldiğini savunan bu yaklaşım cisimlerin bütünlüklü yapılar olarak görülmesinin zihnimizin eseri olduğunu savunur. İkincisi tabiatçı kelâmcılardır. Nazzâm, Câhız ve Sümâme bu yaklaşımı savunan kelâmcılardır. Onların ortak özelliği cisimlerin tabiatlarını kabul etmeleridir. Bu yaklaşıma göre cisimler başka bir müdahaleye gerek kalmaksızın tabiatlarına uygun bir şekilde davranmak zorundadır. Nazzâm, bu yaklaşıma uygun bir teori geliştirmiş ve teorisini tecrübelerle desteklemeye çalışmıştır. Atomculuğu reddeden Nazzâm cisimlerin karşıt bileşenlerden oluştuğunu ve onların sürekli hareket halinde olmalarını sağlayan iç dinamizme sahip olduklarını ısrarla söyler. Câhız ise hayvanların doğasını ve hareketlerini öğrenmek için çokça gözlem yapmanın yanı sıra birtakım deneyler yapmıştır. Kelâmın fizikle ilgili üçüncü yaklaşımın sahipleri ise atomcu kelâmcılardır. Atomculuk kelâmda en yaygın fizik yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre cisimler sonsuza kadar bölünmez. Evren parçalanmayan parçacıklardan oluşur. Bu yaklaşım atomlar arasında boşlukların olduğunu ısrarla savunur. Bu düşüncelerini savunmak için birtakım örnekler veren atomcu kelâmcılar, cisimlerin tabiata sahip olduğunu kabul etmezler. Bunun yerine evreni açıklamak için itme gücü (i‘timâd) teorisini geliştirmişlerdir. Dördüncü yaklaşımın sahipleri ise hem atomcu hem tabiatçı kelâmcılardır. Ebu’l-Kâsım el-Ka‘bî’nin başını çektiği bu yaklaşım, evrenin atomlardan oluştuğunu ve her cismin bir tabiatının olduğunu savunur. Bu yaklaşım evrende boşluğun olmadığını söyler ve bu düşüncesini birçok tikel fenomeni izah ederek ispatlamaya çalışır. Beşinci yaklaşım ise Aristoteles’in dört neden nazariyesiyle fiziksel evreni değerlendiren kelâmcılardır. Gazâlî sonrasında Eş‘arî kelâmcılar, Aristoteles’in fiziğinin temelini teşkil eden dört neden nazariyesini kelâmî tezleriyle uyumlu hale getirmeye çalışmışlardır. Makalede bunu başarmak için ne tür yöntemlerin takip ettiği ele alınmaktadır.
Arap Edebiyatı Tarihi Yazımının Kuramsal ve Metodolojik Temelleri
(Hitit Univ, 2024) Simsek, Sultan; Araz, Ismail
The writing of literary history as a scientific discipline was initiated by Western researchers in the late 18th century, as a result of a modern research endeavor, distinct from the long-standing tradition of literary works. In the modern era, firstly the literature of the history of nations was written. Arabic literary history also benefited from this process, and it is considered one of the earliest examples of literary historiography. In the second half of the 19th century, the works of writers such as Hammer Purgstall (d. 1856) and Alfred von Kremer (d. 1889) on the history of Arabic literature emerged as pioneering studies. The writing process accelerated with Carl Brockelmann's (d. 1956) comprehensive work, leading to the production of numerous Arabic literary history books in both the West and the East, continuing to the present day. While this process contributed to enriching the literature of literary history, it also sparked various theoretical and methodological debates. Since the 19th century, different approaches have been proposed in the writing of Arabic literary history, and there is no theoretical unity in this regard. This situation, which complicates the understanding and interpretation of literary history works, poses an obstacle to developing literary history writing based on scientific criteria. To benefit greatly from reading literary history books, it is crucial to know the authors' perspectives, approaches to the subject, and methods. Aware of this importance, our article focuses on the theoretical and methodological framework used in studies of Arabic literary history. The article examines the writing theories and methods that are often not clearly and explicitly expressed by the authors in the writing of Arabic literary history. However, philosophical differences between the East and the West in literary historiography, the relationship between literature and history, criteria for determining periods, and the ideal method for writing literary history, which is beyond the scope of the article, are not discussed. The main aim of the article is to provide information about the methods and theories applied in Arabic literary history writing, to raise the awareness of researchers about the background of works in this field, offer a more informed reading perspective, and draw attention to the many aspects of the subject that still await further study. Today, despite the numerous studies on Arabic literary history that focus on specific periods, literary figures, and genres, research on theoretical approaches and methodology is almost nonexistent, leaving a significant gap in the field. Our article can be considered a modest step toward filling this gap. To substantiate the conclusions reached in the article, descriptive methods of qualitative research were employed throughout the study, and the obtained data were evaluated by using analytical methods. In this context, the emergence of Arabic literary history and its transmission to the Eastern world were highlighted to provide a better understanding of the scope of the subject. The article discusses how writing of literature history was applied among Arabic literary historians as a theoretical and methodological problem during this transmission process from the West to the East, based on primary sources. At this point, the methodological foundations and areas of influence in Arabic literary history writing were discussed. Additionally, the most widely adopted literary history method and its implications among the methodological problems were examined. As a result of the evaluations, it was determined that the methods followed in the writing of Arabic literary history were highly diverse and that some methods were synthesized. The article concludes that there is a need for indepth new research to evaluate holistically the accumulated knowledge in this area, given the diverse methods employed by literary historians, the complex and multifaceted nature of the field, and the lack of consensus on a single method.
Citation - WoS: 4
Arpada Tane Verimi ve Kalite Özellikleri Üzerine Genotip ve Çevrenin Etkileşimi
(2019) Tür, Mehmet Rıda; Yıldırım, Mehmet; Akıncı, Cuma; Albayrak, Önder; Kızılgeçi, Ferhat
Bu çalışma, bazı arpa genotiplerinin tane verimi ve kalite özellikleri üzerine çeşit ve çevrenin etkilerini belirlemek amacıyla, 2011-2012 yılında Diyarbakır ve Mardin koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 2 adet ticari çeşit ve 5 adet ileri hat kullanarak tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein içeriği, nişasta içeriği ve klorofil içeriği değerleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, genotip, çevre ve çeşit x çevre interaksiyonunun incelenen özellikler üzerine etkileri istatistikî olarak önemli bulunmuştur. Genotiplerin tane verimi 413.60-661.63 kg da-1, bin tane ağırlığı 42.21- 45.02 g, hektolitre ağırlığı 58.92-66.39 kg/hl, tanede protein içeriği %11.70-14.24, tanede nişasta içeriği %59.8-61.2 ve klorofil içeriği 44.4- 48.6 değerleri arasında değişmiştir. Her iki lokasyonda da Altıkat çeşidi en yüksek tane verimi değerine sahip olmuştur. DZA-7, DZA-8 ve Dicle 1 hatları protein içeriği, hektolitre ağırlığı ve nişasta içeriği özellikleri yönünden ön plana çıkmışlardır. Biplot analizi ile tüm özellikler incelendiğinde tane verimi, bin tane ağırlığı ve SPAD değeri aynı grupta yer alırken protein içeriği, nişasta içeriği ve hektolitre ağırlığı özellikleri aynı grupta yer almıştır.
Citation - WoS: 2
Citation - Scopus: 2
Ascorbic Acid Exhibits More of a Protective Effect Than Estradiol Against Nephrotoxicity Induced by Malathion in Rats: a Histopathological and Molecular Docking Study
(TUBITAK Scientific & Technological Research Council Turkey, 2025) Alhilal, Mohammad; Salem, Mahmoud E. L. S. A. Y. E. D. M. O. H. A. M. E. D.; Ali Albakoush, Ahmed; Alhilal, Suzan; Farag, Basant; Gomha, Sobhi M.; Albakoush, Ahmed; Elsayed Mohamed Salem, Mahmoud; M.gomha, Sobhi
Background/aim: Despite the known harmful effects associated with malathion toxicity in various organs, it continues to be widely used for plant protection and insect control. This study is the first to compare the protective effects of estradiol and ascorbic acid against malathion-induced nephrotoxicity through histopathological assessment and molecular docking analyses. Materials and methods: This study was conducted using 20 female albino rats that were distributed into sham, malathion, malathion + estradiol, and malathion + ascorbic acid groups. Nephrotoxicity was induced by daily treatment with malathion and the effects of estradiol and ascorbic on nephrotoxicity were evaluated. After 4 weeks of treatment, the animals were sacrificed and the kidneys were examined following hematoxylin and eosin (H&E) staining. Histopathology results were supported by molecular docking studies of estradiol and ascorbic acid against a target protein (PDB ID: 2YMX), the peptide inhibitor Fab408 inhibiting acetylcholinesterase (AChE). The inhibition of AChE is the primary mechanism of the toxic effects of malathion. Results: Histopathological examination revealed a notable elevation (p < 0.001) in degeneration and necrosis within the tubular epithelium and interstitial nephritis in the malathion group compared to the sham group. Daily administration of estradiol and ascorbic acid resulted in a notable reduction (p = 0.0022) in the severity of these histopathological changes in the malathion + estradiol and malathion + ascorbic acid groups compared to the malathion group. Of these, the most significant decreases were observed in the malathion + ascorbic acid group. Docking studies of these compounds against the selected protein (PDB ID: 2YMX) revealed promising binding scores. Ascorbic acid exhibited the highest docking score (-6.44 kcal/mol), indicating a favorable binding interaction with this protein. Conclusion: Estradiol and ascorbic acid exert protective effects against malathion-induced nephrotoxicity, whereas ascorbic acid showed superior efficacy compared to estradiol. This result was further supported by molecular docking studies.
Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk
(İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, 2023) Yakut, Emrullah
Nefis, akıl ve aşk itici güçleri arasında şekillenen insanın varoluş macerası, yine insanın dilsel dışavurum ürünleri olan edebî metinlere ve özellikle şiire büyük ölçüde yansımıştır. Bu dışavurum, farklı edebî geleneklerde yüzeysel farklılıklara sahip olmakla birlikte ortak bazı yönleri de ihtiva etmektedir. Klasik şiirde âşık-mâşuk-rakîb üçlüsü arasında cereyan eden aşk temasının İsmet Özel şiirinde de benzer biçimlerde tezahür ettiği söylenebilir. Klasik şiirde mecâzî ve hakîkî aşk arasında çoğu zaman sınırları belirsizleştiren, ayrımları anlamsızlaştıran bir geçişkenlik vardır. Özel’in şiirinde ise ideolojik hedeflerle tensel arzuların iç içe geçtiği, bunlar arasında keskin geçişlerin yaşandığı bir aşk söz konusudur. Klasik şiirde aşk, insanın tekâmül sürecinin önemli bir vasıtasıdır. Benzer şekilde İsmet Özel için de aşk, insanı varoluş atılımına sürükleyen bir harekettir. Diğer yandan klasik şiirde âşık kendi benliğini adeta yok ederek (fenâ) maşuğa kavuşurken İsmet Özel’in şiirinde güçlü bir “Ben” vurgusu dikkat çekmektedir. Ancak bu Ben’in aynı zamanda bir maşuk olarak anlaşılmasına fırsat veren ipuçları, klasik şiirde ve tasavvuf düşüncesinde bilinen âşık-maşuk bütünlüğü çerçevesinde meseleyi daha ilginç bir boyuta taşımaktadır. Bu makale, klasik şiir ile İsmet Özel şiirindeki aşk anlayışını ve âşık, mâşuk, rakîb tezahürlerini mukayeseli bir şekilde ele almayı, benzerlikleri ve farklılıkları tespit ve tahlil etmeyi amaçlamaktadır.
Citation - WoS: 8
Citation - Scopus: 6
The association of allergic rhinitis severity with neutrophil-lymphocyte and platelet-lymphocyte ratio in children
(Northern Clinics of İstanbul, 2022) Cansever, Murat; Sarı, Neslihan
Objective: The aim of the study was to investigate the relationship between the severity of allergic rhinitis (AR) and neutrophil-lymphocyte ratio (NLR) and platelet-lymphocyte ratio (PLR) in pediatric patients. Methods: This study is a retrospective, cross-sectional, and observational study including 200 AR patients and 160 healthy controls. Of the patients, 39% were boys with a mean age of 10.5 years. The study included children with persistent and intermittent AR. Of the controls, 50.6% were boys with a mean age of 10.3 years. We compared NLR and PLR from blood test between study and control groups. They were also compared according to AR severity within the patient group. Results: The NLR was 1.64±1.29 in the study group whereas 1.18±0.31 in the control group. The PLR was 102.72±31.20 in the study group whereas 79.36±11.72 in the control group. When NLR and PLR were compared between groups, we found statistically significant differences in both NLR and PLR (p=0.003, p=0.001, respectively). We found a statistically significant difference when comparing both NLR and PLR in patients with intermittent and persistent AR. These rates increased with disease severity (p=0.000, p=0.000, respectively). Conclusion: Both NLR and PLR are useful markers for the diagnosis and severity of AR. Clinicians can use these markers to assess disease severity in pediatric patients at the beginning of the diagnostic process.
Bedouin Bureaucrats: Mobility and Property in the Ottoman Empire.
(Burhan Caglar, 2024) Ciftci, Erdal
This monograph examines the imperial nation-building process in the latter half of the nineteenth century, centering on tent-dwelling Bedouin tribes of inner Syria, predominantly in the Transjordan region. Investigating interactions among Bedouin chiefs, commercial-capitalists, urban elites, and Ottoman officials from the eighteenth to the early twentieth century, it illustrates the central role of Bedouin bureaucrats in fostering mutually beneficial relationships within or outside the state sphere.

Browse

Browsing TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu by Publication Index "WoS"