Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/10331

Browse

Browsing Doktora Tezleri by Subject "Agriculture"

Filter results by typing the first few letters
Now showing 1 - 1 of 1
  • Thumbnail Image
    Doctoral Thesis
    Prekaryel alan ve merkeziyetsiz örgütlenme: Mardin Kuyubaşılarındaki göçmen tarım işçileri
    (2026) Öner, Rıdvan; Karadeniz, Sıtkı
    Bu tez çalışması, Mardin'in Mezopotamya Ovası'ndaki tarımsal üretim alanlarında 'Kuyubaşı' olarak adlandırılan barakalarda yaşayan ve çalışan Suriyeli göçmen tarım işçilerinin emek süreçlerini, yaşam koşullarını ve geliştirdikleri özgün örgütlenme biçimlerini sosyolojik bir perspektifle incelemektedir. Çalışma göçmen emeğini yalnızca sömürülen pasif bir kitle olarak gören yaklaşımların ötesine geçerek, bu grubun yapısal kısıtlılıklar, hukuki güvencesizlik ve mekânsal izolasyon içerisinde dâhi stratejik bir faillik geliştirebildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Pierre Bourdieu'nun alan kuramı, 'sermaye' ve 'habitus' kavramları ile Guy Standing'in 'prekarya' teorisi üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlamda Kuyubaşıları yalnızca bir üretim mekânı değil, sermaye türlerinin (ekonomik, kültürel, sosyal, sembolik) dönüştürüldüğü ve güç mücadelelerinin yaşandığı dinamik bir 'toplumsal alan' olarak ele alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, Mardin'in Kızıltepe, Derik, Nusaybin ve Artuklu ilçelerindeki Kuyubaşılarında yaşayan göçmen ve yerel işçiler ve çiftçilerle derinlemesine mülakatlar ve saha gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubu amaçlı örneklem tekniğiyle belirlenmiş olup, 20 göçmen işçi, 5 yerel işçi ve 10 işveren çiftçiden oluşmuştur. Araştırmanın temel bulgusu, Kuyubaşı işçilerinin merkezi bir liderlik, sendika veya hiyerarşik yapı olmaksızın, 'Merkeziyetsiz Örgütlenme' adı verilen özgün bir strateji geliştirdiklerini göstermektedir. İşçiler, 'sessiz bir kolektivite' ve enformel bilgi ağları aracılığıyla hareket ederek, özellikle Derik bölgesinde ve Kızıltepe'nin merkeze ve yola uzak bölgelerinde düşük sabit ücret rejiminden sıyrılarak mahsulden pay aldıkları 'yüzdelik' sistemine geçmeyi başarmışlardır. Bu örgütlenme biçimi, işçilerin 'kırılgan hareketlilik' stratejileri, risk alma kapasiteleri ve sahip oldukları kültürel (traktör kullanma, gübreleme, ilaçlama ve sulama teknikleri vb.) ve sosyal sermaye üzerinden işleyen, resmi olmayan ancak kolektif sonuçlar üreten bir pazarlık gücüdür. Sonuç olarak bu tez, prekaryel koşullarda dahi aktörlerin habitusları ve pratik sezgileriyle merkezi yapılardan bağımsız, esnek ve adaptif bir örgütlenme modeli geliştirebileceklerini ortaya koyarak göç ve emek sosyolojisi literatürüne katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Merkeziyetsiz Örgütlenme, Prekarya, Bourdieu Alan Teorisi, Göçmen Tarım İşçileri, Mardin Kuyubaşıları, Suriyeli Göçmenler