Arap Dili ve Kültürü ABD - Yüksek Lisans Tez Koleksiyonu

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12514/2483

Browse

Now showing 1 - 20 of 54

Arapça ebced serisi ve Türkçe İstanbul serisi arasındaki yöntem farklılıkları
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Kadad, Mustafa; Aljarah, Amer
İlim ve medeniyet insanlar arasında ortaktır, bir binanın yapı taşları gibi birbirini tamamlar. İleri düzeyde bir ilim seviyeye ulaşmak için başarılı milletlerin tecrübelerinden yararlanılmalıdır. Buna binaen bu araştırma iki serisinden oluşur bu araştırma iki dil serisini tahlil eder ve vasıflandırır. Birincisi: silsiletü ebcedtir. Bu silsile ise Arapça öğrenen yabancılara yöneliktir. İkincisi ise: silsiletü İstanbul. Bu silsile ise Türkçe öğrenen yabancılara yöneliktir. Bu iki silsileyi karşılaştırmaya dayanır. Bu karşılaştırma metodu dil öğrenmede kullanılan yöntemdir. Kullanılan karşılaştırma metodunun amacı bu iki silsileyi ayrıntılı bir şekilde vasıflandırmaktır. Karşılaştırma yöntemi öğrenmede en iyi yöntemlerden biri sayılır. Bu Karşılaştırma yöntemi ilimleri daha iyi anlamamızı sağlar. Özelliklede dil bilimlerini daha iyi anlamamızı sağlar. Bu sebeple araştırmamızda iki farklı dil öğrenen yabancılar için Karşılaştırma yöntemine yer verdik. Bu araştırmada yabancıların daha iyi dil öğrenebilmeleri için iyi ve kötü noktalara değindik. Bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Bu araştırma giriş bölümü: dilin önemi ve dil öğrenmenin önemi, bu araştırmayı gerekli kılan sebepler üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak giriş bölümünde bu araştırmanın zorluklarına ve çözümlerine, araştırmanın hedeflerine, bu konudaki diğer araştırmalara ve araştırmadaki metoda yer verilmiştir. birinci bölümde: araştırmada yer alan ıstılahlara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise: silsiletü ebcedin tahlili yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise: silsiletü İstanbul'un tahlili yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise: silsiletü ebcedin ve silsiletü İstanbul karşılaştırılıp tahlil edilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise silsilerin çözümlerine ve neticelerine yer verilmiştir. Son olarak özetle bu araştırmanın yabancı dil öğrenenlere faydalı olmasını diliyorum.
Tantavi'de hatıra sanatı
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Gökçe, Ahmet; Alshblı, Ibrahem
Bu tez Ali et-Tantâvî'nin nesir edebiyat türlerinden biri olan Hâtıra sanatını tarafsız teknik bir çalışmayla ele alır. Hatırat sanatı bir kısım edebiyatçılar tarafından ele alındığı için büyük bir gelişme göstermiştir. Bunun için biz, bu sanatı, bu alandaki en önemli öncülerden biri olan Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatını ele aldık. Ali et-Tantâvî derin fikirleriyle, ince ibaresiyle, güzel üslubuyla, bu alanda yüksek bir yere gelmiş ve diğer edebiyatçılar arasında temayüz etmiştir. Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatındaki rolü büyüktür. Onun edebi nesnel ögelere sahip olduğu için onu bu alanda asrında en mühim yazarları arasında kılmıştır. Bu tez Ali et-Tantâvî'nin hatırat sanatında; ibaredeki icaz ve tasviri, üslubundaki cezaleti (açıklık), fikrindeki doğruluğu, yazarın birçok eserindeki sayfalarında; açıklar ve konularını tahlil ve beyan eder. Bu çalışmada en önemli neticelere ulaştıran Analitik tanımlayıcı yaklaşım yöntemi takip edilmiştir. Birinci bölüm; hatırat sanatının en önemli konuları olan; içtimai siyasi vicdani ve insani betimleyici hatıratı ele aldık. ikinci bölüm ise ali et-tantâvî'nin üslup yapısını oluşturan kelime seviyesini,cümle yapısını ve onu içeren (tekrar ve istidrad) ve anlamsal seviyesi olan tenas(alıntı) ya ışık tutmuştur. üçüncü bölümde ise; ali et-tantâvî'nin hatıratındaki sanatsal edebi yapı olan fenni süretler,mecaz, teşbih ,bedî' (harika) iyileştirme sanatını ele aldık. Çalışmanın sonunda ulaşılan, hatırat sanatı Ali et-Tantâvî'nin yanında bariz bir sanattır; fikirlerini duygularını ve hislerini ortaya koymuştur. Hatıratındaki fikirleriyle siyasi ve edebi alana katkıda bulunmuş ve insanı cehalet ve gericilikten ilme, medeniyete ve kötü alışkanlıkların terkiyle yüceltir. Bunu ise toplumun sorunlarını ve çözüm arayışları ile sömürgeci ve işgalcilerin karşısında durmakla ve İslam dininin öğretilerine tutunmakla sağladığını tespit ettik.
Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed el-Hazrecî, (875 h./1470 m.),(ed-Düreru'l-Manzûme Mine'n-Nüketi ve'l-İşârâti'l-Mefhûme), Değerlendirme ve Tahkik.
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Said, Ahmed; Katea, Samer
Harîrî'nin el-Makâmât'ı ortaya çıkışından itibaren büyük bir ilgi ile karşılanmış ve araştırmacılar tarafından üzerine şerhler yazılmıştır. Ebu'l Hayr Selâme el-Enbârî'nin (h.5901194/) "en-Nüket ve'l İşârât fî Şerhi'l Makâmât" isimli eseri ise bu şerhlerin ilklerinden ve en eskilerindendir. Nitekim içerdiği yoğun dilsel malzeme ve konuların yanında çokça barındırdığı edebiyat ve belagat inceliklerinden dolayı da büyük bir ilmi değer olarak öne çıkmaktadır. Bu şerhe yönelik ilmi çevrelerdeki iltifattan dolayı da Şihâbuddin Ahmed bin Muhammed el-Hazrecî el-Hicâzî, (ö.875/1490) "ed-Dürer el-Manzûme mine'n-Nüketi ve'l İşârât el-Mefhûme" isimli bir eser telif ederek onu nazım halinde özetlemiştir. Nitekim O, bu eserde el-Makâmât'ın tertibine uygun bir şekilde, ilginç bir üslupla çeşitli şiir vezinleri kullanarak onu manzum şekilde sunmuştur. İşte bu çalışmada, "ed-Dürer el-Manzûme mine'n-Nüketi ve'l İşârât el-Mefhûme" isimli eserin tenkitli neşri ve tahkiki yapılmış, ayrıca müellifin Makâmâtu'l Harîrî'den ve en-Nüket ve'l İşârât fî Şerhi'l Makâmât'dan nakildeki yöntemi ve nazım haline getirmede izlediği yol ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın önemi ise Şihâbuddin el-Hicâzî'nin kitaplarını tahkik edenlerin tümü tarafından bu eserin kayıp olduğu zikredilmesine rağmen bir tanesi henüz müellif hayatta iken yazılmış olan esere ait sekiz nüshaya ulaşmamızda ortaya çıkmaktadır. Çalışmada nüshalar üzerinden tümevarım yöntemi ile Hîcazî'nin bu eseri telifini hicri 857 yılında tamamladığı bilgisi tespit edilmiştir. Buna ilaveten eser, makâme türü edebi eserler sahasında Arap belagatının tarihi gelişim evrenlerinden önemli bir döneme ışık tutmakta ve alimlerin ve edebiyatçıların onun üzerine çalışmalar yapma, şerh etme ve nazım haline getirme konusunda gösterdikleri önemi de ortaya çıkarmaktadır.
Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî'nin Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-İs'âf adlı eseri: Tahkik ve değerlendirme (1-56 sayfalar arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Khuder, Adil; Ünverdi, Veysi
Şiir şevâhidinin şerhi ve manası konusundaki telifler Arap ve İslam mirasımızda önemli bir yere sahiptir ve edebiyatın önemli bir yekûnünü oluşturmaktadır. Bu önemi dil ve nahivdeki özgünlüğünden kazanmıştır. Zemahşerî ve Beydavî tefsir kitaplarında dil, nahiv, belagat, edebî ve tarihsel amaçlar için şiir şevâhidini kullanmışlardır. Bu nedenle İbn Atâullah el-Mevsilî (h.1007\m.1598) el-İs'âf bişerhi Şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı kitabında en iyi şekilde şerh etmiştir. Ama bu kitabın büyüklüğü ve bahsedilen şiirler ve şairleri detaylı bir şekilde anlatımından dolayı Ali bin Selahaddin el-Kevkebânî (h.1191/m.1777) Duraru'l-Esdafi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l- İs'âf adlı kitabında söz konusu çalışmayı özetlemiş ve daha basit ve anlaşılır bir hale getirmiştir. Duraru'l-Esdafi'l-Muntekât adlı kitap el-İs'âf bişerhi Şevâhidi'l- Kâdî ve'l-Keşşâf çalışmasını bazı yönlerinde tamamlaması, konuyu ihlal etmeden ve sıkıcı olmadan özetlemesi söz konusu eserin tahkik edilmesini önemli hale getirmiştir. el-Kevkebânî'nin kişiliği, seçkinliği, tezhibi, tashihi bu kitapta yansımıştır. Bu tezde yazara ait tek nüsha tahkik edilmiştir. Bu tez araştırma ve tahkik olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Tahkik söz konusu kitabın başlangıcından elli altıncı sayfasına kadardır. İlgili kısımlar da Fâtiha ve Bakara sürelerine ilişkin delilleri içermektedir.
İzhâru'l-Esrâr kitabı üzerine Şerhu Netâici'l-Efkâr üzerine olan El-'Attâr Haşiyesi'nin ?tahkik ve incelemesi (Sayfa 1-32 arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Çiçek, Azad; Alsayady, Abdulghafour
Arap mirasımız bize cömert davranmaya hala devam ediyor. Yakında yaşamımızın her alanında bize yarar sağlayacak her biri birer hazine olan bu cevherler her gün yüze çıkarılıyor, Alimler, bu eserleri için özel gayret sarf etmiştir. Eski eserlerden, Netâici'l-Efkâr üzerine olan Attâr haşiyesi kütüphanelerin raflarından indirilmeyi bekleyip, onu araştıracak ve okuyacak araştırmacıları beklemektedir Şimdiye kadar araştırmacıların dahi bu eseri tetkik etmemesi bu el yazmasının önemini gösteriyor. Bu el yazması eser bilgi açısından değeri önem arz eden bir eserdir. Bu eseri Müellif kendi el yazısıyla hicri 1222'de yazmıştır. Hattı okunur ve anlaşılır biçimdedir. Hasan el-Attâr, engin bir bilgiye, derin bir kültüre, araştırmacı ve çok yönlü bir analiz yeteneğinde sahipti. O, çok yönlü bilgi prensiplerine hakimdi. Nahiv ilmiyle ilgili birçok kitabı bulunuyordu. Bunların en meşhuru ise Netâici'l-Efkâr üzerine olan Attâr haşiyesi adlı eseridir. Bu eserin bir bölümü ile ilgili incelemede bulundum. Bu el yazması eser, nahivde eşsiz ve değerli haşiyelerdendir. Müellif haşiyesinde konuları geniş çaplı ele almış, sadece konulara açıklama getirmekle yetinmemiştir. Aksine kitabın konularını incelemeye tabi tutarken bazı sarf belagat vb. konuları da ele alarak izahlarda bulunmuştur. Konuyla ilgili olarak Kur'an-ı Kerim ayetlerini, Hadis-i Şerifleri ve Arap Şiirlerini delil olarak bolca kullanmıştır. Kelimelerin kök anlamları ile ilgili bilgi vermek amacıyla Firuzabadi'nin el-?amûsü'l-mu?ît'inden yararlanmıştır. Bu el yazma eserdeki çalışmam iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, İzhârü'l-Esrâr müellifi Birikli'nin, Netâici'l-Efkâr'ın müellifi Mustafa b. Hamza'nın ve Haşiye'nin müellifi Hasan b. Attar'ın hayatları hakkında bilgi verdim. İkinci bölümde ise el yazması eserin ( başından 32 sayfaya kadar ) incelemesini ve tahlilini yaptım. Yaygın olarak kullanılan bilimsel yöntemleri esas alarak kitabı inceledim, Buradaki amacım müellif tarafından yazılan eserin aslına en yakın şekilde, el yazma eserlerini en güzel tarzda, ince detaylarla açıklığa kavuşturmaktır. Müellifin kendi el yazısıyla yazdığı kitabı esas alarak inceleme yaptım Netaicü'l-Efkâr isimli eserin tamamını harekelendirdim. Kur'an-ı Kerim ve Hadis-i şeriflerinde tamamını harekelendirdim. Kitapta adı geçen kişilerle ilgili bilgilere yer verdim.
Mardin lehçesinin fonolojik, dilbilimsel ve anlam bilimsel özellikleri - uyulamalı çalışma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Youssef, Ahmad; Abdülhadioğlu, Ahmet
Diller hayatımıza tesadüfi olarak giren şeylerden sayılmaz. Dili düzenleyen, tanzim eden kurallar vardır ve ancak bu kurallar ile konuşma dilimize intikal eder, rastgele değildir. En önemlisi ise her dile hüküm eden ve ondan ayrılmayan fonetik özellikler, sarf, nahiv ve mana kuralları gibi dilin tüm parçalarıyla ilgili kurallar vardır. Bunlardan yola çıkılarak dile hüküm eden kurallar oluşturulur. Arap dili de bu açıdan konuşulan tüm lehçeleriyle buna dahildir. Ana dil, konuşanı açısından onun hüviyeti gibidir. Onunla kültürünü, fikrini ve geleneklerini dile getirir. Dil doğup gelişen canlı bir varlık gibidir. Bu çalışmamızda, Mardin'de konuşulan ve onları başkalarından ayıran Arapça Muhallimiyye lehçesi, aynı zamanda bu lehçeye ait terimler, günlük hayatta kullanılan terimlerin kökleri ve fasih Arapçaya olan uzaklık ve yakınlıkları incelenmiştir. Sarf açısından fasih Arapçadan ayıran ya da ortak olan yönleri incelenmiş ve Mardin lehçesinde kullanılan terminolojinin sözlü terimler yoluyla lafzi manaları ve fasih Arapçayla eşleştirmesi yapılmıştır. Bu lehçedeki kelimelerin fasih olup olmadıkları ve dolayısıyla lehçeye sonradan giren ve asıl olan kelimeler ortaya konulmuş ve onu çevreleyen dillerden bu lehçenin ne kadar etkilendiği araştırılmıştır. Fasih dilde meydana gelen bu dilsel değişimleri izlemek için, araştırmada, kelimenin yapısındaki fonetik ve morfolojik değişiklikler incelenmeye çalışılmıştır.Dil ile ilgili fonetik değişimler, fonetik eğilim ve ses bükmeleri ve fonetik öğenin silinmesi veya hafiflenmesi gibi sesle ilgili verileri bilmek ve zapt etmek için çaba sarf edilmiştir. Araştırmacı Mardin'de konuşulan Arapça lehçesini fasih Arapça ile mukarene etmiş, bu lehçenin kaide ve kurallarına ulaşmayı hedeflemiştir.
el-Vâki`iyyetü fi'r-rivâyeti'l-Cezâiriyyeti Vâsînî el-A`rec unmûzecen
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Abboud, Najlaa; Tekin, Ahmet
Bu çalışmanın amacı Cezayirli yazar Vasînî el-A'rec'in romanlarındaki saklı gerçekçiliği araştırma ve Cezayir'deki roman anlayışının gelişimine değinmektir. Araştırmacılar, gerçekçilik konusuna büyük önem göstermişlerdir. Açıktır ki gerçekçilik bir batı ekolü olup hayatın sıkıntı ve acılarını, aynı zamanda nimet ve rahatlığını tasvire yönelen Arap Edebiyatı üzerinde önemli etkisi bulunmaktadır. Nitekim Arap Edebiyatçıları özellikle de Cezayir'deki edebiyatçılar bu gerçekçiliğin realitelerini büyük oranda nakletmeyi başarabilmişlerdir. Bu müstesna şahsiyetler arasında sömürge dönemi ve sonrası Cezayir halkının gerçekçiliğini yansıtabilen ve düşünce hayatının hakikatini, Cezayir'deki sıkıntıların portrelerini aktaran ve bunların çözümü için çaba sarf eden Vasînî el-A'rec yer almaktadır. Ben de bu çalışmada Cezayirli yazar Vasînî el-A'rec'in farklı gerçekçilik türlerini -köy, şehir, vatan, sürgün, bölge gibi- temsil eden rivayetlerinden bazı çalışmaları aracılığıyla gerçekçilik konusunu ele aldım. Bu romanlar -yaklaşık olarak- yazarın romancılık birikimini yansıtmaktadır. Zamansal olarak da bu romanlar 1982-2017 yılları ile sınırlıdır. Bu durum yazarın romanlarındaki anlamlar ve gerçekçilik türleri için genel bir çerçeve sunmaktadır. Bu araştırmamda tanımlama ve tahlile dayalı bir yöntem izledim. Bu çalışma aracılığıyla Vasînî el-A'rec'in gerçekçilik ekolünü son derece iyi işlediği, kendi düşüncelerini ve halkının sıkıntılarını aktarmada ustaca kullandığı ve gerçekçi bir şekilde Arap okurlara sunduğu sonucuna ulaştım.
Mana harfleri ve metne anlamsal bir bütünlük kazandırma bakımından etkileri (Amme cüzü süreleri örneği)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Almousa, Alaa; Aladwanı, Khaled
Mana Harfleri dilin üç bölümlerinden biridir. Bilim insanları mana harfleri ile alakalı iki farklı görüş ortaya koymuşlardır. Birinci görüş mana harflerinin görevi ve türünden dil bilgisi yönüyle; ikinci görüş ise anlam ve mana yönünden inceler ve açıklar. Mana harflerinin bağlaç görevi de olmasına rağmen; bu hususta çok yaygın görüş bildirilmemiştir. Dilbilimi oldukça gelişmesine rağmen, mana harflerinin cümle içindeki önemi yeterince kavranmamıştır. Bu çalışma mana harflerinin en önemli iki görevi açıklamaya yöneliktir. Birincisi; mana harflerinin metin içindeki bağlaç görevi, ikincisi metne anlamsal bir bütünlük kazandırma etkisidir. Bu tez çalışması önsöz dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümde mana harflerinin cümleye kattığı anlam ve bu yönde daha önce yapılmış çalışmalar ile yeni çalışmalar arasındaki fark incelemektedir. Üçüncü bölümde ise Amme Cüzü üzerinde uygulama çalışması yapılmıştır.
Kısa öyküde uyum: Zekeriye Tamir'in koleksiyonun (ŞamYangınları) üzerine uygulamalı bir araştırma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Elali, Zyed; Aladwanı, Khaled
Bu çalışmanın amacı, Suriyeli yazar Zakaria Tamer'in "Şam Yangınları" adlı öykü koleksiyonunda metinsel bağdaşıklık araçlarını araştırmaktır. Araştırmacılar, Kur'an-ı Kerim, hadisler, kitaplar, makamlar ve rivayetler gibi farklı metinlerde metnin birbiriyle tutarlılığını ve uyumunu sağlamak için tutarlılığı ve araçlarını incelemekle meşguller. Bu çalışmada, Arap dünyasının gerçekliğini ve eleştirisini konu edinen kurmaca yazım tekniklerini yenilemede tanınmış öykü yazarlarından Zakaria Tamer'in MS 1973 yılında yayımladığı "Ateşlerin Şam" adlı öykülerinin metinlerini analiz edeceğim. Halliday ve Hassan'ın tutarlılık standartları makalesi tarafından geliştirilen metodolojiyi takip ettim ve bu çalışma sayesinde "Zkaria Tamer" in yönlendirme, ikame, ihmal, bağlaç gibi dilbilgisel tutarlılık araçlarını ve sözcüksel tutarlılık gibi: tekrar ve bağlaç kullandığını buldum.
Ana dili Arapça olmayanlar için Arap dilini öğretme metodolojisindeki dil içeriği ve analiz yolu
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Alssaer, Nur; Aladwanı, Khaled
Bu çalışma, Arapça bilmeyenlere Arapça öğretme metodolojisindeki dilsel içeriği analiz ederek, Arapça bilmeyen öğrencilere sunulanları dil bileşenleri, kapsamları, dağılımları ve sunum mekanizmaları düzeyinde ele almayı amaçlamıştır. Bu çalışma bir giriş, bir özet, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölüm, dilsel içeriğin tanımı, Arapça öğretim metodolojisi ve dilsel içeriğin analizi gibi çalışmadaki temel konuların tartışılmasını ele aldı. İkinci bölüme ise, anadili İngilizce olmayanlara Arapça öğretme metodolojisinde dilsel içerik oluşturmaya yönelik yaklaşımların bir sunumu ve tartışması yapıldı. Bu müfredatlar arasında Amerikan Yabancı Diller Öğretimi Konseyi'nin yönergeleri, Diller için Avrupa Ortak Referans Çerçevesi ve Dr. Khaled Adwani'nin teorisine göre ana dili İngilizce olmayanlara Arapça öğretme metodolojisi bulunmaktadır. üçüncü bölümse, anadili İngilizce olmayanlara Arapça öğretimi metodolojisindeki içerik analizi yöntemleri hakkında tartışarak, görüş ve yönlendirmeler sağlamaya çalışmaktı. Ve sonuç kısmı
Türkiye'deki imam hatip liselerinde Arapça öğretiminde uygulanan programların dilsel içeriği
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Bekir, Abdurrahman; Aladwanı, Khaled
Her bir ders programı, genellikle eğitsel, özel olarak da dilsel içeriği ile müfredatın ana unsurudur. Bu çalışma müfredatın amacına ve hedefine ulaşması için dilsel içeriğin yapısı, dağıtımı, kelime haznesi, sunuş yöntemleri, dil özellikleri, noktalama işaretleri ve ayarlaması ile ilgilenir. Bu çalışma, (Türkiye'deki İmam Hatip Liselerinde Arapça Öğretiminde Uygulanan Programların Dilsel İçeriği) başlığı adı altında Arapça öğretim standartlarına ne derece uygun olduğuna cevap vermeye çalışır. Bu araştırma, Türkiye`deki İmam Hatip okullarının müfredatındaki eğitsel ya da dilsel içeriğin gerçeği ile ilgilidir, ve Arapça öğretim müfredatının değerlendirilmesi ve geliştirilmesinde katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, 4 müfredatta yer alan dilsel içeriğin yapısını, dil unsurlarını ve becerilerini sunmaktadır. Bu dil unsurlarının içeriğinden, becerilerinden ve kelime dağarcığından bahseder. Müfredat dağılımını da ele alarak sonrasında derslerde nasıl sunulduğunu gösterir. Çalışmada, dilsel içeriğin yapısını ve bileşenlerini tanıtmak için betimleyici bir metot kullanılarak sonuçlara ulaşmak için eleştirisini ve değerlendirmesini yapar. Bu çalışmanın sonuçlarını şu maddelerle sıralayabiliriz: Bu müfredatın, sesler dışında bütün beceri ve yöntemleri kapsadığına, dersler arasında kullanılan sözcük ve cümlelerde sayı yönünden belirgin bir fark olduğuna, noktalama işaretlerine dikkat edilmediğine değinir.
Fahreddin Râzî'nin tefsirinde tertip olgusu ve belâgat çalışmalarına etkisi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Şeyhi, Halıt; Aljarah, Amer
Bu çalışmamız, "Tertip Olgusu"nu ve bunun ehemmiyetini genel olarak Arabî sözlerde ?özel olarak da Kurân'da ele almaktadır. Bu doğrultuda Fahreddin er-Râzî'nin Tefsîr'inde tertip ?belagatini, estetiğini ve hem manaların yönlendirmesinde hem de delaletleri çeşitlendirmesi ?üzerinde etkilemesini araştırmaktadır.? Bu çalışma, Fahreddin er-Râzî'nin Tefsîr-i Kebîr adlı eseri çerçevesinde tertip yerlerini ?araştıracak, ilk olarak cümlenin bölümlerinde takdim, ardından âyetlerde kelimelerin tertibi-?Kurân fâsılalarında ve Esmâ-i Hüsnâ'da-, daha sonra bir veya iki âyet içinde cümlelerin ?tertibini ve âşikâr olmayan âyetleri inceleyecek; son olarak tertibin bazı fıkıh kurallarını icat ?etmesini ve Kur'ân'ın anlamları yönlendirmesinin etkisinden bahsederek tertibin iki türü olan ?Takdim ve Tehir Tertibi ve Çeşitlilik Tertibi'ne değinecektir. Taassup ve taraftarlık olmadan ?Fahreddin er-Râzî'nin en doğru görüşünü ortaya çıkarmak için diğer müfessirleri de göz önüne ?almakta birlikte onun bir yorumunu kabul ederek, diğerini zayıflatarak veya reddederek ?yorumlarını ve bakış açılarını incelemekteyim. Etkilenme ve etkileme konusu ancak olgu ?incelendikten sonra ortaya çıkacağı için en son bölümde, er-Râzî'nin tertip konusundaki etkisi ?ve etkilenmesi konusu ele alınmıştır.? Çalışmanın en önemli sonuçları şunlardır: ? I.? Tertip tarzı, hem muaraza, mübahase ve anlaşmazlığa (tartışma), hem manaları ?üretmeye (çıkarmaya), hem de ince konuları icat etmeye yol açmakta, Fahreddin er-?Râzî, aslında takdim ve tehir tarzına aktarmadan zâhirle âyetleri işlemeye ?çalışmaktadır.? II.? Tertip tarzının, dînî ve Arapça ilimlerle bağlantısı ortaya çıkmaktadır. Bu alanın dikkat ?çekip göz önüne alınması gerekir. Bu çalışmadaki herhangi bir örnek Kur'ânın tertip ?bozgunculuğu kuruntusunu ortadan kaldırmaktadır.?
Yabancılara Arapça öğretim setlerinde gramer içeriği: el-Arabiyyetü Beyne Yedeyk ve el-Arabiyye Lin-Naşiîn setlerinin incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Salihoğlu, Anas; Aladwanı, Khaled
Bu çalışma, Arapça öğrencilerine sunulan Nahiv kurallarını tekrar gözden geçirmek amacıyla "el-Arabiyyetu Beyne Yedeyk" ve "el-Arabiyyetu Lin-Nâşiîn" adındaki Arapça öğretim serilerinin içeriğini Nahiv (Dil Bilgisi) bakımından analiz etmeyi hedeflemektedir. Yine bu çalışmada, teorik ve pratik düzeyde Nahiv içeriği, alanı, bu içeriğin dağılımı, seçimi ve sunum şekli ile Nahiv kurallarının yapısı ve işlevi arasında uyum sağlanarak basit cümleden başlayıp bütünsel metne varıncaya kadar entegre bir Nahiv içeriği hazırlanmaktır. Çalışma önsöz, giriş, üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırma konusu olan iki Arapça öğretim serisinin tanıtımının yanı sıra Nahiv ve Nahiv İçeriği kavramlarına yer verilmiştir. Birinci bölümde "el-Arabiyyetu Beyne Yedeyk" ikinci bölümde ise "el-Arabiyyetu Lin-Nâşiîn" serisinin Nahiv içeriği ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Arapça öğretim serilerindeki Nahiv içeriği hakkında görüş ve önerilere, sonuç bölümünde ise çalışmanın varmış olduğu sonuç ve tavsiyelere yer verilmiştir. Çalışma sonucunda aşağıdaki sonuçlara varılmıştır: Nahiv içeriğinin yapı ve işlev bakımından incelenmesi gerekmektedir. Cümlenin Nahiv'i ile metnin Nahiv'i bir bütündür ve birbirinden ayrılamazlar. Çalışma; fayda, amaç, aşamalı ilerleme ve yaygınlaşmanın Nahiv içeriğinin seçimini etkileyen en belirgin unsurlar olduğunun vurgulamaktadır. Seviyelere göre içeriğin dağılımı bu unsurların çerçevesinde olmalıdır. Düzeltilmiş Tümevarım (Endüktif) Yöntemi, metnin Nahiv'i ile bağlantılı olduğu için Nahiv eğitiminde en iyi yöntemdir. Yine bu çalışma ana dili Arapça olmayanlara Nahiv öğretiminde açık bir metot uygulamanın yapı ve işlev uyumu çerçevesinde gerçekleşmesini vurgulamaktadır. Bu yöntem sayesinde Nahiv öğretimindeki hedefe varılır ve öğrenciler bilgi, dilsel ve iletişimsel yeterlilik kazanırlar. Çalışma sonunda ana dili Arapça olmayanlara Nahiv öğretimi müfredatının bilimsel ve akademik standartlara göre geliştirilmesi ve sürekli olarak bu müfredatın değerlendirilmesinin gerekli olduğu önerilmiştir. Ayrıca ana dili Arapça olmayanlar için Arapça eğitim kitaplarında Nahiv eğitiminin değerlendirilmesi sürecinde çalışmanın ulaştığı temel ve kriterlerin benimsenmesi önerilmiş ve Nahiv öğretmenlerinin sürekli eğitimle yeterliliklerinin artırılmasının önemi vurgulanmıştır.
Başka dilleri konuşanlar için Arapça öğretiminde uygulamalı iletişim programları oluşturma kriterleri
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2019) Hamido, Mohamad; Deniz, Mehmet Ata
Son yıllarda yabancı dil eğitiminde birçok gelişmeler olmuştur. Bu gelişmeler eğitim alanında farklı yöntemlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu yöntemlerin en önemlilerinden biri de dilin uygulama alanıyla irtibatını sağlayan uygulamalı iletişim programları oluşturan yöntemleridir. Ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretmek, öncelikle onlarla ilitişim kurmayı ve daha sonra da onların özelliklerini ve kültürlerini bilmeyi hedef alır. Öğrencilerin bu sonuçlara ulaşması için bu hedef ve gayeleri gerçekleştirecek ve öğrencilerin buna ulaşmasında yardımcı olacak bir eğitim müfredatının olması gerekmektedir. Ancak bunu hazırlayanların karşılaştığı en önemli husus bu müfredatın hazırlanması ve seçilmesidir. Çünkü bu konu, uluslararası pek çok esas, kriter ve standart gerektirir. Bu çalışmanın hedefi; eğitim dönemi dışında iletişim kurma için müfredat(terim),terkip ve cümle kurulumu için bir dizi temeller, ölçüler ve betimlemelerle iletişim yakınlaşmasını sağlayacak, bu dilin öğrenildiği alışılmış ortamlardan uzak,disiplinler tabanını oluşturmaktır. Bu araştırmada istenen sonuçlara ulaşmak için izlenen yöntem betimleyici yaklaşımdır. Çalışma, sunuş, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. 'iletişim müfredatının yapısı' adlı birinci bölüm, iletişimin en önemli bileşenleri olan konuları, dil müfredatında dilin fonksiyonları ve iletişimsel müredatının içeriğini düzenleyen esas ve kriterleri ele alır.'İletişim Müfredatı Öğretim Yöntemleri' adlı ikinci bölüm, öğretimde sözlü iletişim becerilerini, yazılı iletişim becerilerini ve dil unsurları bölümlerini kapsamaktadır. 'İletişim müfredatındaki testler ve dil oyunları' başlıklı üçüncü bölüm test geliştirme, iletişim müfredatlarındaki dil oyunları ve dil becerilerindeki dil oyunlarının gelişim aşamalarını gösteren konular üzerinde durmaktadır. Dördüncü bölüm ise saha çalışmalarını ele alır.
Dil kimlik ilişkisi bağlamında Batı sömürgeciliğinin modern Mısır edebiyatı tercüme hareketlerine etkisi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Erkar, İmren Hicran; Gemi, Ahmet
ÖZET Sömürgeci devletler doğrudan ya da dolaylı bir şekilde milletlerin kimliklerine ve kültürlerine müdahale etmiştir. Sömürülen halkların Batı eksenli modern yaşam tarzına olan hayranlıkları, kültür ve edebiyat dalında değişime zemin hazırlamıştır. Tercüme hareketleri bu zeminin en önemli parçası olarak yerini almıştır. Hazırlamış olduğumuz bu çalışmamızda sömürge faaliyetlerinin tercüme hareketlerine yansıması incelenmiş, aynı zamanda bu yansımanın edebiyatta yarattığı değişimler de ele alınmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde Mısır'ın sömürgecilik tarihi araştırılmış ve sömürgeciliğin, bir milletin kimliğinde ve dilinde bıraktığı etki işlenmiştir. Bu minvalde Mısır'ın sömürgecilik tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen Fransız İhtilali ve Fransız İhtilali'ni takip eden İngiliz işgaline de yer verilmiştir. Buna mukabil ortaya çıkan gelişmeler ve Mısır'ın değişen sosyolojik ve kültürel yapısı da çalışmamızda konu edinmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise modern Mısır edebiyatının temelini atan tercüme hareketleri ele alınmıştır. Tercüme hareketlerine yön veren edebiyatçılar ve bu doğrultuda Mısır kültüründe, dilinde ve edebiyatında oluşan farklılıklar incelenmiştir. Yine çalışmamızda, tercüme hareketiyle birlikte Batı edebiyatından etkilenen edebiyatçılar ve bu dönemde işlenmiş olan konular yer edinmiştir.
Muhanmmed Khair Halawani ve Abdel-Sabour Shaheen arasındaki fonetik ve morfolojik yönler (Karşılaştırmalı tanımlayıcı bir çalışma
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Abdullah, Hamoud Al; Ünverdi, Veysi
Bu araştırma, fonetik (ses bilimi) ve morfoloji (kelime yapısını inceleyen bilim dalı) Bilimlerinin başlangıcı ve yenilikçi yöntem uyarınca gelişiminin incelenmesini Anlamına gelmektedir. Araştırma, Muhammed Hayr Halvâni ve Abdussabur Şahin'in, kendilerinden önce gelenlerden farklı bir görüş açısına sahip olarak sergiledikleri, ses ile sarf (morfoloji) arasındaki ilişkinin sağlamlaştırılması üzerine kurulmuştur. Bu çalışma, bir ön söz, bir giriş, onu takip eden dört bölüm ve bir son sonuç oluşmaktadır. Bu çalışmada, fonetik ve Sarf ilmi bilimlerinin kökeninden, geçirdikleri gelişim aşamalarından ve Arapça fonetik düşüncesine oryantalistlerin nasıl baktıklarından söz ettik. Aynı şekilde, ilme ve dile dair biyografilerini sunmak suretiyle, iki gözde âlim Halvâni ve Şahin'in fonetik ve Sarfilmi incelemelerinden de bahsettik. Bu arada, zikredilen âlimlerin her ikisinin de sahip olduğu fonetik ve morfolojik yönleri, sesleri (fonetik unsurları), ses birimlerini (fonetik birimleri) tanımlamak suretiyle ve konu ile ilgili fenomenlerden, i'lâl (illet harflerinin değiştirilmesi), ibdâl (bir harfin diğer bir harfle değiştirilmesi), idgam (yan yana gelen iki aynı harfin, şeddeli tek bir harf olarak yazılması) ve nebr (bazı harflere veya söz duraklarına vurgu yapılması) hususunda dilde ve seste görülen değişimlerden bahsetmek suretiyle ele aldık. "Sözcük" maddesinden ve onun morfolojik dengesinden, morfolojik isim ve fiillerin nitelik ve özelliklerinden, her iki âlimin yönteminden ve Arap fonetik ilmine dair yenilikçi teorilerinden detaylı bir biçimde söz ettik. Bu iki âlim arasında bir karşılaştırma yaparak onların benzer ve farklı noktalarını tespit ettik. Bu bölümü, Arap fonetik morfolojik inceleme hususundaki görüşümüzü beyan ederek tamamladık. Araştırmaya, içerisinde ulaştığımız sonuçları, Arapçaya ve Arapça konuşanlara hizmet edecek şekilde, Arap fonetik ve morfoloji ilimlerinin kolaylaştırılması ve yenilenmesine katkıda bulunacak bazı önerileri belirttiğimiz bir son söz ekledik.
Yusuf Ziyâ el-Hâlidî'nin hayatı ve el-Hediyyetü'l-Hamidiyye fi'l-Lügati'l-Kürdiyye adlı eseri (Metin inceleme ve tasnif)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Pilatin, Nuriye; Gemi, Ahmet
Yusuf Ziya el-Hâlidî, Osmanlı Devleti'nin Sultan II. Abdülhamit döneminde Bitlis/Mutki kaymakamı olarak görevlendirilmiştir. Osmanlı adına daha önce Kudüs ve Rusya'da idarî görevlerde bulunan ve Filistinli olan Yusuf Ziya Paşa, siyasi tecrübesinin yanı sıra eğitim ve bilime büyük önem vermiştir. Dillere duyduğu ilgi sayesinde ana dili olan Arapçanın yanı sıra İngilizce, Fransızca, Farsça ve Türkçe gibi dilleri de öğrenen Yusuf Ziya Paşa, görevini îfa ettiği süre içerisinde Kürtçeye ilgi duymuş ve söz konusu dilin, bir gramer kitabı yahut sözlüğüne rastlamamıştır. Üç yıl boyunca idame ettirdiği görevi sürecinde Kürtçeyi öğrenen Paşa, el-Hediyyetü'l-Hamidiyye fi'l-lügati'l-Kürdiyye adlı eserini kaleme almıştır. Eserin hazırlanma aşamasında, dönemin yaygın eğitim merkezi olan medreselerde ders veren bir grup âlimden yardım alan Yusuf Ziya Paşa, eserini İstanbul'da bastırmıştır. Eser, yayınlanmasının ardından Kürt ileri gelenleri ve araştırmacılar arasında büyük yankı uyandırmıştır. Bu çalışma, Yusuf Ziya Paşa'nın kaleme aldığı eseri, dönemin bağlamsal şartlarını göz önünde bulundurarak yapı, teknik ve içerik bakımından incelemektedir. Söz konusu eserin, Arap kökenli bir müellif tarafından kaleme alınan ilk Kürtçe – Arapça sözlük olması hasebiyle çalışmada öncelikle, içinde bulunduğu siyasi, sosyal ve kültürel çevre irdelenerek yazarın hayatına yer verilmiştir. Öte taraftan el-Hediyyetü'l-Hamidiyye fi'l-lügati'l-Kürdiyye eserinin incelemesine giden yolda dil, sözlük ve sözlükbilim kavramları ele alınırken, eserin yazıldığı Kürtçe-Arapça dilleri de genel anlamda araştırmaya dahil edilmiştir. Son olarak sözlüğün tümü incelenerek ve Arapça metninin tashihi yapılarak tezin son bölümüne eklenmiştir.
Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî'nin Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-İs'âf adlı eseri: Tahkik ve değerlendirme (56-110 sayfalar arası)
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2021) Alkhezem, Rayed; Ünverdi, Veysi
Eski âlimler Zemahşerî'nin (v. 538/1143) el-Keşşâf an hakâiki gavâmizi't-tenzil ve Kâdî Beydavî'nin (v. 685/1286) Envâru't-tenzil ve Esrâru't-tevil adlı tefsirlerine çok büyük bir önem atfetmişlerdir. Bu iki tefsir üzerine yapılan birçok haşiye ve şerh de bu tefsirlere verilen önemi ortaya koymaktadır. H. 10. asrın sonunda bu iki kitabın şiirsel delillerine önem gösteren kitaplar ortaya çıkmaya başlamıştır. Hıdır b. Atâillâh b. el-Mevsılî'nin (v. 1007/1598) el-İs'âf fî şerhi şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı eseri bu alandaki ilk çalışmalardandır. el-İs'âf fî şerhi şevâhidi'l-Kâdî ve'l-Keşşâf adlı kitap hacimli bir eser olduğu için Ali b. Salâhuddîn b. Ali el-Kevkebânî (v. 1191/1777) söz konusu çalışmayı Duraru'l- Esdâf el-Muntekât min Silki Cevâhir'l- İs'âf isimli kitabında ihtisar etmiştir. Bu çalışma tefsir sahasında önemli bir yeri olan Duraru'l-Esdâfi'l-Muntekât min Silki Cevâhiri'l-'İs'âf adlı tahkik üzerinden yapılmıştır. Eserin başka yazma nüshasına ulaşılamadığından tahkik, müellif nüshası üzerinden sürdürülmüştür. Tahkik yapılırken bu eserin kaynağı olan el-'İs'âf adlı eserin birkaç nüshasından istifade edilmiştir.
Necîb Mahfûz'un Hânu'l-Halîlî ve Peyami Safa'nın Fatih-Harbiye romanlarında gelenek-modernite çatışması
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2020) Araz, Tahir; Abdülhadioğlu, Ahmet
Modern çağın Batılı sömürgecilik anlayışına karşı 19.yy.'ın başlarında, kültürel ve vatani bağımsızlık çerçevesinde ayakta kalma mücadelesi verilen Mısır ve Anadolu'da birçok şair ve yazar toplumun temel değerlerinde yaşanan aksaklıkları metinlerine yansıtmaya çalışarak bu doğrultuda eser vermeye yönelmiştir. Söz konusu dönemde daha çok yanlış Batılılaşmayı ele alan nasihatvari yarı modern romanların Batı'dan yapılan tercüme çalışmaları aracılığıyla yavaş yavaş ciddi bir üslup kazanması ve aydınların topluma kulak vermelerinin akabinde, roman türünde gerek mana ve içerik gerekse metot bağlamında kayda değer değişikliklerin yaşanmasını sağlamıştır. Bu çalışmada günümüzün küreselleşen dünyasında da bir sorun olarak karşımıza çıkan kültürel uyumsuzluk, zihinsel bunalım, gelenek-modernite/eski-yeni çatışması ve manevi buhran gibi toplumsal gerçekler Necîb Mahfûz'un Hânu'l-Halîlî ve Peyami Safa'nın Fatih-Harbiye eserleri üzerinden ele alınarak eleştirel bir perspektifle değerlendirilmiştir.
Müddessir sûresinin lügat, sarf, nahiv ve belâgat açısından incelenmesi
(Mardin Artuklu Üniversitesi, 2022) Mırık, İlhan Okşan; Tekin, Ahmet
ÖZET Kur'ân-ı Kerîm'in yetmiş dördüncü sûresi olan Müddessir sûresi, Mekke'de nazil olmuştur. İniş sırasına göre dördüncü sûredir. Elli altı âyet ve iki yüz elli altı kelimeden ibarettir. Bu sûre adını birinci âyette geçen "el-Müddessir'' kelimesinden almıştır. Bir önceki müzemmil sûresi gibi örtünen ve bürünen anlamını ifade etmektedir. Sûrede Allah Rasûl'unun tebliğ ve davet misyonuyla görevlendirilmesi, müşriklerin ona isyan etmesi ve onların cehennem azabıyla uyarılması gibi hususlar konu edilmektedir. Bu çalışmada Kur'ân-ı Kerîmi'n lafız ve manalarındaki inceliğin doğru kavranabilmesi esasıyla Müddessir sûresi Arap dili açısından incelenmiştir. Dolayısıyla Arap dilinin temelini oluşturan lügat, sarf, nahiv ve belâgat ilimlerinin Müddessir sûresinin doğru anlaşılmasında ne denli önem arz ettiğine dikkat çeklmek istendi. Böylelikle sûrenin bazı âyetlerinde yer alan kelimelerin iştikâkı,cümle yapıları ve edebi sanatları incelenerek âyetlerin ahenki, inceliği ve tenâsübü ilmi yönden ortaya konulmaya çalışıldı. Hem nazmı hem anlam ve içeriği açısından yüksek edebî değere sahip bulunan Müddessir sûresinin âyetlerinin te'vilinde bazı kelimelerin tahlili yapılırken, Arapça sözlüklerin yanısıra muayyen bazı tefsir ve hadis kaynaklarından istifade edilip kelimelerin terkîbi ve mecazi mâna boyutları ortaya koyuldu. Sonuç olarak ilahi vahyi doğru anlamak ve Kur'ân merkezli yapılan çalışmalara katkı sağlamak maksadıyla 148 sayfadan oluşan bu çalışmaya yer verildi

Browse

Browsing Arap Dili ve Kültürü ABD - Yüksek Lisans Tez Koleksiyonu by Title