Mimarlık Bölümü Koleksiyonu

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/101

Browse

Now showing 1 - 20 of 219

Mı̇marlıkta Hayvanları Düşünmek: Mardı̇n Tarı̇hı̇ Kent Merkezı̇ Örneği
(2021) Paköz, Aslıhan Ece
Mekân, toplumsal bir üretimdir ve mekânda yaşanan pratiklerle üretilir. Bu pratiklerin aktörleri sadece insanlar değildir. Geleneksel toplumlarda olduğu gibi modern toplumlarda da hayvanların mekân üretimine etkisi olmuştur. Günümüz kentlerinde insanları koruyan, doyuran, eğlendiren hayvanlar olduğu gibi taşıma ya da ulaşım aracı olarak çalıştırılmaya devam eden hayvanlar da vardır. Buna rağmen hayvanlar mimarlık alanında yapılan çalışmalarda pek yer almazlar. Bruno Latour'a göre, art arda yaşanan salgın ve iklim felaketleri, salt insanlardan ibaret klasik toplum tanımının anlamsız olduğunun farkına varılmasını sağladığından bundan sonra yapılacak toplumsal çalışmalarda hayvanların daha çok yer alacağı beklenebilir. Toplum kavramının sınırlarını sorgulayan Bruno Latour, toplum yerine kolektif kavramını kullanır ve kolektifle, sadece insandan ibaret olmayan failleri ve ilişkileri anlatır. Latour'a göre, bir bilince sahip olsunlar ya da olmasınlar, olayların akışını değiştiren hayvanlar ya da nesneler de faildir ve kolektifi oluşturmada insanlar gibi etkilidir. Çalışma kapsamında gözlemlenen Mardin'de, tarihi kent merkezinin konumlandığı dik topografyadan kaynaklanan dar ve merdivenli yolların çoğuna araç giremediğinden çöpler uzun yıllardır eşekler aracılığıyla toplanmaktadır. Aynı sebeplerle, bir inşaat ya da yol çalışması olduğunda gerekli malzemeler yine eşeklere taşıtılmaktadır. Bunun yanında son yıllarda yoğun bir turizm talebi ile karşı karşıya kalan kentte, turistler için bir eğlence aracı olarak atlar kullanılmaktadır. Ata binmek ya da atla fotoğraf çektirmek isteyen turistler için atlar kent meydanında ve belirli kavşak noktalarında bekletilmektedir. Atların bulunduğu yerlerin çevresinde, kentin zaten yetersiz olan yol ve kaldırımlarındaki araç ve yaya yoğunluğu iyice artmaktadır. Sonuç olarak Mardin'in tarihi kent merkezinde, çöp toplama ve malzeme taşıma işlerinde araç olarak kullanıldıkları gibi turizm alanında çalışan bir kesimin ekonomik gelir kaynağını da hayvanlar oluşturmaktadır. Kentin topografyası ve yaz aylarındaki aşırı sıcak iklim şartları düşünüldüğünde bu hayvanların yaşadığı zorluk daha iyi anlaşılabilir. Kentteki gündelik hayatın akışını değiştiren hayvanlar üzerine düşünmeden, sadece insanlardan söz ederek toplumsal bir düşünce geliştirme şansımızın olmadığı açıktır. Bunun için, hayvanlarla birlikte daha adil yaşamaya çabalamak ve mimarlıkta da hayvanlar üzerine düşünmek gerekmektedir.
From Idea to Design: An Interdisciplinary Examination of the Creative Process
(2024) Cürgül, Tolga; Bekar, İrem; Kutlu, İzzettin
Since the beginning of time, people have always tended to produce new ideas in line with various purposes and needs in every area of life. An idea first arises from a need and is supported by creativity. Ideas are at the core of the creative process in every field of art and design. Every product is born from an idea, and that idea plays a key role in the development of the product from beginning to end. The aim of the study is to investigate the creative processes extending from idea to design in the fields of art and design and to reveal the similarities and differences of this process between different disciplines. For this purpose, the study is structured in three stages. In the first stage, the concept of ideas in the fields of music, literature, painting, sculpture and architecture was explained through examples. Based on this data, in the second stage, how ideas affect and direct the creative processes for each field was evaluated in items. In the third stage, the similarities and differences in the effects of ideas on creative processes in the fields of music, literature, painting, sculpture and architecture were revealed. As a result of the study, it was revealed that although disciplines such as music, literature, painting, sculpture and architecture have different creative processes, ideas have common and different roles in these processes in terms of functionality, aesthetics, semantics and technique. While the differences between disciplines reveal the richness and diversity of art and design, the common denominator of all, creativity and originality, strengthens the universal value of art.
“Uzaktan” Öğretim: Çevrimiçi İmkanlar, Sınırlar, Sorunlar [2]
(2021) Paköz, Aslıhan Ece
Tasarım öğretimi pandemiden en fazla etkilenen etkinlik alanlarından biri. Bu konu sorular halinde öğretim sektöründe çalışanlara soruluyor.
Sustainable Preservation in the Context of Building Certification Systems
(Iksad, 2022) Kutlu, İzzettin; Bekar, İrem; Şimşek, Deryanur
In recent years, as a result of an increase in the world's population, the development of technology, globalization, and an intense rivalry environment, the consumption of natural resources has been increasing rapidly. Correspondingly, one of the most devastating consequences of increasing environmental problems is global warming caused by pollution of the ecological environment, and the other is the risks it carries for future generations as a result of wastage and misuse of resource utilization (Günaydın, 2011). In the face of increasing environmental problems, people have oriented toward environmentally friendly attitudes. Parallel with it, sustainable approaches that support green and new policies have started to be produced to reduce the damage done to the environment. Environmental problems, which were previously considered at the national level, have been carried to the international level since the 1970s, with the effect of the energy crisis. The publication of the “Limits to Growth Report” in 1972 and the UN Environment Conference held in Stockholm were the first global steps taken in this area. In the Brundtland Commission in 1987 in the report which is called "Our Common Future", the concept of sustainable development has been defined as "the ability of future generations to meet the needs of today's generation without jeopardizing their ability to meet their own needs" (Aksu, 2011; Tutkun & İmamoğlu, 2015).
Kentsel Değişim ve Lüks Konutlar: Diyarbakır Örneği
(binat, 2016) aksoy, rojat
Bir kenti okumaya ya da anlamaya çalışmak; kentin dinamiklerinin birbiriyle ilişkilerini kavramayı; tarihsel, “modern”, işlevsel, simgesel/imgesel, aynı zamanda resmi ve gündelik yaşamla ilgili katmanlarına ayrıştırmayı içermekte. Bilindiği üzere kentin katmanları sadece durağan şeylerden ibaret değil; değişim halinde olanla, göreceli biçimde “sabit olan” parçaların bütününden oluşuyor. Günümüzde küreselleşme, kapitalizm, neoliberal politikalar gibi sayısız nedenle kentlerde değişimler yaşanmakta. Ve bu değişimler belki de en çok kentin yapılaşması / mekan üretiminde kendini gösteriyor. Başta küreselleşmenin etkisiyle birçok kentte olduğu gibi Diyarbakır’da da yapılaşma alanında pek çok değişim yaşanıyor. Bunlar yapı niteliği, sayısı, işlevi, statüsü olarak değerlendirilebilir. “Lüks konut”lar ve bu konut tipine yönelik taleplerin de sözkonusu değişimin etkisi altında olduğu görülüyor. Bu çalışma, “Diyarbakır’daki lüks konut beklentisi nedir?”, “Nasıl algılanıyor?”, “Kriterleri/parametreleri nelerdir?” sorularından hareketle yapıldı. Burada kentin bazı dinamikleri ve kentte yaşayanların “lüks konut” algısının anlaşılması amaçlanıyor.
MEDENİYETLER ŞEHRİ MARDİN
(2017) Çağlayan, Murat
Mardin Artuklu Üniversitesi 2017–2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TANITIM ETKİNLİKLERİ - MEDENİYETLER ŞEHRİ MARDİN
Mardin İli Midyat İlçesi Gelinkaya Mahallesi Geleneksel Konutlarının Tipolojik Analizi
(2018) Kutlu, İzzettin; Urak, Gediz
Tarihi çevreler ve geleneksel kent dokuları toplumların varlığını simgeleyen en önemli unsurlardır. Bu unsurlar; tarihi bilgilerin aydınlatılmasında ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli rol oynar. Tarihi çevre ve kent dokuları alanında kültür varlıklarının bir parçası olan mimari öğeler; bulunduğu bölgeye açık hava müzesi özelliği katmakta ve bölgenin turizmine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Mardin İli Midyat İlçesi de, farklı özelliklerdeki geleneksel anıt ve sivil mimariyi bünyesinde barındırmaktadır. Midyat’ın Gelinkaya Mahallesiözelinde üç geleneksel konut, bir cami ve bir kaya mezarının tescil edilmesi dışında herhangi bir koruma çalışması yapılmadığı belirlenmiştir. 2002 yılından itibaren mahallenin dış sınırında çok katlı betonarme apartman sayılarının artmaya başlamış olması ve patika yolların asfalt ve parke yollara dönüşmesi nedeniyle; geleneksel özgün konut dokusunu ve yapı elemanlarını,yok olmadan korumanın ve kayıt altına almanın önemi artmıştır. Bu çalışmada; mahalledeki korumanın yetersizliği nedeniyle, geleneksel konutların belgelenerek bilim dünyasına tanıtımının yapılması ve koruma çalışmalarına veri oluşturulması amacıyla Gelinkaya Mahallesi’nde özgün özellikleri barındıran 41 konut yerinde analiz edilmiş ve tipolojik çözümleme çalışması yapılarak Mardin İli Midyat İlçesi Gelinkaya Mahallesi geleneksel konutlarının tipolojik özellikleri sunulmuştur. Çalışma sonucunun; mahallede aykırı veya geleneksel konut özelliklerini taklit eden yeni tasarımlara engel olması ve gelecek nesillere özgün yapı elemanları ve yapım tekniği özelliklerini doğru bir şekilde aktarması beklenmektedir
Geleneksel Köy Evleri Üzerine Mimari Bir Değerlendirme: Nusaybin Örneği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Aksoy Işık, Rojat
Kırsal mimarlık alanında kır konutlarına ilişkin Türkiye’de yapılmış olan çalışmaların yetersiz olduğu yapılan literatür çalışmasında gözlenmiş olup, bu bağlamda kırsal mimari üzerine çalışmaların daha çok yapılmasına ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Bu çalışmada, Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı köylerde kırsal mimari örneklerinden geleneksel köy evleri üzerine mimari bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu çalışmanın amaçlarından birisi, Nusaybin ilinde bulunan köy evlerinin belgelenmesi ve yazılı kaynaklara kazandırılmasıdır. Çünkü günümüzde bu köy ve mezraların çoğu terkedilmiş olup bu köy ve mezralarla beraber evler de yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. İkincisi, Nusaybin köy konutlarının mimari özelliklerinin yapı örnekleri üzerinden tanıtılması ve Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki diğer bazı yerleşimlerdeki köy konutlarıyla karşılaştırılmasının literatüre kazandırılması hedeflenmektedir. Çalışma kapsamında; araştırma bölgesi olan Güneydoğu Anadolu bölgesine bağlı Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa ve Batman illerinde belirlenmiş olan 35 köy ve mezraya gidilmiştir. Farklı plan özellikleri olan evlerin bulunduğu köy ve mezraların seçilmesine özellikle özen gösterilmiştir.
GELENEKSEL MARDİN KASIRLARININ MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE KORUNMASI ÜZERİNE BİR YÖNTEM ARAŞTIRMASI
(2010) Çağlayan, Murat
The mansions in the garden used as pavilion that have an iwan with the fountain are called "qasr" in Mardin. Unlike from Mardin's traditional urban fabric, traditional Mardin qasrs placed in courtyard have never been documented before. The pavilions that the first owners were noble families, have changed ownership or been abandoned because of various reasons or been ruined from lack of maintenance. Some pavilions dated to medieval, the period of Artuklu. All of them are exposed to conservation problems. Because of life conditions that had changed, and the problems of conservations, traditional Mardin pavilions are being disappeared. One of the aims of this study is guiding the interventions about documentation, conservation, conserving and keeping traditional Mardin pavilions alive.
Citation - WoS: 2
Citation - Scopus: 3
Decolonizing Architectural Education: Towards an Affective Pedagogy
(Routledge, 2017) Tan, Pelin; Petrescu, D; Trogal, K
DİYARBAKIR’DA GÜNCEL KENTSEL MEKÂN ÜRETİM SÜRECİNDE ROL OYNAYAN AKTÖRLER
(2016) aksoy, rojat
Kentler ve günümüzde daha çok metropol olarak adlandırılanlar, birçok toplumsallığın içinde bulunduğu pratiklerden oluşmaktadır. Toplumsallığın çıktılarından biri olan mekânsal üretimler, çoğullukların bütünleşmesi ile biçimlenmektedir. Bu doğrultuda sermaye de kentte yerini bulmaya ve kazanmaya başlar. Sermaye ile birlikte küreselleşme süreci de kentlerin daha çok önem kazanmasına neden olmuş, birçok kent benzer sermaye etrafında biçimlenmeye başlamıştır. Küresel sermayenin kendine yer edindiği alanlardan biri de kuşkusuz mekân üretimidir. Günümüzde mekân üretim pratikleri arasında yapılaşma önemli bir yer tutmaktadır. Metropol kentlerde bu yapılaşma sürecini aktörlerin etkilediği ve ayrıca bu aktörlerin çıkar ya da çıkar gözetmeyen gruplardan oluştuğu ayrı/aynı dönemlerde kentte bir takım değişimlere neden oldukları görülmektedir. Bunun yanında bu yapılaşmaya öncülük ettiklerini söylemek yerinde olacaktır. Değişimlerin iyi ya da kötü olmasının sorgulanmasından çok bunların her defasında kendisini yeniler durumda olması daha önemlidir. Bu aktörlerin kimler ya da neler olduğunun yanında hangisinin nasıl bir rol oynadığı çalışmanın esas sorgulamalarından biridir. Herkesin kendini ne olarak gördüğü ve birbirleriyle ne kadar ilişki içinde olduklarını sorgulamak xii amaçlandı. Çalışmada, herkesin kavga ettiği bir ortamın iç dinamiklerini anlamak istenildi. Bu durum göz önünde bulundurulup Diyarbakır’da son on yılda yapılmış veya yapılmakta olan bazı mekânsal üretimler araştırmanın konusu olmuştur. Çalışmaya dâhil edilen her aktör; kendini nasıl sorumlu/sorumsuz görüyor. Bu aktörler kendi görevlerini ya da kendilerini nasıl tarif ediyorlar? Birbirlerine göre durumları nasıldır? gibi sorular etrafında çalışma biçimlenmiştir. Kentin mekân üretim sürecinde rol oynayan bu aktörlerden; Yerel Yönetimler, Merkezi Yönetim Kurumları, Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ve Özel Şirketler - Yap-sat Firmaları çalışma için seçilmiştir. Kentsel mekân üretim pratikleri, Diyarbakır’daki bu aktörlerin üstlendiği yaklaşık 20 proje (tasarım + uygulama) üzerinden şekillenmiştir. Projenin kent içindeki yeri, aktörlerin üstlendiği görev ve sorumlulukları proje üzerinden kısmen de olsa değerlendirilmiş ve bu doğrultuda görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca yapılan bu görüşmeler görsellerle de desteklenip, bazı analizler çıkartılmıştır. Her bir proje için, projeyi daha iyi şekilde anlatabilecek sorular hazırlandı. Hazırlanan bu sorular, bazı projelerde şirket sahiplerine, bazılarında şantiye şefi gibi teknik elemanlara bazılarında mimarlara ve bazılarında ise projenin yapım sürecinde etkili olan aktörlere sorulup çalışmanın amacına ulaşıldı.
A comparative approach to using photogrammetry in the structural analysis of historical buildings
(2024) Kutlu, İzzettin; Soyluk, Asena
Finite element method (FEM) provides the numerically solving differential equations arising in engineering and mathematical modeling of physical systems. This process begins by determining the assignment of a theoretical node. A node is a single point on a frame, shell, or solid element and each element can be programmed with its location's material and structural data. Programming with the FEM is quite time-consuming for complex geometry such as historical buildings. This study aims to examine a low-cost and time-saving technology to build a FEM model using photogrammetry. In accordance with this aim, classical modeling techniques and photogrammetric modeling techniques were discussed. The results demonstrated that similar values were revealed in stress and deformation values. Consequently, the study emphasizes the potential of photogrammetry technology as an integrated approach for bringing together the disciplines of architecture and engineering that usually require two distinct expertise in analysing the structural behavior of historical buildings.
Tur Abdin Kiliseleri ve Manastırları : İstisnai Tanıklık
(Evliya Çelebi Yayıncılık, 2022) Kayaalp, Elif Keser., Çağlayan, Murat., Uncu, Mehmet.
Tur Abdin kayda değer bir kilise ve manastır yoğunluğuna sahiptir. Ancak çoğu Süryani manastırı ve kilisesi yıkılma, hatta izlerinin tamamen yok olması tehdidiyle karşı karşıyadır. Bazı bölümleri 6. yüzyıla tarihlenen ve bölgenin karakterini bir bütün olarak anlamamızı sağlayan, hem benzer özellikler hem de ayrı ayrı kendine has özellikler barındıran beş manastır ve dört kilise UNESCO adaylığı için seçilmiştir. UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmeleri için çaba harcanması bu yapıların uluslararası bilinirliğinin sağlanarak korunmalarında Süryaniler dışındaki paydaşların da sorumluluk alacağına dair umudu canlı tutmaktadır. Elbette bu mirasın değeri listelere girmekle ölçülemez ancak etnik ve dini bir azınlığın kırılgan mirası söz konusu olduğunda UNESCO Dünya Miras Listesi adaylığı ayrı bir önem kazanmaktadır.
A Cultural Heritage from Aqquyunlu Period in Anatolia: Mardin Kasımiye Madrasah -Anadolu'da Bir Akkoyunlu Kültür Mirası: Mardin Kasımiye Medresesi-
(Mavi Kitap Yayıncılık, 2016) Çağlayan, Murat
Madrasa of Kasımiye which is located near the urban site of Mardin in Turkey's Southeast Anatolia Region was built in the last quarter of the fifteenth century by Sultan Kasım Bey who is Aqquyunlu Uzun Hasan's nephew. Kasımiye Madrasa has similarity with Zinciriye Madrasa was built by the Artuqid Principality in A.D. 1385. However Kasımiye is the only monument with its authenticity that can be reached today in Mardin. Madrasa had been continued its unique function until the start of 1th World War with the Ottoman and Turkey Republican periods maintenance and repairing. The researcher’s comments and local myths show differences in the conducted inadequate study about the Madrasa. In the study, these opinions were compared and the confusions about the madrasa were corrected by monument’s analytical and archival researches. The study aims to find out how being formed the architectural parts of the Madrasa, and analyse the authentic parts which survived until today with regard to conservation science. The study has derived from the dissertation named "Authenticity and Restitution Conditions of Mardin's Monuments" that has been prepared in Istanbul Technical University Graduate School of Science Engineering and Technology, Restoration Program of Department of Architecture with thesis advisor PhD. Gülsün Tanyeli. It has been researched the authenticity status and restitutions of Mardin Kasımiye Madrasa which is cultural heritage. In addition, it has achieved to new data.
Mukarnasların İran İslam Sonrası Mimari Örnekleri Üzerinden İncelenmesi
(IKSAD Publishing, 2021) Eray, Saide Selin; Kutlu, İzzettin
Mukarnas, erken dönem yapılarında kubbe şeklini oluşturmak için üst üste binen katmanların birbirini taşıyarak geometrik bir biçim yaratan mimari eleman olarak inşa edilmiştir. Zamanla, kullanım alanı değişerek ve biçimsel olarak gelişerek ağırlıklı olarak süs amaçlı kullanım kazanmaya başlamıştır. Böylelikle mimari yapılarda kullanılan en güzel sanat eserleri örneklerinin yansıdığı bir unsur haline gelmiştir. Bu anlamda mukarnas, kubbe veya yarım kubbelerde, revaklarda, taç kapılarında, minarelerin şerefe altlarında, mihraplarda ve diğer birçok yerde kullanılabilen hacimsel bir bezeme ve süsleme çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. İran’ın İslam etkisi altına girmesinin ardından ilk güçlü İslam hükümeti Selçuklular olmuştur. Selçuklular dönemi İran sanatının ve mimarisinin en parlak dönemlerindendir. İslam öncesi erken dönem kullanımıyla İran mimarisinde var olan mukarnasların, en ihtişamlı örnekleri Selçuklu döneminde ortaya çıkmıştır. Erken dönemlerde mukarnaslar, kare bir planın üst örtüsünü katmanlar halinde bir kubbeye dönüştürmek amacıyla inşa edilmiştir. Farklı boyutlarda inşa edilen mukarnaslarda genellikle tuğla kullanılmış, ilerleyen dönemlerde çini sanatıyla dekore edilmişlerdir. Bu çalışma, mukarnas sanatının çeşitlerini ve yapısını tanıtarak mukarnas sanatını İran’da bulunan Selçuklu dönemi mimari örnekleriyle irdelemeyi hedeflemektedir. Örnek inceleme yöntemi ile İran’da Selçuklu dönemi mimari eserlerinden önemli yere sahip olan dört yapıdaki mukarnas örnekleri incelenmiştir. Bu yapılar İsfahan kentinde bulunan Sarban minaresi ve İsfahan Ulu Camisi, Tebriz’in Maraghe ilçesinde Mavi Kubbe ve Yazd ilinde yer alan Kümbet-i Ali (Gonbad-e Ali)’dir. İran mimari yapılarında bulunan mukarnaslar genellikle; ön mukarnaslar, yığılmış mukarnaslar, asma mukarnaslar ve petek mukarnaslar olmak üzere dört farklı biçimde yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, bu sanat tekniğinin sürdürülebilirliğini ve mimarideki önemli yerini korumak için, çeşitli tarihsel dönemlerde inşa edilen mukarnasların günümüzdeki tarihi örneklerinin korunmasının yanı sıra, bu değerli eserlerin yapım tekniklerinin tanıtılması, kaydedilmesi ve öğretilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.
Mardin Kent Surları Sınırında Bir Mimari Tasarım Atölyesi
(IKSAD Yayınevi, 2024) Paköz, Aslıhan Ece
"Ne zaman bir kent anlatsam Venedik'le ilgili bir şeyler söylüyorum" diyen İtalo Calvino gibi, bir kente bakıp onlarca kent görmek mümkün.Kenti ve kentin sınırlarını tanımlamak da bu yüzden zor. Çalışmada, Mardin ve Mardin kent surları aracılığıyla kent ve sınırları üzerine düşünmek ve bu konuyla ilgili hazırlanan bir mimari proje atölyesinden söz etmek amaçlanıyor.
Mardin'in Sayfiyelik Mekanları: Kasırlar
(Mardin Valiliği, 2016) Çağlayan, Murat
Mardin geleneksel kent dokusu, sadece belli yerlerde izleri olan surlarla sınırlandırılmış bir sur içi alanından oluşmasına rağmen, geleneksel Mardin kasırları sur içi alanın dışına dağılmıştır. Kale arkasını da içine alan şehrin yakın çevresi, Bakırkırı Vadisi ve Zınnar Vadisi kasırları içine alan bölgelerdir. Bu alanlar, su sarnıçları bulunan ve eğimli olmalarına rağmen toprağı tarıma müsait alanlardır. Şehir merkezinden farklı olarak, bu alanların sulak ve yeşillik olması kasırların buralarda yapılması için tercih sebebi olmuştur. Buraların, binek hayvanı ile şehir merkezine 4-5 saat mesafede olması, ailelerin şehir içindeki evleri ile kasırlar arasındaki bağlantıyı sağlama açısından önemlidir
XIX. YÜZYIL MARDİN BARINMA KÜLTÜRÜ 1837–1866
(2014) Günenç, Ömer Faruk
Bu çalışma, tarihi belgeler üzerinden bir kenti oku(ya)ma(ma) denemesidir. Mardin kenti özelinde, 19. yüzyıl Şer‟iye sicillerinde yer alan mülk satış hüccetleri, bir dönemi okuma aracı olarak, barınma kültürü bağlamında değerlendirilmiştir. Belge eksenli kent, dönem ve mekân okumalarında, "metinsellik" ve "görsellik" kavramlarının dikotomisi kaçınılmazdır. Başka bir ifadeyle, değerlendirildiği dönemin kentsel strüktürü veya mekânları günümüze kadar ulaşmamış olan yerleri tarihi vesikalar aracılığıyla yorumlamak bahsi geçen karşıtlığa örnek olabilir. Toplumsallığın vücuda getirdiği mekânı, tarihi donduran mahkeme kayıtları üzerinden görselliğe temas etmeden okumak, kaçınılmaz olarak mekânı ıskalamak demektir. Bu çalışmada ise metinsellik ve görsellik ile birlikte kurulabilecek bir anlatı mümkündür. En azından metinsel olan ile görsel olan arasında oluşacak gerilimler daha açık bir biçimde tartışılmak istenmektedir. Bu anlatının oluşumunda, mülk satış belgelerinin tanımladığı imkânlar ve imkânsızlıklar tartışma güzergâhlarını oluşturmak için anlamlıdır. Bu bağlamda oluşturulan kurgu, "belge kutsallığı" sorunsalıyla pozisyonel bir biçimde yüzleşmeye niyet etmiştir. Dolayısıyla bu çalışma, imkân ve imkânsızlık güzergâhları arasında gelgitler üretmektedir. Özetle bu çalışma, tartışmalar ve yeniden inşa denemelerinden elde edilen metodolojik strüktürle, belge eksenli yapılacak çalışmalar için yeni bir tartışma güzergâhı açma niyetindedir.
Kahramanmaraş'ta Bir Erken Cumhuriyet Dönemi Evi: Çiftarslan Evi
(2020) Paköz, Aslıhan Ece
Bu çalışmada, Kahramanmaraş şehir merkezinde bulunan ve sahip olduğu tarihi ve mimari özellikleri ile korunması gerekli bir yapı olan Çiftarslan Evi'nin incelenerek, evle ilgili bilgilerin belgelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için çeşitli kaynaklara başvurulmuş ve yapı yerinde incelenmiştir. Yapılan literatür araştırmasında; Çiftarslan Evi ile ilgili bilimsel bir çalışmaya rastlanılmamıştır ancak Maraş Evleri'nin genel özellikleri ile ilgili yapılmış çalışmalar mevcuttur. Çiftarslan Evi ile ilgili tarihsel ve mimari bilgiler için; Kahramanmaraş Müze Müdürlüğü arşivinden yapının tescil fişine ve Çukurova Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencileri tarafından hazırlanan eve ait rölöve çizimlerine ulaşılmıştır. Ayrıca yerinde incelenen Çiftarslan Evi'nin iç mekânları gezilerek güncel fotoğrafları çekilmiş ve ev sahibi ile görüşülerek evle ilgili bazı tarihsel bilgiler edinilmiştir. Bu bilgiler sonucunda Çiftarslan Evi'nin sahip olduğu özgün mimari özellikler yanında, son yüzyıl içinde değişen toplumsal yaşamdan izler barındırması ve Erken Cumhuriyet dönemi geleneksel konut mimarisi ile ilgili fikir vermesi bakımından önemli bir yapı olduğu görülmüştür.
Mimaride Biçimlenme Sorunsalı
(Tasarım Kuram Dergisi, 2017) Atmaca, Yuvacan
Tasarım süreci içindeki dönüşümlerin yarattığı niteliksel farklar, mimari tasarım düşüncesi içinde yapısal ve kavramsal olarak önemli bir yere sahip olan Duvar farklı zaman ve mekanlarda geçirdiği biçimlenmeler üzer- inden ele alınarak bir duvarın biçimlenme öyküsü içinde örneklenmiştir. Ayrıca metafor olarak Duvarın, tüm biçimlenmeler için süreç tanımına ışık tutan bir değerlendirme yöntemi olabileceği düşünülmüştür. Biçimlenme içindeki dönüşüm; birbirini takip eden mekan ve zamanların liner ilişkileri içinde gerçekleşmez. Farklı zaman ve mekanları üst üste çakıştıran bütünsel bir süreç içinde karmaşık ilişkilerle gerçekleşir. Bu karmaşık ilişkileri tanımlayabilmek için Gılles Deleuze’ün Henry Bergson’un Oluş kavramı içinde tanımladığı Virtüel/Aktüel kavramları ile George Bataille’nin Labirent ve Piramit metaforları ilişkilendirilerek referans olarak kullanılmıştır. Bu metaforlarla elde edilen kavramsal çerçeve bağlamında; ele alınan bir duvarın biçimlenme öyküsünde mimari bir nesnenin, kavram ve metafor olarak dönüşen/farklılaşan durumlarının izi sürülmüştür. Duvar üzerinden anlatılan dönüşüm süreçleri ile, mimari tasarım düşüncesi içinde tasarımın oluşum sürecini bir biçimlenme olarak ele alarak tasarımı, mutlak sonuç arayışı üzer- inden değil, dönüşüm ile yarattığı niteliksel farklar üzerinden tartışmaya açmak hedeflenmektedir. In this work, it is open to discussion how the object and the idea of design transforms in the process of design, in accordance with the formation problematic determination. All ideas and objects in the designing process, are taken as formations open to transforma- tion, in different temporal and spatial basis. The differentiations that the transformations over the designing process create, are illus- trated with examples of the different temporal and spacial contexts of Wall, which has an important place in the architectural design reflections with its structural and conceptual reflections. Besides, as a metaphor, Wall is taken as a method of reflection, which illumi- nates the definition of the process concept regarding all the formations. The transformation does not occur in linear relations of temporal and spatial basis. It occurs in a holistic process with its complex relations and which clashes different temporal and spatial basis. In order to define these complex relations, the relation between Gilles Deleuze’s notions Virtual/Actual with Henry Bergson’s notion of Becoming and George Bataille’s metaphors of Labyrinth and Pyramid is taken as a reference. Within the conceptual frame obtained with these meta- phors, Wall, as an architectural object, a con- cept and a metaphor is traced with its trans- formations and differentiations in different formations. With the processes of transformations cited over the concept of Wall, it is aimed to dis- cuss the design which is held as a formation in the architectural design reflection, not in its search for an absolute result, but with the qualitative differentiations it creates with transformation.

Browse

Browsing Mimarlık Bölümü Koleksiyonu by Issue Date