Browsing by Author "Karadaş, Halil"

Now showing 1 - 20 of 25

Öğretmenlerin Örgütsel Mutlulukları ile Örgütsel Bağlılıklarının İncelenmesi
(Erdal TOPRAKCI, 2023) Karadaş, Halil; Akın, Mehmet Ali
Bu araştırmada öğretmenlerin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki düzeyinin ve öğretmenlerin örgütsel mutluluk ve örgüt bağlılık algılarının bağımsız değişkenlere göre farklılaşma durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma Çalışma 1 (nicel) ve Çalışma 2 (nitel) olarak iki aşamada yürütülmüş olup, bu kapsamda karma desen tercih edilmiştir. Araştırmanın verileri Mardin Artuklu ilçesindeki eğitim paydaşlarından toplanmıştır. Çalışma 1 kapsamında öncelikle nicel araştırma yöntemleri ile öğretmenlerin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık algı düzeyleri incelenmiştir. Çalışma 2 kapsamında yapılan nitel araştırma ile örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık algı düzeyine ilişkin durumlar derinlemesine incelenmeye çalışılmıştır. Bunun için araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve öğretmenler ile okul yöneticilerinden oluşan 30 katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında yapılan nicel çalışma sonucunda öğretmenlerin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık algılarının cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; buna karşın görev yeri ile öğretmenlikteki kıdem değişkenine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan nitel araştırmada ise öğretmenlerin mesleğe ilişkin mutlu olmalarını sağlayan durumların okulda aile ortamının tesis edilmesi, öğretmenlik mesleğinin severek yapılması, okulun fiziki imkânlarının yeterli düzeye getirilmesi, sınıf mevcutlarını makul düzeye çekilmesi ve okuldaki paydaşlarla pozitif iletişim kurulması şeklinde olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin bağlılık algı düzeylerine ilişkin olarak okulun maddi imkânlarının yetersiz olması, velilerin ilgisizliği, sınıf mevcutlarının çok kalabalık olması, okulun fiziki, sosyal ve kültürel şartlarının yetersiz olması, çocuklarda davranış bozukluklarının olması ve okulun yeterince temiz olmaması gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın iki safhasında ulaşılan sonuçların sentezlenmesiyle çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin öznel iyi oluş ve iş doyumları üzerindeki etkisi
(Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, 2022) Karadaş, Halil; Katıtaş, Sevda; Çoşkun, Başak
Bu araştırmada okul yöneticilerinin sergiledikleri etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin öznel iyi oluşu ve iş doyumu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Mardin ili kamu okullarında görev yapan ve basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 545 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri “Etik Liderlik Ölçeği”, “Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği” ve “İş Doyumu Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatiksel analizler, Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları sergileme düzeyleri ile öğretmenlerin öznel iyi oluş ve iş doyum düzeyleri yüksek çıkmıştır. Eğitim örgütlerinde okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin öznel iyi oluşları ve iş doyumları arasında olumlu yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca etik liderliğin öğretmenlerin öznel iyi oluşlarının ve iş doyumlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve sonrasında araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir.
Okul Müdürlerinin Yönetim Tarzları İle Müdür Öğretmen İlişkilerinde Güven
(OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 2021) Karadaş, Halil; Özer, Niyazi
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak okul müdürlerinin yönetim tarzları ile müdüregüven düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu iki değişkenin bağımsız değişkenlere görefarklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Araştırmaya Mardin ili Midyat ilçe merkezindeki okullardagörev yapan toplam 530 öğretmen katılmıştır. Araştırmada “Okul Müdürünün Yönetim Tarzı Ölçeği”ve “Müdüre Güven Ölçeği” kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin okul müdürünün yönetim tarzı ve müdüre güven algı düzeylerinin görev yapılan eğitim kademesi, cinsiyet ve farklıbir okulda çalışma isteği değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Okulmüdürünün yönetim tarzının müdüre duyulan güven düzeyini anlamlı şekilde yordayıp yordamadığınıbelirlemek amacıyla yapılan regresyon analizine göre, okul müdürünün yönetim tarzının müdüre duyulan güvene ilişkin toplam varyansın %64’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Diğer yandan algılanan yönetim tarzı ile müdüre güven arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için yapılan analizler sonucunda, işbirlikli yönetim tarzı ile müdüre güven arasında pozitif yönde, otokratik, ilgisiz ve karşı koyucu yönetimtarzı ile müdüre güven arasında negatif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Okul öncesi eğitim kurumlarında yaşanan güvenlik ve sağlık problemlerinin paydaş görüşlerine göre incelenmesi
(Tuba UÇAR, 2021) Karadaş, Halil
Amaç: Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarında yaşanan güvenlik ve sağlık sorunlarını paydaş görüşlerine göre incelemektir. Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu Mardin’in Midyat ilçesinde okul öncesi eğitim kurumlarında görevli olan eğitimciler ve öğrenci velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri 2020-2021 öğretim yılında araştırmaya gönüllü olarak katılan 30 katılımcıdan toplanmıştır. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu vasıtasıyla elde edilmiştir. Bulgular: Araştırmada elde dilen bulgulara göre okul öncesi eğitim kurumlarında yaşanan güvenlik sorunları okul güvenlik personelinin olmaması, okul servis araçlarından kaynaklanan güvenlik sorunları, masa kenarlarının tehlike arz etmesi, tuvalet zemininin kaygan olması ve ailenin dışında başka birilerinin çocuğu alması şeklinde sıralandığı görülmüştür. Okul öncesi eğitim kurumlarında yaşanan sağlık sorunlarıyla ilgili elde edilen bulguların ise velilerin hasta olduğu halde çocuklarını okula göndermeleri, hasta çocukların tam iyileşmeden okula gönderilmesi, sınıf ve lavaboların yeterince temiz olmaması, çocuklarda bit veya uyuz vakalarının görülmesi, çocuklara düzenli olarak banyo yaptırılmaması ve çocukların sınıftaki hastalığı eve taşımaları şeklinde sıralandığı görülmüştür. Sonuçlar: Araştırma bulgulardan hareketle okul öncesi eğitim kurularında yaşanan güvenlik ve sağlık problemlerinin öğrenciler ve öğretim ortamı için çeşitli tehlikeler barındırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar ışığında paydaşlar ve araştırmacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Okul Öncesi Dönemde Çocuklarda Karşılaşılan Dil ve Konuşma Bozukluklarının İncelenmesi
(Inonu University, 2025) Karadaş, Halil; Turgut, Gülsüm
Bu araştırma okul öncesi dönemde çocuklarda karşılaşılan dil ve konuşma bozukluklarını incelemek ve bu doğrultuda karşılaşılan sorunları ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma 2023-2024 öğretim yılında Mardin’de görev yapan sınıfında dil ve konuşma bozukluğu tanısı olan 34 okul öncesi öğretmeniyle yürütülmüştür. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kapsamında yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre dil ve konuşma bozukluğu kız çocuklarına oranla erkek çocuklarda daha yaygın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 36-72 ayı kapsayan okul öncesi dönemde dil ve gelişim bozukluğu 60-71 ay aralığındaki çocuklarda yaygın olduğu görülmüştür. Araştırmada DKB yaşayan öğrencilerin tanılanması, sürecin izlenmesi konusunda okul öncesi öğretmenlerinin ve ailelerin kritik bir rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Dil ve konuşma güçlüğü yaşayan öğrencilerin, bu sorunun üstesinden gelmeleri için hem okulda hem de evde doğru, etkili bir müdahale ve destek programı uygulanarak tüm paydaşların sürece dahil edilmesi kritik önem taşıdığı görülmüştür. Dil ve konuşma bozukluğunun erken tespit edilip zamanında müdahale edilmesi ve doğru yönlendirmeler yapılması dil gelişimine olumlu katkı sağlayacağı gibi bu sorunun en aza indirerek konuşma becerilerini artırdığı görülmüştür. DKB yaşayan öğrencilerin aldığı uzman desteği ve öğretmenin sınıf içinde yaptığı uyarlamalarında dil gelişimi üzerinde olumlu etkisinin olduğu görülmüştür.
Özel Gereksinimli Çocuklarda Oyun
(Eğiten Kitap Yayıncılık, 2023) Karadaş, Halil
Özel gereksinimli çocuklar, akranlarına göre daha yavaş öğrenen ve çabuk unutabilen, sınıf içi etkinliklerde çabuk sıkılabilen ve yönergeleri kavramakta zorluklar yaşayan bir yapıya sahiptirler. Bu sebeple özel gereksinimli çocukların akademik ve sosyal yaşantılarında oyun etkinliklerinin çok önemli bir yeri vardır. Bu çalışmada oyun etkinliklerinin teorik ve uygulama bütünlüğünde sunacağı katkılar detaylı olarak ifade edilmeye çalışılmıştır. Böylece oyun etkinliklerinin sınıf içi etkinliklerde kullanılarak özel gereksinimli çocukların öğrenmelerine ve kavramakta zorlandıkları yönergeleri izlemede faydası olacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada ifade edilen oyun etkinliklerinin özel gereksinimli bireylerin akademik ve sosyal yaşantılarını kolaylaştırmaya katkı sunması beklenmektedir.
Beşinci Düzey Liderliğin Kavramsal ve Uygulamalı İncelenmesi
(2025) Ocak, Mehtap; Karadaş, Halil
Bu araştırmanın amacı Beşinci Düzey Liderliğin kavramsal açıdan incelemek ve devlet okullarındaki müdürlerin liderlik davranışlarını Beşinci Düzey Liderlik açısından araştırmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2022-2023 yılında Mardin ilinde, çeşitli branşlarda çalışan 26 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri altı soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Beşinci Düzey Liderliğin karakteristik özelliklerinden alçak gönüllülük ve empati kurmanın, öğretmenlerin istekli bir şekilde okula gitmelerine katkı sunduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmada Beşinci Düzey Liderler ile çalışan öğretmenlerin mutlu ve huzurlu bir şekilde işe gittikleri, mesleki öz yeterliklerine katkı sunulduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan diğer sonuçlara göre okul müdürleri genel anlamda Beşinci Düzey Liderlik davranışlarından uzak bir profil sergilemektedirler. Öğretmenlerin görmek istedikleri müdür profili alçakgönüllü, bilgili, lisansüstü eğitim düzeyi olan, öğretmenleri anlamaya çalışan, kendini sürekli geliştiren, iletişime açık ve dış görünüşe önem veren bir yönetici olması yönündedir.
Safety Problems at Schools According to School Administrators’ Opinions
(Biruni University (Faculty of Education), 2023) Karadaş, Halil; Çoşkun, Başak; Katıtaş, Sevda
The aim of this study was to define safety problems at schools according to school administrators’ opinions. In the study, a case study design from qualitative research methods was employed. The participants of the study were composed of 25 school administrators working in public schools (kindergarten, primary school, secondary school, and high school) in Mardin province. The study group was determined according to the purposeful sampling method maximum variation technique. The saturation criterion was used to decide on the number of participants in the group. In the research, a semi-structured interview form was used to investigate the opinions of the administrators about the safety problems at schools. Descriptive analysis and content analysis were used in the analysis of the data. The findings showed that the school administrators faced safety problems originating from schools, students, and parents. Besides, it was found that these problems had negative effects on psychological, and academic outcomes and relationships with third parties. However, these problems could be solved with structural improvements, psycho-social support, and legal regulations. Finally, recommendations for researchers and practitioners were made based on the results of the study to minimize the safety problems at schools.
Okul Müdürlerinin Hizmetkâr Liderlik Davranışları ile Okuldaki Yenileşme İklimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
(2025) Karadaş, Halil; Taşdemir, Ayşegül; Özdemir, Ercan
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin okul müdürlerinin okullarda yenileşme iklimi ve hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca öğretmenlerin algı düzeyleri cinsiyetleri, mesleki kıdemleri ve çalıştıkları okul türleri, yaş, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre anlamlı farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. İlişkisel tarama modeli ile tasarlanmış bu çalışmanın evrenini 2023-2024 eğitim ve öğretim yılı Şanlıurfa ili Ceylanpınar ilçesinde görev yapan 445 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, Polatcan (2019) tarafından geliştirilen “Okullarda Yenileşme İklimi Ölçeği” ve Ekinci (2015) tarafından geliştirilen “Hizmetkâr Liderlik Davranışları Ölçeği” kullanılmıştır. Yapılan çalışmada okullarda yenileşme iklimiyle hizmetkârlık liderlik davranışlarının öğretmenlerin demografik bilgileriyle arasındaki bağın çözümlenmesi amacıyla SPSS paket program kullanılarak ölçek sonuçları analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda Okullarda Yenileşme İklimi Ölçeği ile çalışma grubunun cinsiyetleri, mesleki kıdemleri ve çalıştıkları okul türleri arasında genel manada anlamlı bir farklılık olduğu, yaşlarıyla arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı, eğitim durumlarıyla arasında anlamlı bir farklılığın olduğu ancak medeni durumla aralarında ne farklı farksız bir anlam olduğu tespit edilmiştir. Hizmetkar Liderlik Davranışı ve Okuldaki yenileşme iklimi arasında orta düzeyde bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir.
Okul Müdürlerinin Yönetim Tarzının Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Algılarına Etkisi
(IEDSR DERNEĞİ, 2023) Karadaş, Halil; Timur, Fırat
Yapılan bu araştırma ile öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin yönetim tarzı ve örgütsel sinizm Algı düzeylerinin belirlenip çeşitli değişkenler açısından incelenip değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ana problemi doğrultusunda belirlenen alt problemlere cevaplar aranmıştır. Yapılan bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırma yöntemi kullanılmış olup örneklem seçiminde ise basit seçkisiz örneklem yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 210 kadın 300 erkek olmak üzere 510 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında değişkenlere ilişkin bilgileri elde etmek için Kişisel Bilgi Formundan , okul müdürlerinin yönetim tarzlarını elde etmek için Algılanan Müdür Yönetim Tarzı Ölçeğinden, örgütsel sinizme ilişkin veriler elde etmek için Örgütsel Sinizm Ölçeğinden faydalanılmıştır. Verileri analiz etmek için SPSS paket programı kullanılmış olup, analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmektedir. Öğretmen görüşlerine göre algılanan müdür yönetim tarzlarında ise işbirlikli yönetim tarzı alt boyutunda çoğu zaman otoriter yönetim tarzı, ilgisiz yönetim tarzı ve karşı koyucu yönetim tarzı olduğu öğretmenler tarafından belirtilmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin analizlere bakıldığında öğretmen görüşlerinin örgütsel sinizm düzeylerinde medeni durum, mezuniyet durumu, hizmet durumu ve eğitim durumuna ilişkin anlamlı farklılık tespit edilmemiş sadece cinsiyete ilişkin farklılık tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine göre algılanan müdür yönetim tarzlarında cinsiyete ilişkin otoriter, ilgisiz, karşı koyucu yönetim tarzında; mezuniyet durumuna ilişkin otoriter yönetim tarzında; medeni duruma ilişkin otoriter, ilgisiz, koyucu yönetim tarzında; hizmet yılına ilişkin işbirlikli yönetim tarzı boyutunda ve okul kademesine ilişkin tüm yönetim tarzları alt boyutlarında anlamlı farklılığa ulaşılmıştır.
Almanya ve Türkiye'deki Okullarda Yaşanan Güvenlik Sorunlarının Karşılaştırılması
(ideal Online, 2023) Karadaş, Halil; Karaca, Figen
Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki ve Almanya'daki okullarda yaşanan güvenlik sorunlarının karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’den 13 kadın, 7 erkek olmak üzere 20 öğretmen, Almanya’dan 11 kadın, 7 erkek 18 öğretmen olmak üzere toplam katılımcı sayısı 38 kişiden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması amacı ile 6 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Araştırmanın Almanya verileri Almanca diline hâkim öğretmenler tarafından tercüme edilmiş ve veriler analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin analiz edilmesinde içerik analiz yöntemi kullanılmış olup ortaya çıkan katılımcı görüşleri sonucunda tema ve kodlar oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları doğrultusunda Türkiye ve Almanya’daki okullarda benzer ve farklı güvenlik sorunlarına ulaşılmıştır. Okul ve okul çevresinde karşılaşılan benzer güvenlik sorunlarının okullarda güvenlik görevlilerinin bulunmaması, okul ve sınıf içindeki eşyaların güvenlikli olarak bulunmaması, yabancı insanların okula girmesi hırsızlık yapması ve tehlike oluşturması, şiddet olaylarının yaşanması, okulun çevresinde tehlikeli insanların bulunması ve okul çevresinde trafik yoğunluklarının yaşanması, trafik, işaret ve levhalarının yeterli düzeyde bulunmaması gibi güvenlik sorunlarına ulaşılmıştır. Türkiye ve Almanya’daki okullarda alınan benzer güvenlik önlemlerinin okul güvenliğine ilişkin bilgilendirme yapılması, güvenlik görevlisi-nöbetçi öğretmen uygulamasının yapılması, kamera sisteminin kullanılması, yabancı insanların giriş çıkışına dikkat edilmesi gibi önlemlerin alındığı sonucuna ulaşılmıştır. Ailelerin okul güvenliğine ilişkin ortak anlayış oluşturma ve öğrencileri okuldan teslim alma gibi katkılarının benzer olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye ve Almanya’daki öğretmenlerin okul güvenliğine ilişkin benzer önerilerinin kaldırım sorunlarının giderilmesi, trafik yoğunluğu azaltılması gibi öneriler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle okul güvenliğine katkı konusunda ailelerin daha fazla işin içine sokulması, şiddet ile ilgili konularda öğrencilere seminerler verilmesi, öğretmen-veli ve öğrencilere okul güvenliği konusunda bilgilendirici çalışmaların yapılmasının okul güvenliğine katkı sunacağı düşünülmektedir.
Öğretmenlerin Örgütsel Stres ile İşe Yabancılaşma Düzeylerinin İncelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) Karadaş, Halil; Özgün, Nizamedin
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel stres ile işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma, nicel araştırma metotlarından ilişkisel tarama modeliyle tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2022-2023 öğretim yılında Mardin’de kamuya ait ilkokul ve ortaokullarda tabakalı örnekleme metoduyla belirlenen 408 öğretmenden oluşmaktadır. İncelemede veri toplama aracı olarak Yıldırım, Taşmektepligil ve Üzüm’ün (2011) Türkçe ’ye uyarlanan “Örgütsel Stres Ölçeği”, Elma’nın (2003) geliştirdiği “İşe Yabancılaşma Ölçeği” ile katılımcılara ait demografik bilgiler formu kullanılmıştır. Ulaşılan bilgiler doğrultusunda, SPSS programı ile yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. İki kategorili değişkenler arasında anlamlı farkın olup olmadığını tespit etmek için Bağımsız Gruplar t-Testi, ikiden fazla kategorili değişkenleri karşılaştırmak için Anova, yapılmıştır. Anlamlı fark olan grupların belirlenebilmesi için Post-Hoc (Tukey- LSD) testi, değişkenler arasındaki ilişkinin ortaya konması için de pearson korelasyon analizi ve Regresyon analizi yapılmıştır. İncelemeden elde edilen verilere göre öğretmenlerin örgütsel stres düzeyleri, iş yükü, beceri, karar verme ve sosyal destek boyutlarında alt boyutlarında yüksek seviyededir. Örgütsel stres algı düzeyleri yüksek seviyededir. Örgütsel stresin cinsiyet, branş, öğretmenlik Hizmet süresi değişkenlerine göre anlamlı değişiklikler göstermediği saptanmıştır. İnceleme sonucuna göre öğretmenlerin işe yabancılaşmaları güçsüzlük, anlamsızlık ve yalıtılmışlık alt boyutlarında düşük, okula yabancılaşma alt boyutunda yüksek düzeyedir. Öğretmenlerin toplam işe yabancılaşmaları ise düşük düzeydedir. İşe yabancılaşma düzeyinin; cinsiyet, branş, öğretmenlik Hizmet süresine göre anlamlı bir değişiklik göstermediği tespit edilmiştir. Örgütsel stres ile işe yabancılaşma arasında negatif doğrultuda anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmıştır. Bulgulara göre öğretmenlerin işe yabancılaşmasının %24’ü örgütsel stresin boyutları tarafından açıklanmaktadır.
Educational Problems of Immigrant Students
(Shanlax Journals, 2022) Karadaş, Halil
The purpose of this study is to identify the problems that immigrant students experience during their education. Mardin where Syrian immigrants live in intense numbers was chosen as the study group of this study. In this context, the study group of this research consists of immigrant students who recieve their education in public schools in Midyat, Mardin and teachers who witness the problems of these students’ problems closely. The data related to this study were obtained from 35 participants who participated in this study willingly in 2021-2022 school year. 20 of the participants were students and the other 15 of the participants were teachers. The problems analyzed within this study were put forth by using case study design from qualitative research methodologies. The data of the research were acquired by means of a semi-structured interview form developed by the researcher. In the interviews carried out with the participants, the data were collected by voice recording, interviewing in person and making notes of participants’ dialogues by phone. The findings of the research were put forth by getting themes and categories, which is done by analyzing the data of the research by means of content analysis method. In the light of acquired findings and results, various suggestions were proposed in relation with the academical and social problems that immigrant students experience.
Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışlarının Öğretmenlerin Öznel İyi Oluş Ve İş Doyumları Üzerindeki Etkisi
(2022) Katıtaş, Sevda; Karadaş, Halil; Coşkun, Başak
Bu araştırmada okul yöneticilerinin sergiledikleri etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin öznel iyi oluşu ve iş doyumu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Mardin ili kamu okullarında görev yapan ve seçkisiz oranlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 545 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri “Etik Liderlik Ölçeği”, “Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği” ve “İş Doyumu Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatiksel analizler, Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları sergileme düzeyleri ile öğretmenlerin öznel iyi oluş ve iş doyum düzeyleri yüksek çıkmıştır. Eğitim örgütlerinde okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin öznel iyi oluşları ve iş doyumları arasında olumlu yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca etik liderliğin öğretmenlerin öznel iyi oluşlarının ve iş doyumlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve sonrasında araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir.
Okul Müdürlerinin Yönetim Tarzları İle Müdür Öğretmen İlişkilerinde Güven
(İdeal Kent Yayınları, 2021) Karadaş, Halil; Özer, Niyazi
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak okul müdürlerinin yönetim tarzları ile müdüre güven düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu iki değişkenin bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Araştırmaya Mardin ili Midyat ilçe merkezindeki okullarda görev yapan toplam 530 öğretmen katılmıştır. Araştırmada “Okul Müdürünün Yönetim Tarzı Ölçeği” ve “Müdüre Güven Ölçeği” kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin okul müdürünün yönetim tarzı ve müdüre güven algı düzeylerinin görev yapılan eğitim kademesi, cinsiyet ve farklı bir okulda çalışma isteği değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul müdürünün yönetim tarzının müdüre duyulan güven düzeyini anlamlı şekilde yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizine göre, okul müdürünün yönetim tarzının müdüre duyulan güvene ilişkin toplam varyansın %64’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Diğer yandan algılanan yönetim tarzı ile müdüre güven arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için yapılan analizler sonucunda, işbirlikli yönetim tarzı ile müdüre güven arasında pozitif yönde, otokratik, ilgisiz ve karşı koyucu yönetim tarzı ile müdüre güven arasında negatif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
İşyeri Ruhsallığı ile Öznel İyi Oluş Arasındaki İlişkinin Öğretmenlerin Algılarına Göre İncelenmesi
(2024) Ceylan, İzzeddin; Karadaş, Halil
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin işyeri ruhsallığı ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mardin ilinin Artuklu ilçesinde bulunan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 2814 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem ise evreni temsil ettiğini düşünülen 563 öğretmenden oluşmaktadır. Evrenden örneklem alınırken olasılıklı örneklem yöntemlerinden olan tabakalı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Özğan (2017) tarafından geliştirilen Öğretmen İşyeri Ruhsallığı Ölçeği ve Renshaw vd. (2015) tarafından geliştirilen ve Ergün ve Nartgün (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin işyeri ruhsallığına ilişkin algılarının yüksek, 'özalgı' ve 'anlamlı iş' alt boyutlarındaki algının çok yüksek ve 'örgütsel değerler' ve 'aşkınlık' alt boyutlarında yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öznel iyi oluş algıları ise hem ölçek genelinde hem de alt boyutlarda çok yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. İşyeri ruhsallığı ile öznel iyi oluş arasında pozitif, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca işyeri ruhsallığının alt boyutları ile öznel iyi oluş alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiş ve en güçlü ilişkinin işyeri ruhsallığının örgütsel değerler alt boyutu ile öznel iyi oluşun okul bağlılığı alt boyutu arasında olduğu, en zayıf ilişkinin ise işyeri ruhsallığının örgütsel değerler ile öznel iyi oluşun öğretim yeterliliği arasında olduğu görülmüştür. Ayrıca işyeri ruhsallığının öznel iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve öznel iyi oluşta yaşanan değişimin %43'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. İşyeri ruhsallığının öznel iyi oluşu olumlu etkilediği bulgusundan hareketle, eğitim kurumlarında öğretmenlerin ruhsallığını ve ruhsal ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanması ve buna yönelik etkinliklerin yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: İşyeri Ruhsallığı, Mutluluk, Öğretmen, Öznel İyi Oluş
Müdür ve Meslektaş İlişkilerine Duyulan Güvenin Öğretmenlerin Mutluluk Algılarıyla İlişkisi
(2024) Karadaş, Halil; Keleş, Meltem
Bu araştırmada, öğretmen görüşlerine göre okul müdürleri ile meslektaş ilişkilerindeki güvenin öğretmenlerin mutluluklarına etkisinin ne düzeyde olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca okul müdürleri ile meslektaşlar arasındaki güven ile öğretmenlerin mutlulukları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mardin’in merkez Artuklu ilçesinde görev yapan toplam 402 katılımcı ile geçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmen ve müdüre duyulan güven düzeyini ölçmeyi amaçlayan Çok Amaçlı T Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Form’u kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğretmenlerin meslektaşlara güven, okul müdürüne güven ve mutluluk algılarının cinsiyete, sendika üyelik durumuna, eğitim durumuna ve hizmet süresi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak öğretim kademesine göre anlamlı farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Meslektaşlara ve müdüre güvenin algılanan mutluluk düzeyini yordama durumunu belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizine göre, öğretmenlerin birlikte görev yaptıkları meslektaşları ile okul müdürlerine güvendiklerini ancak algılanan bu güven düzeyinin öğretmenlerin mutluluk algılarıyla düşük düzeyde bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymaktadır.
The Relationship Between Faculty Members’ Organizational Support Perceptions and Personal Growth Initiative Levels, The Mediating Role of General Self-Efficacy
(2022) Katıtaş, Sevda; Coskun, Basak; Karadaş, Halil
The aims of this study were to investigate the relationship between organizational support perceptions and personal growth initiative levels of the faculty members working in Turkey and to examine the effect of self-efficacy perceptions in this relationship. The study was designed as a relational survey model. 346 faculty members from public universities in Turkey comprised the participants. The data was collected with General Self-Efficacy Scale (GSES), Perceived Organizational Support Scale (POSS), Personal Growth Initiative Scale-II (PGIS-II). Descriptive analyses and structural equation modeling (SEM) was applied to examine the structural relations among the variables. It was observed that faculty members’ organizational support perceptions had a significant direct effect on their personal growth initiative levels; organizational support perceptions had a significant effect on general self-efficacy beliefs; and the effect of general self-efficacy beliefs on personal growth initiative levels was significant. It was evidenced that faculty members’ self-efficacy beliefs fully mediated the relationship between perceived organizational support and personal growth initiative levels. These results are in line with the principles of Organizational Support Theory and Social Cognitive Theory. More research explaining the effect of organizational factors on self-efficacy and personal growth initiative is needed.
Examining the Relationship Between the Learning Leadership Behaviors of School Principals and Organizational Attractiveness of Schools
(2025) Güven, Barış Emre; Karadaş, Halil
Bu araştırmanın amacı; okul müdürlerinin öğrenen liderlik davranışları ile okulların örgütsel çekiciliği arasındaki ilişkiyi öğretmen ve müdür yardımcılarına göre incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçeleri Kayapınar, Yenişehir, Bağlar ve Sur ilçelerinde bulunan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 14132 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem ise evreni temsil ettiğini düşünülen 625 öğretmenden oluşmaktadır. Evrenden örneklem alınırken olasılıklı örneklem yöntemlerinden olan kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Karadaş ve Konan (2021) tarafından geliştirilen Öğrenen Liderlik Ölçeği ve Akman (2017) tarafından geliştirilen Örgütsel Çekicilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında öğretmen ve müdür yardımcılarının öğrenen liderlik ve örgütsel çekicilik algıları incelenmiş, her iki değişkene ilişkin alt boyutlara yönelik değerlendirmeler ile bu değişkenler arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Öğrenen Liderlik Ölçeği' ne (ÖLÖ) ilişkin genel ortalamanın katılıyorum seviyesinde yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar incelendiğinde, öğretmenlerin algılarının en yüksek vizyonerlik (3.70), ardından takım ruhu (3.45) ve hakimiyet (3.44) alt boyutlarında yoğunlaştığı; en düşük ise destekleyicilik (3.38) alt boyutunda kaldığı görülmüştür. Özellikle destekleyicilik boyutunun, diğer alt boyutlara kıyasla 'kararsızım' düzeyinde değerlendirilmesi, yöneticilerin öğretmenlere yönelik bireysel destek davranışlarında eksiklik algısı olduğunu göstermektedir. Örgütsel Çekicilik Ölçeği' ne (ÖÇÖ) ilişkin genel ortalama ise kararsızım seviyesinde orta düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcıların en yüksek ortalamayı 'Bu okul çalışmak için saygın bir yerdir.' maddesine verdikleri, en düşük ortalamanın ise 'Bu okulda çalıştığım için diğer insanlar bana imrenerek bakıyor.' maddesine ait olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, öğretmenlerin çalıştıkları kuruma dair toplumsal imaj algılarının nispeten zayıf olduğunu ortaya koymaktadır. Korelasyon analizine göre öğrenen liderlik ile örgütsel çekicilik arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca regresyon analizinde, öğrenen liderliğin örgütsel çekicilik üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmüştür. Bu bulgu, öğrenen liderlik uygulamalarının, öğretmenlerin kurumlarına yönelik çekicilik algılarını anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrenen Liderlik, Okul Müdürü, Öğretmen, Örgütsel Çekicilik.
Okul Sağlığı ve Güvenliği Bağlamında Okul Hemşireliğine Duyulan İhtiyaç: Olgubilim Çalışması
(2024) Karadaş, Halil; Işıker, Yakup; Altınok, Sevil
Amaç: Bu araştırmanın amacı eğitim ve öğretim faaliyetlerinin etkin ve sağlıklı yürütülebilmesi için okullarda sağlıkla ilgili sorunlara müdahale edebilecek okul sağlık profesyoneline duyulan ihtiyacın araştırılmasıdır. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu toplam 30 öğretmen ve okul yöneticisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz tercih edilmiştir. Bulgular: Çalışmadan elde edilen bulgulara göre katılımcılar; okullarda en sık yaralanma, bayılma, kanama gibi sağlık durumlarıyla karşılaştıkları, acil durumlarda kendilerini yeterli hissetmedikleri, öğrencilerin sağlıklı olması ile akademik başarının ilişkili olduğunu düşündükleri ve okullarda bir sağlık profesyonelinin olmasının hem faydalı hem de gerekli olduğunu düşündükleri görülmüştür. Sonuçlar: Araştırma bulgularından yola çıkarak okullarda her türlü sağlık sorunuyla karşılaşılabileceği ve bu sorunlara müdahale konusunda öğretmenlerin yetersiz hissettikleri bu yönde okullarda sağlık profesyonellerine ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.