Arap Dili ve Kültürü ABD - Yüksek Lisans Tez Koleksiyonu

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/2483

Browse

Now showing 1 - 20 of 48

Arapça ebced serisi ve Türkçe İstanbul serisi arasındaki yöntem farklılıkları
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Kadad, Mustafa; Aljarah, Amer
İlim ve medeniyet insanlar arasında ortaktır, bir binanın yapı taşları gibi birbirini tamamlar. İleri düzeyde bir ilim seviyeye ulaşmak için başarılı milletlerin tecrübelerinden yararlanılmalıdır. Buna binaen bu araştırma iki serisinden oluşur bu araştırma iki dil serisini tahlil eder ve vasıflandırır. Birincisi: silsiletü ebcedtir. Bu silsile ise Arapça öğrenen yabancılara yöneliktir. İkincisi ise: silsiletü İstanbul. Bu silsile ise Türkçe öğrenen yabancılara yöneliktir. Bu iki silsileyi karşılaştırmaya dayanır. Bu karşılaştırma metodu dil öğrenmede kullanılan yöntemdir. Kullanılan karşılaştırma metodunun amacı bu iki silsileyi ayrıntılı bir şekilde vasıflandırmaktır. Karşılaştırma yöntemi öğrenmede en iyi yöntemlerden biri sayılır. Bu Karşılaştırma yöntemi ilimleri daha iyi anlamamızı sağlar. Özelliklede dil bilimlerini daha iyi anlamamızı sağlar. Bu sebeple araştırmamızda iki farklı dil öğrenen yabancılar için Karşılaştırma yöntemine yer verdik. Bu araştırmada yabancıların daha iyi dil öğrenebilmeleri için iyi ve kötü noktalara değindik. Bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Bu araştırma giriş bölümü: dilin önemi ve dil öğrenmenin önemi, bu araştırmayı gerekli kılan sebepler üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak giriş bölümünde bu araştırmanın zorluklarına ve çözümlerine, araştırmanın hedeflerine, bu konudaki diğer araştırmalara ve araştırmadaki metoda yer verilmiştir. birinci bölümde: araştırmada yer alan ıstılahlara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise: silsiletü ebcedin tahlili yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise: silsiletü İstanbul'un tahlili yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise: silsiletü ebcedin ve silsiletü İstanbul karşılaştırılıp tahlil edilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise silsilerin çözümlerine ve neticelerine yer verilmiştir. Son olarak özetle bu araştırmanın yabancı dil öğrenenlere faydalı olmasını diliyorum.
Tantavi'de hatıra sanatı
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Gökçe, Ahmet; Alshblı, Ibrahem
Bu tez Ali et-Tantâvî'nin nesir edebiyat türlerinden biri olan Hâtıra sanatını tarafsız teknik bir çalışmayla ele alır. Hatırat sanatı bir kısım edebiyatçılar tarafından ele alındığı için büyük bir gelişme göstermiştir. Bunun için biz, bu sanatı, bu alandaki en önemli öncülerden biri olan Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatını ele aldık. Ali et-Tantâvî derin fikirleriyle, ince ibaresiyle, güzel üslubuyla, bu alanda yüksek bir yere gelmiş ve diğer edebiyatçılar arasında temayüz etmiştir. Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatındaki rolü büyüktür. Onun edebi nesnel ögelere sahip olduğu için onu bu alanda asrında en mühim yazarları arasında kılmıştır. Bu tez Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatında; ibaredeki icaz ve tasviri, üslubundaki cezaleti (açıklık), fikrindeki doğruluğu, yazarın birçok eserindeki sayfalarında; açıklar ve konularını tahlil ve beyan eder. Bu çalışmada en önemli neticelere ulaştıran Analitik tanımlayıcı yaklaşım yöntemi takip edilmiştir. Birinci bölüm; hatırat sanatının en önemli konuları olan; içtimai siyasi vicdani ve insani betimleyici hatıratı ele aldık. ikinci bölüm ise ali et-tantâvî'nin üslup yapısını oluşturan kelime seviyesini,cümle yapısını ve onu içeren (tekrar ve istidrad) ve anlamsal seviyesi olan tenas(alıntı) ya ışık tutmuştur. üçüncü bölümde ise; ali et-tantâvî'nin hatıratındaki sanatsal edebi yapı olan fenni süretler,mecaz, teşbih ,bedî' (harika) iyileştirme sanatını ele aldık. Çalışmanın sonunda ulaşılan, hatırat sanatı Ali et-Tantâvî'nin yanında bariz bir sanattır; fikirlerini duygularını ve hislerini ortaya koymuştur. Hatıratındaki fikirleriyle siyasi ve edebi alana katkıda bulunmuş ve insanı cehalet ve gericilikten ilme, medeniyete ve kötü alışkanlıkların terkiyle yüceltir. Bunu ise toplumun sorunlarını ve çözüm arayışları ile sömürgeci ve işgalcilerin karşısında durmakla ve İslam dininin öğretilerine tutunmakla sağladığını tespit ettik.
Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed el-Hazrecî, (875 h./1470 m.),(ed-Düreru'l-Manzûme Mine'n-Nüketi ve'l-İşârâti'l-Mefhûme), Değerlendirme ve Tahkik.
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Said, Ahmed; Katea, Samer
Harîrî'nin el-Makâmât'ı ortaya çıkışından itibaren büyük bir ilgi ile karşılanmış ve araştırmacılar tarafından üzerine şerhler yazılmıştır. Ebu'l Hayr Selâme el-Enbârî'nin (h.5901194/) "en-Nüket ve'l İşârât fî Şerhi'l Makâmât" isimli eseri ise bu şerhlerin ilklerinden ve en eskilerindendir. Nitekim içerdiği yoğun dilsel malzeme ve konuların yanında çokça barındırdığı edebiyat ve belagat inceliklerinden dolayı da büyük bir ilmi değer olarak öne çıkmaktadır. Bu şerhe yönelik ilmi çevrelerdeki iltifattan dolayı da Şihâbuddin Ahmed bin Muhammed el-Hazrecî el-Hicâzî, (ö.875/1490) "ed-Dürer el-Manzûme mine'n-Nüketi ve'l İşârât el-Mefhûme" isimli bir eser telif ederek onu nazım halinde özetlemiştir. Nitekim O, bu eserde el-Makâmât'ın tertibine uygun bir şekilde, ilginç bir üslupla çeşitli şiir vezinleri kullanarak onu manzum şekilde sunmuştur. İşte bu çalışmada, "ed-Dürer el-Manzûme mine'n-Nüketi ve'l İşârât el-Mefhûme" isimli eserin tenkitli neşri ve tahkiki yapılmış, ayrıca müellifin Makâmâtu'l Harîrî'den ve en-Nüket ve'l İşârât fî Şerhi'l Makâmât'dan nakildeki yöntemi ve nazım haline getirmede izlediği yol ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın önemi ise Şihâbuddin el-Hicâzî'nin kitaplarını tahkik edenlerin tümü tarafından bu eserin kayıp olduğu zikredilmesine rağmen bir tanesi henüz müellif hayatta iken yazılmış olan esere ait sekiz nüshaya ulaşmamızda ortaya çıkmaktadır. Çalışmada nüshalar üzerinden tümevarım yöntemi ile Hîcazî'nin bu eseri telifini hicri 857 yılında tamamladığı bilgisi tespit edilmiştir. Buna ilaveten eser, makâme türü edebi eserler sahasında Arap belagatının tarihi gelişim evrenlerinden önemli bir döneme ışık tutmakta ve alimlerin ve edebiyatçıların onun üzerine çalışmalar yapma, şerh etme ve nazım haline getirme konusunda gösterdikleri önemi de ortaya çıkarmaktadır.
Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî'nin Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-İs'âf adlı eseri: Tahkik ve değerlendirme (1-56 sayfalar arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Khuder, Adil; Ünverdi, Veysi
Şiir şevâhidinin şerhi ve manası konusundaki telifler Arap ve İslam mirasımızda önemli bir yere sahiptir ve edebiyatın önemli bir yekûnünü oluşturmaktadır. Bu önemi dil ve nahivdeki özgünlüğünden kazanmıştır. Zemahşerî ve Beydavî tefsir kitaplarında dil, nahiv, belagat, edebî ve tarihsel amaçlar için şiir şevâhidini kullanmışlardır. Bu nedenle İbn Atâullah el-Mevsilî (h.1007\m.1598) el-İs'âf bişerhi Şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı kitabında en iyi şekilde şerh etmiştir. Ama bu kitabın büyüklüğü ve bahsedilen şiirler ve şairleri detaylı bir şekilde anlatımından dolayı Ali bin Selahaddin el-Kevkebânî (h.1191/m.1777) Duraru'l-Esdafi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l- İs'âf adlı kitabında söz konusu çalışmayı özetlemiş ve daha basit ve anlaşılır bir hale getirmiştir. Duraru'l-Esdafi'l-Muntekât adlı kitap el-İs'âf bişerhi Şevâhidi'l- Kâdî ve'l-Keşşâf çalışmasını bazı yönlerinde tamamlaması, konuyu ihlal etmeden ve sıkıcı olmadan özetlemesi söz konusu eserin tahkik edilmesini önemli hale getirmiştir. el-Kevkebânî'nin kişiliği, seçkinliği, tezhibi, tashihi bu kitapta yansımıştır. Bu tezde yazara ait tek nüsha tahkik edilmiştir. Bu tez araştırma ve tahkik olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Tahkik söz konusu kitabın başlangıcından elli altıncı sayfasına kadardır. İlgili kısımlar da Fâtiha ve Bakara sürelerine ilişkin delilleri içermektedir.
İzhâru'l-Esrâr kitabı üzerine Şerhu Netâici'l-Efkâr üzerine olan El-'Attâr Haşiyesi'nin ?tahkik ve incelemesi (Sayfa 1-32 arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Çiçek, Azad; Alsayady, Abdulghafour
Arap mirasımız bize cömert davranmaya hala devam ediyor. Yakında yaşamımızın her alanında bize yarar sağlayacak her biri birer hazine olan bu cevherler her gün yüze çıkarılıyor, Alimler, bu eserleri için özel gayret sarf etmiştir. Eski eserlerden, Netâici'l-Efkâr üzerine olan Attâr haşiyesi kütüphanelerin raflarından indirilmeyi bekleyip, onu araştıracak ve okuyacak araştırmacıları beklemektedir Şimdiye kadar araştırmacıların dahi bu eseri tetkik etmemesi bu el yazmasının önemini gösteriyor. Bu el yazması eser bilgi açısından değeri önem arz eden bir eserdir. Bu eseri Müellif kendi el yazısıyla hicri 1222'de yazmıştır. Hattı okunur ve anlaşılır biçimdedir. Hasan el-Attâr, engin bir bilgiye, derin bir kültüre, araştırmacı ve çok yönlü bir analiz yeteneğinde sahipti. O, çok yönlü bilgi prensiplerine hakimdi. Nahiv ilmiyle ilgili birçok kitabı bulunuyordu. Bunların en meşhuru ise Netâici'l-Efkâr üzerine olan Attâr haşiyesi adlı eseridir. Bu eserin bir bölümü ile ilgili incelemede bulundum. Bu el yazması eser, nahivde eşsiz ve değerli haşiyelerdendir. Müellif haşiyesinde konuları geniş çaplı ele almış, sadece konulara açıklama getirmekle yetinmemiştir. Aksine kitabın konularını incelemeye tabi tutarken bazı sarf belagat vb. konuları da ele alarak izahlarda bulunmuştur. Konuyla ilgili olarak Kur'an-ı Kerim ayetlerini, Hadis-i Şerifleri ve Arap Şiirlerini delil olarak bolca kullanmıştır. Kelimelerin kök anlamları ile ilgili bilgi vermek amacıyla Firuzabadi'nin el-?amûsü'l-mu?ît'inden yararlanmıştır. Bu el yazma eserdeki çalışmam iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, İzhârü'l-Esrâr müellifi Birikli'nin, Netâici'l-Efkâr'ın müellifi Mustafa b. Hamza'nın ve Haşiye'nin müellifi Hasan b. Attar'ın hayatları hakkında bilgi verdim. İkinci bölümde ise el yazması eserin ( başından 32 sayfaya kadar ) incelemesini ve tahlilini yaptım. Yaygın olarak kullanılan bilimsel yöntemleri esas alarak kitabı inceledim, Buradaki amacım müellif tarafından yazılan eserin aslına en yakın şekilde, el yazma eserlerini en güzel tarzda, ince detaylarla açıklığa kavuşturmaktır. Müellifin kendi el yazısıyla yazdığı kitabı esas alarak inceleme yaptım Netaicü'l-Efkâr isimli eserin tamamını harekelendirdim. Kur'an-ı Kerim ve Hadis-i şeriflerinde tamamını harekelendirdim. Kitapta adı geçen kişilerle ilgili bilgilere yer verdim.
Mardin lehçesinin fonolojik, dilbilimsel ve anlam bilimsel özellikleri - uyulamalı çalışma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Youssef, Ahmad; Abdülhadioğlu, Ahmet
Diller hayatımıza tesadüfi olarak giren şeylerden sayılmaz. Dili düzenleyen, tanzim eden kurallar vardır ve ancak bu kurallar ile konuşma dilimize intikal eder, rastgele değildir. En önemlisi ise her dile hüküm eden ve ondan ayrılmayan fonetik özellikler, sarf, nahiv ve mana kuralları gibi dilin tüm parçalarıyla ilgili kurallar vardır. Bunlardan yola çıkılarak dile hüküm eden kurallar oluşturulur. Arap dili de bu açıdan konuşulan tüm lehçeleriyle buna dahildir. Ana dil, konuşanı açısından onun hüviyeti gibidir. Onunla kültürünü, fikrini ve geleneklerini dile getirir. Dil doğup gelişen canlı bir varlık gibidir. Bu çalışmamızda, Mardin'de konuşulan ve onları başkalarından ayıran Arapça Muhallimiyye lehçesi, aynı zamanda bu lehçeye ait terimler, günlük hayatta kullanılan terimlerin kökleri ve fasih Arapçaya olan uzaklık ve yakınlıkları incelenmiştir. Sarf açısından fasih Arapçadan ayıran ya da ortak olan yönleri incelenmiş ve Mardin lehçesinde kullanılan terminolojinin sözlü terimler yoluyla lafzi manaları ve fasih Arapçayla eşleştirmesi yapılmıştır. Bu lehçedeki kelimelerin fasih olup olmadıkları ve dolayısıyla lehçeye sonradan giren ve asıl olan kelimeler ortaya konulmuş ve onu çevreleyen dillerden bu lehçenin ne kadar etkilendiği araştırılmıştır. Fasih dilde meydana gelen bu dilsel değişimleri izlemek için, araştırmada, kelimenin yapısındaki fonetik ve morfolojik değişiklikler incelenmeye çalışılmıştır.Dil ile ilgili fonetik değişimler, fonetik eğilim ve ses bükmeleri ve fonetik öğenin silinmesi veya hafiflenmesi gibi sesle ilgili verileri bilmek ve zapt etmek için çaba sarf edilmiştir. Araştırmacı Mardin'de konuşulan Arapça lehçesini fasih Arapça ile mukarene etmiş, bu lehçenin kaide ve kurallarına ulaşmayı hedeflemiştir.
el-Vâki`iyyetü fi'r-rivâyeti'l-Cezâiriyyeti Vâsînî el-A`rec unmûzecen
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Abboud, Najlaa; Tekin, Ahmet
Bu çalışmanın amacı Cezayirli yazar Vasînî el-A'rec'in romanlarındaki saklı gerçekçiliği araştırma ve Cezayir'deki roman anlayışının gelişimine değinmektir. Araştırmacılar, gerçekçilik konusuna büyük önem göstermişlerdir. Açıktır ki gerçekçilik bir batı ekolü olup hayatın sıkıntı ve acılarını, aynı zamanda nimet ve rahatlığını tasvire yönelen Arap Edebiyatı üzerinde önemli etkisi bulunmaktadır. Nitekim Arap Edebiyatçıları özellikle de Cezayir'deki edebiyatçılar bu gerçekçiliğin realitelerini büyük oranda nakletmeyi başarabilmişlerdir. Bu müstesna şahsiyetler arasında sömürge dönemi ve sonrası Cezayir halkının gerçekçiliğini yansıtabilen ve düşünce hayatının hakikatini, Cezayir'deki sıkıntıların portrelerini aktaran ve bunların çözümü için çaba sarf eden Vasînî el-A'rec yer almaktadır. Ben de bu çalışmada Cezayirli yazar Vasînî el-A'rec'in farklı gerçekçilik türlerini -köy, şehir, vatan, sürgün, bölge gibi- temsil eden rivayetlerinden bazı çalışmaları aracılığıyla gerçekçilik konusunu ele aldım. Bu romanlar -yaklaşık olarak- yazarın romancılık birikimini yansıtmaktadır. Zamansal olarak da bu romanlar 1982-2017 yılları ile sınırlıdır. Bu durum yazarın romanlarındaki anlamlar ve gerçekçilik türleri için genel bir çerçeve sunmaktadır. Bu araştırmamda tanımlama ve tahlile dayalı bir yöntem izledim. Bu çalışma aracılığıyla Vasînî el-A'rec'in gerçekçilik ekolünü son derece iyi işlediği, kendi düşüncelerini ve halkının sıkıntılarını aktarmada ustaca kullandığı ve gerçekçi bir şekilde Arap okurlara sunduğu sonucuna ulaştım.
Mana harfleri ve metne anlamsal bir bütünlük kazandırma bakımından etkileri (Amme cüzü süreleri örneği)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Almousa, Alaa; Aladwanı, Khaled
Mana Harfleri dilin üç bölümlerinden biridir. Bilim insanları mana harfleri ile alakalı iki farklı görüş ortaya koymuşlardır. Birinci görüş mana harflerinin görevi ve türünden dil bilgisi yönüyle; ikinci görüş ise anlam ve mana yönünden inceler ve açıklar. Mana harflerinin bağlaç görevi de olmasına rağmen; bu hususta çok yaygın görüş bildirilmemiştir. Dilbilimi oldukça gelişmesine rağmen, mana harflerinin cümle içindeki önemi yeterince kavranmamıştır. Bu çalışma mana harflerinin en önemli iki görevi açıklamaya yöneliktir. Birincisi; mana harflerinin metin içindeki bağlaç görevi, ikincisi metne anlamsal bir bütünlük kazandırma etkisidir. Bu tez çalışması önsöz dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümde mana harflerinin cümleye kattığı anlam ve bu yönde daha önce yapılmış çalışmalar ile yeni çalışmalar arasındaki fark incelemektedir. Üçüncü bölümde ise Amme Cüzü üzerinde uygulama çalışması yapılmıştır.
Kısa öyküde uyum: Zekeriye Tamir'in koleksiyonun (ŞamYangınları) üzerine uygulamalı bir araştırma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Elali, Zyed; Aladwanı, Khaled
Bu çalışmanın amacı, Suriyeli yazar Zakaria Tamer'in "Şam Yangınları" adlı öykü koleksiyonunda metinsel bağdaşıklık araçlarını araştırmaktır. Araştırmacılar, Kur'an-ı Kerim, hadisler, kitaplar, makamlar ve rivayetler gibi farklı metinlerde metnin birbiriyle tutarlılığını ve uyumunu sağlamak için tutarlılığı ve araçlarını incelemekle meşguller. Bu çalışmada, Arap dünyasının gerçekliğini ve eleştirisini konu edinen kurmaca yazım tekniklerini yenilemede tanınmış öykü yazarlarından Zakaria Tamer'in MS 1973 yılında yayımladığı "Ateşlerin Şam" adlı öykülerinin metinlerini analiz edeceğim. Halliday ve Hassan'ın tutarlılık standartları makalesi tarafından geliştirilen metodolojiyi takip ettim ve bu çalışma sayesinde "Zkaria Tamer" in yönlendirme, ikame, ihmal, bağlaç gibi dilbilgisel tutarlılık araçlarını ve sözcüksel tutarlılık gibi: tekrar ve bağlaç kullandığını buldum.
Ana dili Arapça olmayanlar için Arap dilini öğretme metodolojisindeki dil içeriği ve analiz yolu
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Alssaer, Nur; Aladwanı, Khaled
Bu çalışma, Arapça bilmeyenlere Arapça öğretme metodolojisindeki dilsel içeriği analiz ederek, Arapça bilmeyen öğrencilere sunulanları dil bileşenleri, kapsamları, dağılımları ve sunum mekanizmaları düzeyinde ele almayı amaçlamıştır. Bu çalışma bir giriş, bir özet, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölüm, dilsel içeriğin tanımı, Arapça öğretim metodolojisi ve dilsel içeriğin analizi gibi çalışmadaki temel konuların tartışılmasını ele aldı. İkinci bölüme ise, anadili İngilizce olmayanlara Arapça öğretme metodolojisinde dilsel içerik oluşturmaya yönelik yaklaşımların bir sunumu ve tartışması yapıldı. Bu müfredatlar arasında Amerikan Yabancı Diller Öğretimi Konseyi'nin yönergeleri, Diller için Avrupa Ortak Referans Çerçevesi ve Dr. Khaled Adwani'nin teorisine göre ana dili İngilizce olmayanlara Arapça öğretme metodolojisi bulunmaktadır. üçüncü bölümse, anadili İngilizce olmayanlara Arapça öğretimi metodolojisindeki içerik analizi yöntemleri hakkında tartışarak, görüş ve yönlendirmeler sağlamaya çalışmaktı. Ve sonuç kısmı
Türkiye'deki imam hatip liselerinde Arapça öğretiminde uygulanan programların dilsel içeriği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Bekir, Abdurrahman; Aladwanı, Khaled
Her bir ders programı, genellikle eğitsel, özel olarak da dilsel içeriği ile müfredatın ana unsurudur. Bu çalışma müfredatın amacına ve hedefine ulaşması için dilsel içeriğin yapısı, dağıtımı, kelime haznesi, sunuş yöntemleri, dil özellikleri, noktalama işaretleri ve ayarlaması ile ilgilenir. Bu çalışma, (Türkiye'deki İmam Hatip Liselerinde Arapça Öğretiminde Uygulanan Programların Dilsel İçeriği) başlığı adı altında Arapça öğretim standartlarına ne derece uygun olduğuna cevap vermeye çalışır. Bu araştırma, Türkiye`deki İmam Hatip okullarının müfredatındaki eğitsel ya da dilsel içeriğin gerçeği ile ilgilidir, ve Arapça öğretim müfredatının değerlendirilmesi ve geliştirilmesinde katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, 4 müfredatta yer alan dilsel içeriğin yapısını, dil unsurlarını ve becerilerini sunmaktadır. Bu dil unsurlarının içeriğinden, becerilerinden ve kelime dağarcığından bahseder. Müfredat dağılımını da ele alarak sonrasında derslerde nasıl sunulduğunu gösterir. Çalışmada, dilsel içeriğin yapısını ve bileşenlerini tanıtmak için betimleyici bir metot kullanılarak sonuçlara ulaşmak için eleştirisini ve değerlendirmesini yapar. Bu çalışmanın sonuçlarını şu maddelerle sıralayabiliriz: Bu müfredatın, sesler dışında bütün beceri ve yöntemleri kapsadığına, dersler arasında kullanılan sözcük ve cümlelerde sayı yönünden belirgin bir fark olduğuna, noktalama işaretlerine dikkat edilmediğine değinir.
Fahreddin Râzî'nin tefsirinde tertip olgusu ve belâgat çalışmalarına etkisi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Şeyhi, Halıt; Aljarah, Amer
Bu çalışmamız, "Tertip Olgusu"nu ve bunun ehemmiyetini genel olarak Arabî sözlerde ?özel olarak da Kurân'da ele almaktadır. Bu doğrultuda Fahreddin er-Râzî'nin Tefsîr'inde tertip ?belagatini, estetiğini ve hem manaların yönlendirmesinde hem de delaletleri çeşitlendirmesi ?üzerinde etkilemesini araştırmaktadır.? Bu çalışma, Fahreddin er-Râzî'nin Tefsîr-i Kebîr adlı eseri çerçevesinde tertip yerlerini ?araştıracak, ilk olarak cümlenin bölümlerinde takdim, ardından âyetlerde kelimelerin tertibi-?Kurân fâsılalarında ve Esmâ-i Hüsnâ'da-, daha sonra bir veya iki âyet içinde cümlelerin ?tertibini ve âşikâr olmayan âyetleri inceleyecek; son olarak tertibin bazı fıkıh kurallarını icat ?etmesini ve Kur'ân'ın anlamları yönlendirmesinin etkisinden bahsederek tertibin iki türü olan ?Takdim ve Tehir Tertibi ve Çeşitlilik Tertibi'ne değinecektir. Taassup ve taraftarlık olmadan ?Fahreddin er-Râzî'nin en doğru görüşünü ortaya çıkarmak için diğer müfessirleri de göz önüne ?almakta birlikte onun bir yorumunu kabul ederek, diğerini zayıflatarak veya reddederek ?yorumlarını ve bakış açılarını incelemekteyim. Etkilenme ve etkileme konusu ancak olgu ?incelendikten sonra ortaya çıkacağı için en son bölümde, er-Râzî'nin tertip konusundaki etkisi ?ve etkilenmesi konusu ele alınmıştır.? Çalışmanın en önemli sonuçları şunlardır: ? I.? Tertip tarzı, hem muaraza, mübahase ve anlaşmazlığa (tartışma), hem manaları ?üretmeye (çıkarmaya), hem de ince konuları icat etmeye yol açmakta, Fahreddin er-?Râzî, aslında takdim ve tehir tarzına aktarmadan zâhirle âyetleri işlemeye ?çalışmaktadır.? II.? Tertip tarzının, dînî ve Arapça ilimlerle bağlantısı ortaya çıkmaktadır. Bu alanın dikkat ?çekip göz önüne alınması gerekir. Bu çalışmadaki herhangi bir örnek Kur'ânın tertip ?bozgunculuğu kuruntusunu ortadan kaldırmaktadır.?
Yabancılara Arapça öğretim setlerinde gramer içeriği: el-Arabiyyetü Beyne Yedeyk ve el-Arabiyye Lin-Naşiîn setlerinin incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Salihoğlu, Anas; Aladwanı, Khaled
Bu çalışma, Arapça öğrencilerine sunulan Nahiv kurallarını tekrar gözden geçirmek amacıyla "el-Arabiyyetu Beyne Yedeyk" ve "el-Arabiyyetu Lin-Nâşiîn" adındaki Arapça öğretim serilerinin içeriğini Nahiv (Dil Bilgisi) bakımından analiz etmeyi hedeflemektedir. Yine bu çalışmada, teorik ve pratik düzeyde Nahiv içeriği, alanı, bu içeriğin dağılımı, seçimi ve sunum şekli ile Nahiv kurallarının yapısı ve işlevi arasında uyum sağlanarak basit cümleden başlayıp bütünsel metne varıncaya kadar entegre bir Nahiv içeriği hazırlanmaktır. Çalışma önsöz, giriş, üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırma konusu olan iki Arapça öğretim serisinin tanıtımının yanı sıra Nahiv ve Nahiv İçeriği kavramlarına yer verilmiştir. Birinci bölümde "el-Arabiyyetu Beyne Yedeyk" ikinci bölümde ise "el-Arabiyyetu Lin-Nâşiîn" serisinin Nahiv içeriği ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Arapça öğretim serilerindeki Nahiv içeriği hakkında görüş ve önerilere, sonuç bölümünde ise çalışmanın varmış olduğu sonuç ve tavsiyelere yer verilmiştir. Çalışma sonucunda aşağıdaki sonuçlara varılmıştır: Nahiv içeriğinin yapı ve işlev bakımından incelenmesi gerekmektedir. Cümlenin Nahiv'i ile metnin Nahiv'i bir bütündür ve birbirinden ayrılamazlar. Çalışma; fayda, amaç, aşamalı ilerleme ve yaygınlaşmanın Nahiv içeriğinin seçimini etkileyen en belirgin unsurlar olduğunun vurgulamaktadır. Seviyelere göre içeriğin dağılımı bu unsurların çerçevesinde olmalıdır. Düzeltilmiş Tümevarım (Endüktif) Yöntemi, metnin Nahiv'i ile bağlantılı olduğu için Nahiv eğitiminde en iyi yöntemdir. Yine bu çalışma ana dili Arapça olmayanlara Nahiv öğretiminde açık bir metot uygulamanın yapı ve işlev uyumu çerçevesinde gerçekleşmesini vurgulamaktadır. Bu yöntem sayesinde Nahiv öğretimindeki hedefe varılır ve öğrenciler bilgi, dilsel ve iletişimsel yeterlilik kazanırlar. Çalışma sonunda ana dili Arapça olmayanlara Nahiv öğretimi müfredatının bilimsel ve akademik standartlara göre geliştirilmesi ve sürekli olarak bu müfredatın değerlendirilmesinin gerekli olduğu önerilmiştir. Ayrıca ana dili Arapça olmayanlar için Arapça eğitim kitaplarında Nahiv eğitiminin değerlendirilmesi sürecinde çalışmanın ulaştığı temel ve kriterlerin benimsenmesi önerilmiş ve Nahiv öğretmenlerinin sürekli eğitimle yeterliliklerinin artırılmasının önemi vurgulanmıştır.
Başka dilleri konuşanlar için Arapça öğretiminde uygulamalı iletişim programları oluşturma kriterleri
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Hamido, Mohamad; Deniz, Mehmet Ata
Son yıllarda yabancı dil eğitiminde birçok gelişmeler olmuştur. Bu gelişmeler eğitim alanında farklı yöntemlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu yöntemlerin en önemlilerinden biri de dilin uygulama alanıyla irtibatını sağlayan uygulamalı iletişim programları oluşturan yöntemleridir. Ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretmek, öncelikle onlarla ilitişim kurmayı ve daha sonra da onların özelliklerini ve kültürlerini bilmeyi hedef alır. Öğrencilerin bu sonuçlara ulaşması için bu hedef ve gayeleri gerçekleştirecek ve öğrencilerin buna ulaşmasında yardımcı olacak bir eğitim müfredatının olması gerekmektedir. Ancak bunu hazırlayanların karşılaştığı en önemli husus bu müfredatın hazırlanması ve seçilmesidir. Çünkü bu konu, uluslararası pek çok esas, kriter ve standart gerektirir. Bu çalışmanın hedefi; eğitim dönemi dışında iletişim kurma için müfredat(terim),terkip ve cümle kurulumu için bir dizi temeller, ölçüler ve betimlemelerle iletişim yakınlaşmasını sağlayacak, bu dilin öğrenildiği alışılmış ortamlardan uzak,disiplinler tabanını oluşturmaktır. Bu araştırmada istenen sonuçlara ulaşmak için izlenen yöntem betimleyici yaklaşımdır. Çalışma, sunuş, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. 'iletişim müfredatının yapısı' adlı birinci bölüm, iletişimin en önemli bileşenleri olan konuları, dil müfredatında dilin fonksiyonları ve iletişimsel müredatının içeriğini düzenleyen esas ve kriterleri ele alır.'İletişim Müfredatı Öğretim Yöntemleri' adlı ikinci bölüm, öğretimde sözlü iletişim becerilerini, yazılı iletişim becerilerini ve dil unsurları bölümlerini kapsamaktadır. 'İletişim müfredatındaki testler ve dil oyunları' başlıklı üçüncü bölüm test geliştirme, iletişim müfredatlarındaki dil oyunları ve dil becerilerindeki dil oyunlarının gelişim aşamalarını gösteren konular üzerinde durmaktadır. Dördüncü bölüm ise saha çalışmalarını ele alır.
Muhanmmed Khair Halawani ve Abdel-Sabour Shaheen arasındaki fonetik ve morfolojik yönler (Karşılaştırmalı tanımlayıcı bir çalışma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Abdullah, Hamoud Al; Ünverdi, Veysi
Bu araştırma, fonetik (ses bilimi) ve morfoloji (kelime yapısını inceleyen bilim dalı) Bilimlerinin başlangıcı ve yenilikçi yöntem uyarınca gelişiminin incelenmesini Anlamına gelmektedir. Araştırma, Muhammed Hayr Halvâni ve Abdussabur Şahin'in, kendilerinden önce gelenlerden farklı bir görüş açısına sahip olarak sergiledikleri, ses ile sarf (morfoloji) arasındaki ilişkinin sağlamlaştırılması üzerine kurulmuştur. Bu çalışma, bir ön söz, bir giriş, onu takip eden dört bölüm ve bir son sonuç oluşmaktadır. Bu çalışmada, fonetik ve Sarf ilmi bilimlerinin kökeninden, geçirdikleri gelişim aşamalarından ve Arapça fonetik düşüncesine oryantalistlerin nasıl baktıklarından söz ettik. Aynı şekilde, ilme ve dile dair biyografilerini sunmak suretiyle, iki gözde âlim Halvâni ve Şahin'in fonetik ve Sarfilmi incelemelerinden de bahsettik. Bu arada, zikredilen âlimlerin her ikisinin de sahip olduğu fonetik ve morfolojik yönleri, sesleri (fonetik unsurları), ses birimlerini (fonetik birimleri) tanımlamak suretiyle ve konu ile ilgili fenomenlerden, i'lâl (illet harflerinin değiştirilmesi), ibdâl (bir harfin diğer bir harfle değiştirilmesi), idgam (yan yana gelen iki aynı harfin, şeddeli tek bir harf olarak yazılması) ve nebr (bazı harflere veya söz duraklarına vurgu yapılması) hususunda dilde ve seste görülen değişimlerden bahsetmek suretiyle ele aldık. "Sözcük" maddesinden ve onun morfolojik dengesinden, morfolojik isim ve fiillerin nitelik ve özelliklerinden, her iki âlimin yönteminden ve Arap fonetik ilmine dair yenilikçi teorilerinden detaylı bir biçimde söz ettik. Bu iki âlim arasında bir karşılaştırma yaparak onların benzer ve farklı noktalarını tespit ettik. Bu bölümü, Arap fonetik morfolojik inceleme hususundaki görüşümüzü beyan ederek tamamladık. Araştırmaya, içerisinde ulaştığımız sonuçları, Arapçaya ve Arapça konuşanlara hizmet edecek şekilde, Arap fonetik ve morfoloji ilimlerinin kolaylaştırılması ve yenilenmesine katkıda bulunacak bazı önerileri belirttiğimiz bir son söz ekledik.
Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî'nin Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-İs'âf adlı eseri: Tahkik ve değerlendirme (56-110 sayfalar arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Alkhezem, Rayed; Ünverdi, Veysi
Eski âlimler Zemahşerî'nin (v. 538/1143) el-Keşşâf an hakâiki gavâmizi't-tenzil ve Kâdî Beydavî'nin (v. 685/1286) Envâru't-tenzil ve Esrâru't-tevil adlı tefsirlerine çok büyük bir önem atfetmişlerdir. Bu iki tefsir üzerine yapılan birçok haşiye ve şerh de bu tefsirlere verilen önemi ortaya koymaktadır. H. 10. asrın sonunda bu iki kitabın şiirsel delillerine önem gösteren kitaplar ortaya çıkmaya başlamıştır. Hıdır b. Atâillâh b. el-Mevsılî'nin (v. 1007/1598) el-İs'âf fî şerhi şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı eseri bu alandaki ilk çalışmalardandır. el-İs'âf fî şerhi şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı kitap hacimli bir eser olduğu için Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî (v. 1191/1777) söz konusu çalışmayı Duraru'l- Esdâf el-Muntekât min Silki Cevâhir'l- İs'âf isimli kitabında ihtisar etmiştir. Bu çalışma tefsir sahasında önemli bir yeri olan Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-'İs'âf adlı tahkik üzerinden yapılmıştır. Eserin başka yazma nüshasına ulaşılamadığından tahkik, müellif nüshası üzerinden sürdürülmüştür. Tahkik yapılırken bu eserin kaynağı olan el-'İs'âf adlı eserin birkaç nüshasından istifade edilmiştir.
Mardin'de konuşulan Arapça lehçesisin kültürel kimliği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Derbas, Nesrin; Abdülhadioğlu, Ahmet
Bu araştırma, Mardin bölgesinin tarihini kısaca tanıtmayı, sözlü lehçesini, klasik Arapça dilinden türetilen bu lehçenin klasik Arap diliyle olan bağlantısını açıklamayı ve insani, sosyal ve ekonomik mirasını ifade eden gelenek ve faaliyetlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bu hususiyetleri, Mardinlilerin tüm yaşamları boyunca sürdürdükleri geriye kalan faaliyetleri dikkate alarak, tarihsel ve dilsel temelden güncel gerçekliğe doğru hareket eden kapsamlı bir vizyona göre ele almaktadır. İlk bölüm, Mardin bölgesinin tarihsel bağlamını içermektedir. Bu tarihsel bağlam, en erken dönemlerden günümüze kadar olan tarihsel aşamalara odaklanılarak kısa bir şekilde sunulmuştur. İkinci bölüm ise, Mardin lehçesinin dilsel temeli ve onu diğer lehçelerden ayıran özelliklerden bahsederek, ana dille olan bağlantısını içermektedir. Bu bölüme, eski Arapça kökenli ya da diğer dil ve lehçelerden gelen yabancı kökenli, Mardin diyalektindeki bazı kelimeler ele alınmıştır. Üçüncü bölüm ise, Mardin bölgesindeki yaşça büyük olanlardan derlenen bazı sözlü kültür unsurlarını içermektedir. Bunlar, türüne göre kültürel, sosyal ve ekonomik olarak sınıflandırılmıştır. Öyküler, fıkralar, atasözleri, şiirler ve teselli bulmak ve eğlenmek için başvurdukları bazı eğlenceler, onları diğerlerinden ayıran ve nesiller boyunca aktarılan el sanatları, tarım faaliyetleri gibi faaliyetleri içermektedir. Bu araştırma, Mardin halkının kültürü ve medeniyeti ile ilgili olarak toplanan bilgileri, belgeleme ve arşivlemeye katkı sunan saha çalışmasından bir örnek sunmakta, böylece gelecek nesiller için, başvurabilecekleri bir arşiv olarak kalacaktır.
El-Bıkâ'î'de bağlam ilmi ve el-Ferâhî'de Kur'ân nızâmı Zâriyât Sûresi üzerine karşılaştırmalı ve analitik bir çalışma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Alomar, Mohamad; Jankır, Alsam
Bu çalışma, ilgili alandaki âlimlerden ikisinin eserlerine müraacat etmek suretiyle Kur'ân-ı Kerîm'deki bağlam konusunu ele almayı amaçlamıştır. Söz konusu alimlerden ilki, "Nazmu'd-Durer fî Tenâsübi'l-Âyâti ve's-Suver adlı eseri ile Burhaneddin el-Bikâ'î, ikincisi ise Nizâmu'l-Kur'ân ve Te'vîlu'l-Furkâni bi'l-Furkân ile Delâilu'n-Nizâm adlı eserleriyle Abdulhamîd el-Ferâhî'dir. Her iki âlimin de Kur'ân-ı Kerîm'in âyetleri, cümleleri, bölüm ve sûreleri arasında var olan bağlam ve uyuma dair tespitleri büyük gayret sarf ederek ortaya koymuşlardır. Göstermiş oldukları bu çaba, bu âlimlerden her birinin, bu bağlam ve uyum için belirlediği ana hatlar hususunda aralarında karşılaştırma yaparak ortaya koymak ve gösterilen bu çabaya ışık tutma hususu önem kazanmıştır. Bu iki teori için Zâriyât sûresini uygulamalı bir şekilde ele almak ve iki alimin teorileri arasında uygulamalı bir çalışma yapmak, ayrıca her birinin kendi teorisi üzerinde değerlendirme için örnek olarak aldık. Bu hedefe ulaşmak için çalışmanın birinci bölümünde, her iki imamı (el-Bikâ'î ve el-Ferâhi) incelemeyi içeren giriş niteliğindeki teorik ön bilgilere, onların tefsirle ilgili kitaplarını incelemeye yer verilmiştir. Bunlara ilaveten, Zâriyât Sûresinin ayırt edici özelliklerine de yer verilmiştir. İkinci bölümde ise her iki alime ait teorilerin ana hatlarını belirlemeye sonra da bu iki teori arasında karşılaştırma yapmaya gayret edilerek, Kur'ân'daki bağlamsal uyuma yer verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise her iki âlimin, Zâriyat sûresi temelindeki uygulamalı çalışmalarına yer verildikten sonra bu uygulamalar arasında karşılaştırmaya yer verilmiştir. Böylece bu araştırma, her iki teorinin Zâriyât Sûresi üzerindeki uygulamalı çalışma ile birlikte, el-Bikâ'î ve el-Ferâhi 'nin bu konudaki teorilerinin gizli kalmış yönlerini açığa çıkarma üzerine inşâ edilmiş ve Kur'an'daki bağlam ve uyum konusunu merkeze alarak bu konuta ışık tutmayı hedeflemektedir.
Suriyeli göçmen romancılar nezdinde kadının imajı (2011-2021)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2023) Aldared, Fozya; Ünverdi, Veysi
Çalışmada son on yılda Suriyeli göçmen kadın romancıların çalışmalarına yansıyan Suriyeli kadın portresi, Suriye devrimi sebebiyle Suriye toplum yapısında oluşan büyük dönüşümler neticesinde Suriyeli kadınların davranışlarında ve bakış açısında görülen değişiklikler incelenmiştir. Suriyeli kadın romancıların kendi çalışmalarında Suriyeli kadın portresini araştırmaya sevk eden amıller bırbırınden farklıdır. Devrımın ılk yıllarında yapılan çalışmalar ıle daha sonradan yapılan çalışmalar birbirinden farklı içeriğe sahiptir. Suriyeli göçmen kadın romancılar, yeni teknikler kullanarak kadın meselesini irdelemişlerdir. Bütün bu hususlar savaş etkisinde olgunlaşan, yeni bir bilinç ve farklı bır bakış açısı kazanan Suriyeli kadınların yazdığı Suriye savaş romanlarının çerçevesini belirlemiştir.
Riyad Al-Salih Al-Hüseyin'in şiirlerinde gönderme ve tekrar
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Bedencıki, Ayşe; Jankır, Aslam
Araştırma, yönlendirmenin ve çeşitli araçlarının dağınık kısımlarda kendini nasıl gösterdiğini ve dili kurtaracak ve sıkıcı tekrarlardan uzak tutacak şekilde birbirleriyle yakından ilişkili olduklarını göstermiştir. Araştırmayı sözcüksel tutarlılık ve özellikle de tuckerr'nin bir aracı olarak ele almanın yanı sıra, çeşitli araçları aracılığıyla incelenmiş ve tekrarın etkisini ve modern şiirsel metinlerdeki önemini göstermek ve aynı yazarda yer alan duygusal durumu ortaya çıkarmak için çalışan şiirsel metinde kullanılmıştır. Giriş, giriş ve iki bölüme dayanan bir stratejiden yola çıkan araştırma, girişte araştırmanın konusu ve ilgili nedenler ve hedefler ile araştırmanın karşılaştığı en önemli zorluklar tanıtılırken, girişte şairi ve hayatını etkileyen en önemli istasyonları tanıtmak için bir portal olmuştur. İlk bölümde, retorik terimlerle ve metinsel dilbilimde en önemli referans kavramlarından en önemli tür ve mekanizmalarına değinilmiştir. Tekrarlama kavramını açıklamanın yanı sıra, biçimlerini ve en önemli amaçlarını belirtmek. İkinci bölümde, şair Riad al-Saleh al-Hussein'in eserinin bir uygulaması ve ardından sonuçtu.

Browse

Browsing Arap Dili ve Kültürü ABD - Yüksek Lisans Tez Koleksiyonu by Language "ar"